Tembagapura is een verstedelijkte nederzetting in het regentschap Mimika in de Indonesische provincie Papoea. De plaats ligt vlak bij het nationaal park Lorentz en de Grasbergmijn van het Amerikaanse mijnbedrijf Freeport-McMoRan, de grootste koper- en goudmijn ter wereld. De plaats werd in de late jaren 1960 door het mijnbedrijf gesticht. Naamgeving Tembaga betekent in het Indonesisch koper en pura betekent in het Sanskriet "tempel" of "stad". De naam is dus "Koperstad".
Geografie en klimaat Tembapura is aangelegd op een rotsige hoogvlakte op 1930 meter boven zeeniveau aan de voet van de zogenaamde Zaagkamberg die 16 km zuidoostelijk van de mijn ligt. De plaats ligt in het Sudirmangebergte (Carstenszgebergte) niet ver van Puncak Jaya (Carstenszpiramide), de hoogste bergtop van Oceanië. De regenval in het gebied bedraagt 3220 mm per jaar, bijna vier keer zo veel als in Nederland. Meestal begint de dag zonnig, maar rond de middag wordt het mistig, regenachtig en koel. De gemiddelde temperatuur ligt tussen de 15,9 en 17,9 °C, de minimumtemperatuur tussen de 11,6 en 12,8 °C.
Geschiedenis De mijn en deze nederzetting werden aangelegd in de late jaren 1960. Voor deze bouwactiviteiten werd de streek bewoond door ongeveer 500 Papoea's van de Amungme-stam die leefden in traditioneel gebouwde dorpen. Toen Tembagapura en de mijnbouwactiviteiten zich uitbreidden, kwamen er migranten van elders uit Papoea zoals de Dani uit de Baliemvallei, maar vooral ook Indonesiërs van andere eilanden. Hierdoor ontstonden spanningen tussen de diverse bevolkingsgroepen. Deze sociale onrust en gewelddadigheden tegen gebouwen en materieel van de mijn werden toegeschreven aan de activiteiten van de bevrijdingsbeweging Organisasi Papua Merdeka (OPM). De OPM streeft naar onafhankelijkheid van Indonesië en vindt dat de opbrengsten van de mijn toebehoren aan de bevolking van Papoea en niet aan de republiek Indonesië. Het Indonesisch Nationaal Leger reageerde met gedwongen verplaatsing van de plaatselijke, inheemse bevolking en andere vergeldingsacties. Een uit dit leger gevormde eenheid is belast met de bewaking van de bezittingen en infrastructuur van de mijn.
In 1981 woonden er meer dan 3000 arbeiders en hun gezinnen. De Australisch bioloog Tim Flannery bezocht de stad in 1994 en schreef dat er meer dan 10.000 mensen woonden. "Het leven in Tembarapura is l(..) luxueus", "beschikt over de meeste voorzieningen die een kleine plattelandsstad in Noord-Amerika ook heeft. Er zijn een bank, een supermarkt, speciaalzaken, sportvoorzieningen, een club met een restaurant en een bar en eerste klas accommodaties voor werknemers en bezoekers." (2000). Gooi weg die been. Atlas Amsterdam
Categorie:Stad in Indonesië Categorie:Plaats in Papoea (provincie)