De Groene Griffel is een Nederlandse literatuurprijs voor kinderboeken die sinds 2026 jaarlijks wordt uitgereikt door de Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek in samenwerking met Wereld Natuur Fonds Nederland. De prijs bekroont een Nederlandstalig kinderboek voor kinderen van drie tot twaalf jaar dat zich onderscheidt door literaire kwaliteit en een aansprekende behandeling van natuur, wilde dieren en natuurbescherming.
Jaarlijks wordt één titel onderscheiden met de Groene Griffel. Aan de prijs is een geldbedrag van € 5.000 verbonden. Het bekroonde boek mag daarnaast het officiële beeldmerk van de Groene Griffel met vermelding van het betreffende jaar voeren.
Geschiedenis De Groene Griffel werd in maart 2026 aangekondigd door de CPNB en WWF-NL. Met de instelling van de prijs wilden beide organisaties aandacht vragen voor kinderboeken die bijdragen aan de waardering van natuur en biodiversiteit. Volgens de initiatiefnemers stimuleert de prijs auteurs en uitgevers om thema's rond natuurbehoud een vaste plaats te geven binnen de kinder- en jeugdliteratuur.
De aankondiging van de prijs leidde tot uiteenlopende reacties binnen het literaire veld. Verschillende auteurs en critici plaatsten vraagtekens bij de noodzaak en het onderscheidende karakter van een aparte natuurprijs voor kinderboeken. Zo werd erop gewezen dat er al meerdere onderscheidingen bestaan waarvoor natuur- en informatieve kinderboeken in aanmerking komen, waaronder bestaande jeugdboekenprijzen, zoals De Boon, en thematische initiatieven binnen de sector. Ook wezen critici erop dat de jury deels bestaat uit vertegenwoordigers met een duidelijke betrokkenheid bij natuurbescherming, wat vragen oproept over de balans tussen literaire beoordeling en thematische doelstellingen. Opzet De prijs bekroont jaarlijks één kinderboek dat uitblinkt in literaire kwaliteit en dat jonge lezers op betekenisvolle wijze kennis laat maken met natuur, wilde dieren en het belang van hun bescherming. Daarnaast beoogt de prijs leesbevordering te combineren met bewustwording over duurzaamheid en biodiversiteit.
Voor de Groene Griffel komen oorspronkelijk Nederlandstalige kinderboeken in aanmerking die zijn verschenen bij een erkende uitgeverij in Nederland of Vlaanderen. De boeken moeten bestemd zijn voor lezers van drie tot twaalf jaar en voor het eerst in Nederland zijn verschenen in het kalenderjaar voorafgaand aan de uitreiking. Schoolboeken, postuum verschenen werken en AI-gegenereerde teksten zijn uitgesloten van deelname.
De winnaar wordt gekozen door een onafhankelijke vakjury die bestaat uit deskundigen uit de wereld van natuur, onderwijs en jeugdliteratuur. Voor de eerste editie in 2026 werd de jury voorgezeten door Mátyás Bittenbinder. Verder maakten Merel Westrik, Angela Esajas, Daan Stoffelsen en Joukje Janssen deel uit van de jury.
De prijs wordt gelijktijdig met de uitreiking van de Zilveren Griffels en Penselen bekendgemaakt.
Winnaars
2026 - Wij, beren van Lotte Stegeman, met illustraties van Marieke ten Berge (Luitingh-Sijthoff)
Zie ook
Gouden Griffel
Zilveren Griffel
Categorie:Nederlandse literatuurprijs Categorie:Jeugdliteratuurprijs