Jozef (of Joseph) Van Heuverbeke (Waregem, 16 februari 1905 - Waregem, 29 oktober 1981) was een Belgisch burgemeester van Waregem tijdens een deel van de Tweede Wereldoorlog. Hij was burgemeester van 1943 tot 1944 en volgde Joseph Verhelst op. Hij behoort tot de controversiële figuren uit de lokale geschiedenis omdat hij als burgemeester werd aangesteld onder de Duitse bezetting en verbonden was aan het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), de belangrijkste collaborerende Vlaams-nationalistische partij van die periode.
Privéleven Jozef Van Heuverbeke werd geboren op 16 februari 1905 in Waregem. Hij was de zoon van timmerman Achiel Van Heuverbeke en Irma Isebaert, die een winkel in de Stormestraat leidde. Van Heuverbeke liep school in Tielt en studeerde voor leraar in Antwerpen. Hij gaf vervolgens enkele maanden les, waarna hij als schrijver in dienst trad bij Jozef Van Gheluwe. Van Heuverbeke was lid van meerdere verenigingen in Waregem waaronder toneelmatschappij Pogen. Hij was reeds lid van het VNV sinds zijn studentenperiode. Verder stond hij erom bekend dat hij graag op café ging en verzot was op Rodenbach. Hij huwde met dorpsgenote Alice Van Braekel, met haar kreeg hij drie zonen.
Burgemeester Tijdens de Tweede Wereldoorlog overleed burgemeester Joseph Verhelst. Van Heuverbeke stelde zichzelf niet kandidaat als zijn opvolger, maar werd aangewezen door de Duitse bezetter. Hij werd gesteund door de schepenen en enkele notabelen en hij aanvaarde de job. Volgens historisch onderzoek probeerde hij Waregem door de moeilijke oorlogsomstandigheden te loodsen zonder de belangen van de bevolking volledig ondergeschikt te maken aan die van de bezetter. Hij is beschreven als een VNV-burgemeester die in de praktijk vaak meer aandacht had voor de noden van zijn inwoners dan voor de Duitse eisen. Zijn burgemeesterschap viel samen met een bijzonder turbulente periode. Gemeenten moesten omgaan met voedseltekorten, rantsoenering, verplichte tewerkstelling en de toenemende spanningen tussen collaborateurs en het verzet. Als VNV-burgemeester maakte Van Heuverbeke deel uit van een bredere groep zogenaamde "oorlogsburgemeesters", die tijdens de bezetting door de Duitse overheid werden gesteund of benoemd.
Na de bevrijding van België in 1944 kwam een einde aan zijn loopbaan als burgemeester. Zoals vele oorlogsburgemeesters werd hij uit zijn functie verwijderd toen de Duitse bezetting ten einde liep. In 1944 werd hij aangehouden en opgesloten, eerst in Waregem, daarna in Kortrijk. Daar kreeg hij het gezelschap van schepen August Cras en toneelschrijver Willem Putman. Hij werd later door het gerecht in ere hersteld. In Waregem werd hij opgevolgd door nieuwe bestuurders die het gemeentebestuur na de oorlog opnieuw opbouwden. Hij werd opgevolgd door August Cras.
Na de oorlog stelde hij zich opnieuw verkiesbaar en werd hij ook als gemeenteraadslid verkozen. Hij was ook nog jarenlang voorzitter van 'Helpt Elkander', een organisatie die sociale woningen bouwde. Jozef Van Heuverbeke overleed op 29 oktober 1981, hij werd 76 jaar oud.
Bronnen en referenties
Categorie:Burgemeester van Waregem Categorie:Belgisch persoon in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Belgisch burgemeester