Jacques Zonne (Vlaardingen, 1951) is een Nederlands lhbtiq+-activist, overlevende en aanklager van conversietherapie, en de eerste Europese winnaar van de titel Mr. International Grizzly Bear binnen de internationale bear gemeenschap.
Vanaf 2017 ijverde Zonne voor de wettelijke strafbaarstelling van conversietherapie, die in 2026 door de Eerste Kamer werd aangenomen, nadat de Tweede Kamer in 2025 al met deze wetswijziging instemde.
Conversietherapie (1972–1974) Op 22-jarige leeftijd werkte Zonne als vrijwilliger bij een christelijke boekwinkel van de organisatie Youth for Christ (YfC) in Vlaardingen. Onder het voorwendsel van een vakantie van twee weken werd hij door een leidster van de koffiebar uitgenodigd voor een verblijf op een boerderij op de Veluwe. Dit bleek een valstrik om hem te onderwerpen aan conversietherapie in het evangelisch begeleidingscentrum "De Schuilplaats" in Doornspijk, geleid door de ex-bouwvakker Willem Achter de Molen.
Zonne werd hier ruim twee jaar tegen zijn wil vastgehouden. De methoden waren gericht op het psychisch afbreken van zijn identiteit om hem "genezen" te verklaren van zijn homoseksualiteit. Belangrijke aspecten van zijn gevangenschap waren exorcisme en gebedsgenezing, hersenspoeling, isolatie, chantage en een gedwongen doop. Na drie mislukte vluchtpogingen wist hij in 1975 definitief te ontsnappen nadat de Haagse dominee Ds. A.J.R. Brussaard telefonisch druk uitoefende op de leiding van de boerderij.
Activisme en strijd tegen conversietherapie Na zijn ontsnapping zocht Zonne tevergeefs hulp bij instanties zoals de politie en het Riagg, die hem niet konden of wilden helpen omdat conversietherapie (soms met elektroschokken) destijds nog een geaccepteerde praktijk was binnen de psychiatrie.
In 1979 besloot Zonne zijn verhaal publiekelijk te maken. Op 24 november 1979 verscheen een paginagroot artikel in de Leeuwarder Courant met de kop: "Youth for Christ wil van zieke en zondige homo weer levenslustige hetero maken".
De publiciteit leidde tot politieke verontwaardiging. Het Amsterdamse gemeenteraadslid Bob van Schijndel (PSP) stelde de kwestie aan de kaak, wat resulteerde in het stopzetten van subsidies aan organisaties die conversietherapie propageerden, zoals de stichting Evangelische Hulp aan Homofielen (EHAH). In 1980 zette Zonne zijn strijd voort door bij het COC Eindhoven de actiegroep "Sekten" op te richten.
Politiek Toen Malta in 2016 als eerste Europese land een verbod uitsprak, leidde dit in Nederland tot een opleving van de media-aandacht. Zonne werkte hieraan mee door zijn verhaal te doen in een uitzending van EenVandaag en een bijdrage te leveren aan Andere Tijden. Naar aanleiding van de EenVandaag-uitzending in februari 2020 werd hij in maart 2020 op het Binnenhof ontvangen door D66-Kamerlid Vera Bergkamp. Zij stelde hierover kamervragen aan minister Bruno Bruins van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en diende tevens een motie in om conversietherapie aan te pakken. De minister reageerde dat homoseksualiteit geen ziekte is en dat zorgverleners die afwijken van de norm via diverse juridische wegen aangesproken kunnen worden. Hoewel de aangenomen motie en de toenmalige politieke stappen niet direct resulteerden in een specifieke strafbepaling, leidde de aanhoudende druk wel tot verdere onderzoeken en beweging in het parlement. Dit vormde samen met de eerste petitie van Zonne en het bredere maatschappelijke debat de opmaat naar de indiening van een initiatiefwetsvoorstel door een brede coalitie van politieke partijen.
In 2023 bood de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie officieel excuses aan voor het historisch gebruik van conversietherapie; Zonne was hierbij aanwezig namens de slachtoffers.
Zonne startte in 2020 een tweede petitie die toen 7.500 keer werd ondertekend om de politiek te bewegen tot actie, die door het COC en Zonne, samen met andere belangenorganisatie op 28 januari 2025 werd aangeboden aan de Tweede Kamer. Begin 2025 was er nog onvoldoende steun in het parlement voor de wetswijziging. Op 9 september 2025 stemde de Tweede Kamer in met een wet die het aanbieden en uitvoeren van conversiehandelingen bij minderjarigen en kwetsbare volwassenen strafbaar stelt. Het wetsvoorstel werd ingediend door een brede coalitie van D66, VVD, GLPvdA, SP en PvdD. Op 2 juni 2026 werd de inmiddels door zo'n 8 duizend mensen getekende petitie door het COC en Zonne, samen met andere belangenorganisaties, aangeboden aan de Eerste Kamer. Op dinsdag 16 juni 2026 nam ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel aan.
Bear Community en media Zonne is een prominent persoon in de Nederlandse bear-gemeenschap binnen de homosubcultuur. In 1992 werd hij voorzitter van de vereniging Dikke Maatjes, die hij transformeerde van een besloten groep naar een trotse beweging met eigen "Mr. Bear"-verkiezingen. In 1996 won hij in San Francisco als eerste Europeaan de titel Mr. International Grizzly Bear.
In de media genoot hij bekendheid vanaf 2011 als de "Leatherboy" in het televisieprogramma The Pain Game, waarin hij kandidaten op ludieke wijze "strafte". Tevens bracht hij in 2014 onder deze naam de dancetrack "Kiss Me" uit.
Zie ook Conversietherapie Homogenezing
Categorie:Lhbti+-activist