Achali (Georgisch: ; vertaald als 'Nieuw') is een centrum-rechtse pro-Europese politieke partij in Georgië. Ze was de leidende partij van de alliantie Coalitie voor Verandering voor de parlementsverkiezingen van 2024, die tweede werd in deze verkiezingen. Het blok liet daarna al haar zetels annuleren uit protest tegen de in hun ogen gemanipuleerde uitslag.
Geschiedenis miniatuur|Partijleider Nika Melia. Op 11 maart 2024 kondigden de oppositiefiguren Nika Melia en Nika Gvaramia de oprichting van een nieuwe partij aan voor deelname aan de parlementsverkiezingen van 2024 onder de noemer Achali. Dit betekent 'nieuw' in het Georgisch. De oprichting volgde op een conflict tussen Melia en de leiding van de Verenigde Nationale Beweging, nadat Melia als zittend partijleider de interne leiderschapsverkiezing verloor. In deze periode verlieten veel lokale bestuurders de Verenigde Nationale Beweging om zich bij Melia's initiatief te voegen.
miniatuur|Partijleider Nika Gvaramia tijdens demonstratie tegen de buitenlandse agent-wet (2024). Melia en Gvaramia, voormalig directeur van de tv-zenders Rustavi 2 en Mtavari Arkhi en voormalig minister in de regering van president Micheil Saakasjvili, werden gezamenlijk de leiders van Achali. De partij nam de registratie van 'Staat voor het Volk' over met het bijbehorende verkiezingsnummer '4' en op 16 juli 2024 werd de partij bij de autoriteiten geregistreerd als 'Nieuwe Eenheid Gvaramia Melia' (Achali Ertoba Gvaramia Melia).
Achali trok in april 2024 op met andere pro-Westerse partijen tegen invoering door Georgische Droom van de buitenlandse agent-wet, een stap die zij omschreven als "verraad aan de Europese koers van Georgië". De partij steunde demonstraties tegen de "Russische wet", zoals de buitenlands agent-wet door tegenstanders werd genoemd, en riep ambtenaren op om niet mee te werken aan publieksmanifestaties van de regering ter promotie van deze wet. Achali ondertekende in juni 2024 het 'Georgisch Handvest' dat president Salome Zoerabisjvili initieerde. Dit handvest verenigde de pro-westerse oppositie en zette doelen uiteen voor een mogelijke toekomstige regering, waaronder de terugkeer op het pad naar EU-lidmaatschap en het terugdraaien van wetten die dit in de weg staan.
Coalitie voor Verandering Onder de nieuwe regels konden electorale allianties niet meer als zodanig geregistreerd worden voor de verkiezingen. Niettemin vormde Achali een informele coalitie met Girtsji – Meer Vrijheid en Droa om een gezamenlijke kandidatenlijst in te dienen voor de verkiezingen, nadat een poging voor een alliantie met Lelo mislukte. Een maand later maakten de partijen bekend dat ze onder de naam Coalitie voor Verandering deel zouden nemen. Hiertoe werd de partijregistratie van Achali aangepast naar 'Coalitie voor Verandering - Gvaramia, Melia, Girtjsi, Droa'. Enkele weken later sloten ook de Republikeinse Partij en de beweging 'Activisten voor de toekomst' zich aan bij de coalitie. Partijleider Gvaramia stelde zich niet verkiesbaar om plaats te maken voor nieuw talent.
miniatuur|Oppositie als gezamenlijk front na de verkiezingen van 2024. Nika Gvaramia uiterst links, Nika Melia rechts van het midden achter Tina Bokoetsjava, leider van de Verenigde Nationale Beweging. Volgens de officiële maar betwiste resultaten behaalde de Coalitie voor Verandering elf procent van de stemmen, goed voor negentien zetels. Ze was daarmee de tweede grootste partij achter de regerende Georgische Droom. De uitslag werd door de gehele oppositie betwist als frauduleus, waarna ze collectief een boycot van het parlement afkondigde. Alle verkozen leden van 'Coalitie voor Verandering' dienden een verzoek in tot beëindiging van hun parlementszetel, wat de parlementaire meerderheid van Georgische Droom op 5 februari 2025 honoreerde. De partij had ook de kieslijst laten annuleren, waardoor de zetels vacant bleven. De coalitie boycotte vervolgens de lokale verkiezingen van 4 oktober 2025, een onderwerp dat de oppositie verdeelde.
Partijverbod Tijdens de verkiezingscampagne van 2024 en daarna gaf de regerende Georgische Droom aan dat ze de Verenigde Nationale Beweging, inclusief haar zogeheten "satellieten", wilde verbieden, waaronder ook Achali. Hiertoe richtte Georgische Droom in februari 2025 de commissie-Tsoeloekiani op, die vermeende misdaden van de regering-Saakasjvili in de periode 2003-2012 en de oppositieperiode daarna onderzocht. Meerdere oppositieleiders, waaronder Melia en Gvaramia, weigerden voor de commissie te verschijnen voor ondervraging, waarvoor ze een celstraf tot acht maanden kregen.
Naar aanleiding van de bevindingen en conclusies van de commissie diende het parlement in oktober 2025 een rechtszaak in bij het Constitutionele Hof ten einde een drietal partijen, waaronder Achali, ongrondwettelijk te verklaren en te verbieden op basis van artikel 23 van de Georgische grondwet. Georgische Droom verwees in de juridische motivering onder andere naar pogingen van de oppositie "om de constitutionele orde van Georgië omver te werpen of met geweld te wijzigen".
Oppositie Alliantie Op 2 maart 2026 sloot Achali met acht andere oppositiepartijen een nieuw samenwerkingsverbond, de "Oppositie-alliantie". In een gezamenlijk document werden vijf strategische doelen en principes afgesproken om de verdeeldheid tussen de partijen te overbruggen. Men legde zich ten doel om de Georgische bevolking te overtuigen dat er een "verantwoordelijk en democratisch alternatief" is voor het autocratische regime van Georgische Droom en haar oprichter Bidzina Ivanisjvili. De partijen stelden dat ze hun individuele identiteiten niet zouden opgeven en geen fusies nastreven.
Ideologie Achali wordt beschreven als een centristische, cultureel-liberale en economisch rechtse partij met een pro-Europees buitenlands beleid. Ten aanzien van economisch beleid is haar electoraat meer links georiënteerd. De partij positioneerde zichzelf als een rechts-centristische vereniging, "met als doel deel te nemen aan de vorming en uiting van de politieke wil van burgers via een vrije samenleving".
Verkiezingsresultaten Een overzicht van de verkiezingsuitslagen voor de partij.
Parlementsverkiezingen Achali was in 2024 de leidende partij van de 'Coalitie voor Verandering', die bestond uit vier partijen. De coalitie won negentien zetels, waarvan er tien van Achali waren. Verkiezing LijstNr. Stemmen % # Zetels +/- Noot 2024 4 229.161 11,0 2e Nieuw Oppositie Buiten-parlementair
Partijleiders Bij oprichting werden Nika Melia en Nika Gvaramia duo-voorzitters van de partij. # Naam Van Tot Noot 1 Nika MeliaNika Gvaramia 2024
Internationale relaties Achali is niet geassocieerd met internationale koepelorganisaties. Haar partners in de Coalitie voor Verandering, Girtsji – Meer Vrijheid, Droa en Republikeinse Partij zijn gelieerd aan de Europese liberale koepelpartij ALDE.
Referenties
Categorie:Georgische politieke partij