De Sint-Lambertuskerk is een rooms-katholieke kerk aan de Maasdijk 189 in het buurtschap Heenweg, behorend tot de gemeente Westland in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De kerk werd gebouwd in 1872–1873 en geldt als een karakteristiek voorbeeld van een kleine, sobere neogotische dorpskerk. Sinds 2003 is het aangewezen als rijksmonument. De kerk is historisch verbonden met de katholieke gemeenschap van Hoek van Holland, die vanaf circa 1900 gebruikmaakte van het kerkje als bijkerk.

Geschiedenis De Sint-Lambertuskerk werd gebouwd voor de katholieke bevolking van Heenweg en het omliggende Westland. zij is gewijd aan Sint-Lambertus, een vroegmiddeleeuwse bisschop en martelaar die in de Lage Landen een populaire patroonheilige was. Mogelijk werd Lambertus gekozen omdat ook de vroegere middeleeuwse kerk van het nabij gelegen 's-Gravenzande naar hem was genoemd. Op de voorgevel staat een beeld van de heilige, herkenbaar aan speer en palmtak.Lambertuskerk Heenweg, Westland een streek apart

Bij de stichting was de kerk een bijkerk van de Sint-Adrianuskerk in Naaldwijk. Na de aanleg van de Nieuwe Waterweg (1872) en de opening van het station Hoek van Holland (1893) groeide Hoek van Holland snel uit tot een nederzetting, waarna de Sint-Lambertuskerk rond 1900 een bijkerk van de nieuwe parochie werd. In de volksmond stond zij bekend als 'het oude Hoekse kerkje'.

Vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw liep het kerkbezoek terug. In de jaren tachtig dreigde sluiting. Het gebouw bleef behouden door inzet van lokale vrijwilligers. In 2007 werd de Stichting Vrienden van het Sint-Lambertuskerkje opgericht, die zich inzet voor behoud, restauratie en openstelling van kerk en bostuin.

Architectuur De kerk is gebouwd van rode baksteen en heeft een rechthoekige vorm met een leien schilddak. Op de nok staat een kleine achthoekige dakruiter met een slanke spits. In het torentje zitten galmgaten met houten lamellen.

Achter de kerk ligt de consistorie, eveneens rechthoekig, met een pannendak. De consistorie heeft twee vierruits vensters en een eenvoudige deur.

De zuidgevel heeft een gepleisterde plint en een eenvoudige hoofdentree met dubbele houten deuren en een hardstenen stoep. Daarboven zitten twee roosvensters. Boven de ingang staat een beeld van de heilige Lambertus onder een gotisch baldakijn.

De plint loopt door in de eerste raamloze delen van de zijgevels. In de oostgevel is een stichtingssteen ingemetseld. Verder hebben de gevels eenvoudige boogvensters en staan er steunberen tussen de traveeën. Onder de dakrand zijn muurankers zichtbaar.

Interieur

De altaartafel en het tabernakel zijn afkomstig uit een voormalig klooster in België. De godslamp en de kroonluchter dragen respectievelijk drie en zes kleine wapenschildjes, waaronder het wapen van de familie Van Rijckevorsel.

Monumentale status De kerk is sinds 2003 een rijksmonument. De monumentale waarde ligt in de architectonische gaafheid van het exterieur, de zeldzaamheid van kleine neogotische dorpskerken in Zuid-Holland, de ensemblewaarde met de omliggende bostuin en de cultuurhistorische betekenis voor de katholieke emancipatie in het Westland.

De Sint-Lambertuskerk wordt niet meer gebruikt voor reguliere erediensten, maar is open tijdens Open Monumentendagen en wordt gebruikt voor huwelijken, doopdiensten, concerten en lezingen.

Van Rijckevorsel Het Sint‑Lambertuskerkje werd in 1872 gesticht door jhr. A.J.A. van Rijckevorsel (1819-1892), beheerder van het landgoed Staelduin.De dorpen in het Westland

Bij de oprichting van de Stichting Vrienden van het Sint‑Lambertuskerkje werd nazaat Frans van Rijckevorsel (1936–2019) benoemd tot eerste beschermheer. In deze functie vervulde hij ondersteunende taken binnen de stichting.

Zie ook Katholieke emancipatie in Nederland

Categorie:Kerkgebouw in Westland Categorie:Rijksmonument in Westland