Opuntia caracassana of Spaanse juffer is een plantensoort die behoort tot de cactusfamilie (Cactaceae). De soort komt voor in het noorden van Zuid-Amerika en op verschillende eilanden in het Caraïbisch gebied. Ze werd voor het eerst geldig beschreven door Joseph zu Salm-Reifferscheidt-Dyck in 1850.
Beschrijving Opuntia caracassana is een schijfcactus die tot drie meter hoog kan worden. De cactus groeit als een struik en is sterk vertakt.
De ovaalvormige, dikke schijven (cladodiën) zijn lichtgroen van kleur. De schijven hebben groeipunten (areolen) waar maximaal zeven lange stekels uit groeien. De witachtig tot lichtgele stekels zijn ongelijk van lengte en worden tot vier centimeter lang. De bloeiwijze van de cactus bestaat uit gele bloemen die overdag verschijnen. De rood gekleurde vruchten zijn met kleine stekels (glochiden) bezet.
De schijven, bloemen en vruchten vormen een voedselbron voor diverse diersoorten, waaronder insecten, katoenstaartkonijnen en vleermuizen.
Verspreiding De soort komt voor in het neotropisch gebied. Aanvankelijk werd de soort beschreven als endemisch voor de Venezolaanse stad Caracas, waar de wetenschappelijke naam van Opuntia caracassana, 'opuntia van Caracas', naar verwijst. De soort is echter niet endemisch voor deze regio; de cactus is meer algemeen voorkomend op de westelijker gelegen schiereilanden Paraguaná en La Guajira. Daarnaast is de soort geïntroduceerd in El Salvador, noordwestelijk Colombia tussen Santa Marta en Cartagena, Trinidad en Tobago en op de Nederlands-Caraïbische eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao. Op de ABC-eilanden wordt de soort in het Papiaments aangeduid als tuna of infrou.
Opuntia caracassana verspreidt zich zowel via zaden als vegetatief. De kleine zaden ontwikkelen zich in de vruchten van de cactus en worden door dieren verspreid; de plakkerige slijmstof die de zaden omhult zorgt ervoor dat de zaden aan vacht of veren van dieren blijven kleven. Daarnaast laten de schijven gemakkelijk los en hechten zij zich met hun stekels aan passerende dieren. Wanneer de schijf elders weer op de grond valt, kan zij wortelen en uitgroeien tot een nieuwe plant. Op de ABC-eilanden dragen vooral kuddes loslopende geiten bij aan deze wijze van vegetatieve verspreiding.
Fotogalerij
Categorie:Cactaceae Categorie:Plant uit het Neotropisch gebied Categorie:IUCN-status niet bedreigd