De daf (Persian: De dâyere (ook bekend als dap (دپ), dâyere of riq)) is een Iraans framedrum-muziekinstrument dat ook gebruikt wordt in populaire en klassieke muziek in Perzisch-geïnspireerd Zuid- en Centraal-Azië, zoals in Afghanistan, Azerbeidzjan, Tadzjikistan, Iran, Oezbekistan, Turkije, vele regio's van Georgië, Armenië, Pakistan, evenals in delen van India en de Russische poolgebieden. Het is ook populair onder Joden uit de Balkan, de Kaukasus, de Boechaarse Joden, de Koerden en de Macedoniërs.
De daf is het nationale muziekinstrument van Pakistan en is sinds 2006 ook afgebeeld op de voor- en achterzijde van respectievelijk de Azerbeidzjaanse munt van 1 qəpik en het bankbiljet van 1 manat.
Traditioneel bestaat de daf uit een ronde houten lijst, hoewel deze in de moderne tijd ook van metaal kan zijn gemaakt, met metalen ringen of belletjes en een dun, doorschijnend vel van vissen- of geitenhuid. Tegenwoordig wordt het vel ook vaak vervaardigd uit synthetisch materiaal.
Het geluid wordt voortgebracht door met beide handen op het vel te slaan. De linkerhand, die ook de daf vasthoudt, bespeelt vooral de randen van het instrument, terwijl de rechterhand het midden van het vel aanslaat. De vingers van de rechterhand worden daarbij tegen elkaar gehouden en vervolgens plotseling losgelaten, vergelijkbaar met de beweging van vingerknippen, om luide, snelle en scherpe klanken te produceren.
Geschiedenis miniatuur|Daf in miniatuur, Isfahan, Iran De Pahlavi (Middelperzische) naam van de daf is dap (دپ); de frametrommel die in de traditionele Oeigoerse muziek wordt gebruikt, heeft de vergelijkbare naam dāp (داپ).
Afbeeldingen van de daf zijn aangetroffen op schilderingen die dateren van vóór de gangbare jaartelling. De aanwezigheid van de Iraanse daf in de Behistuninscriptie uit de 6e tot 5e eeuw v.Chr. suggereert dat het instrument al bestond vóór de opkomst van de islam en het Soefisme.
Iraanse muziek is altijd een spiritueel instrument geweest.
Het toont aan dat de daf een belangrijke rol speelde in Mazdeïsch Iran en zich ontwikkelde tot een belangrijk element tijdens de Sassanidische periode, onder de Kâvusakân-dynastie.
Ook is er een soort vierkante lijsttrommel te zien in het reliëf van Taq-e Bostan, een ander bekend monument dat ongeveer 5 kilometer ten noordoosten van de stad Kermanshah ligt. Dergelijke lijsttrommels werden bespeeld in het oude Midden-Oosten, Griekenland en Rome, en bereikten via de islamitische cultuur het middeleeuwse Europa. links|miniatuur|Daf afgebeeld op een reliëf uit het Midden-Assyrische Rijk (1392-934 v.Chr.). Nowruz (de eerste dag van het Iraanse Nieuwjaar en het nationale feest van het Iraanse volk) en andere feestelijke gelegenheden werden in de Sassanidische periode (224-651 n.Chr.) begeleid door de daf. In deze periode werd de daf bespeeld ter begeleiding van Iraanse klassieke muziek.
Dafs werden waarschijnlijk aan het hof gebruikt om de modi en melodieën van traditionele muziek te bespelen. Deze traditionele of klassieke muziek werd gecreëerd door Barbod de Grote en kreeg de naam Khosravani, naar de mythische koning Khusro II.
Recent onderzoek heeft uitgewezen dat deze modi werden gebruikt bij het reciteren van Mazdeïsche (Zoroastrische) gebeden. De modi werden van meester op leerling doorgegeven en staan tegenwoordig bekend als het radif- en dastgāh- systeem.
Veel melodieën zijn verloren gegaan, maar de meeste die bewaard zijn gebleven, dateren uit de Sassanidische periode. Met de daf kunnen zeer complexe en intense ritmes worden gespeeld, waardoor men in trance raakt en een extatische en spiritueel verheven toestand bereikt. Om deze reden zijn ze in Iran altijd met religie verbonden geweest. miniatuur|Muzikanten in Aleppo, Syrië; de muzikant helemaal links bespeelt de daf. Een gegraveerde bronzen beker uit Lorestan in het Nationaal Museum van Iran in Teheran toont een dubbele ney (een blaaspijp met rieten kop), een chang (harp) en een daf in een heiligdom of hofprocessie, zoals ook gedocumenteerd is in Egypte, Elam en de Perzische provincie Babylonië, waar muziek werd gearrangeerd voor uitvoering door grote orkestensembles.
De Arabieren introduceerden de daf en andere muziekinstrumenten uit het Midden-Oosten in Spanje, en de Spanjaarden pasten de daf en andere muziekinstrumenten zoals de gitaar aan en promootten ze in middeleeuws Europa. In de 15e eeuw werd de daf alleen nog gebruikt bij soefi -ceremonies; de Ottomanen introduceerden het instrument in de 17e eeuw opnieuw in Europa. [ bronvermelding vereist ]
De daf vervult nog steeds een belangrijke rol in de Iraanse muziek (zowel traditioneel als klassiek), net als in de oudheid. Het instrument moedigt veel jonge Iraniërs aan om dit eeuwenoude instrument te leren bespelen.
De daf, en de kleinere versie ervan, de dafli, wordt ook in heel India gebruikt. Men gelooft dat het instrument samen met andere Perzische invloeden in de middeleeuwen is geïntroduceerd en het is een populair volksinstrument. In Zuid-India werd het gebruik ervan gangbaar, vooral bij protesten, in de eerste helft van de 20e eeuw. Sinds de jaren vijftig wordt het ook prominent gebruikt in Bollywood.
In de islam In de islam heeft de daf een bijzondere betekenis in conservatieve soennitische gemeenschappen, omdat het het enige muziekinstrument is waarvan het gebruik is toegestaan, met name door vrouwen tijdens feesten en door mannen in de strijd.
Het is ook van bijzonder belang in de islamitische soefimuziek.
Structuur en constructie De belletjes, die bestaan uit dunne metalen plaatjes of ringen, zijn bevestigd aan haken in drie of vier rechthoekige gaten in het ronde houten frame.
Het trommelvel is gemaakt van vis- of geitenleer. De breedte van het frame is 45–50 centimeter en de diepte, 5–7 centimeter. Om het frame te buigen, kan het hout ("buka", "orev") in water worden geweekt voordat het rond een hete metalen cilinder wordt gebogen. Het frame wordt gesloten door de uiteinden aan elkaar te lijmen. Ten slotte wordt de huid aan het frame bevestigd door deze vast te zetten met een ander houten frame of door spijkers te gebruiken.
Een andere variant is om de ringvormige belletjes helemaal rond de rand van de binnenkant van de trommel te plaatsen of om meerdere lagen halverwege de binnenrand te plaatsen.
Bekende artiesten miniatuur|Iraanse Koerden uit Sanandaj, Iran Farid Sheek Ulfatmo Mamadambarova, zanger en muzikant
Zie ook Bodhrán Bendir Davul
Externe link
Categorie:Indiaas muziekinstrument Categorie:Soefimuziek Categorie:Armeens muziekinstrument