Nicolas Defrecheux, soms verkeerdelijk "Defrêcheux" gespeld (Luik, 10 februari 1825 – Herstal, 26 december 1874), was een Waalstalige schrijver.
Biografie Nicolas Defrecheux was een begaafde student. Hij studeerde aan het Collège Saint-Quirin in Hoei en aan het Institut Saint-Hadelin in Wezet. Daarna vervolgde hij zijn universitaire opleiding in Luik, waar hij een cursus volgde over de techniek van de koolmijnen. Nadat zijn vader stierf, moest hij zijn universitaire studies echter vroegtijdig stopzetten om zijn gezin te onderhouden.Wéry, A. 2025).Nicolas Defrecheux, ce Liégeois presqu'oublié, qui donna ses lettres de noblesse au wallon. L'Avenir. Defrecheux vond vervolgens een baan als medewerker voor de Société des mines et fonderies de zinc de la Vieille-Montagne. In 1851 trad hij in het huwelijk, waarna hij het zinkbedrijf verliet om aan de slag te gaan in de bakkerij van zijn schoonfamilie.
In 1854 publiceerde Defrecheux een van zijn teksten in de editie van 23 juni van het Journal de Liège: Lèyîz-m' plorer. Dit klaaglied was rechstreeks populair geworden. Het gaat over de wanhoop van een man na het overlijden van zijn zielsverwant. Dit liedje verstoorde het publiek en vernieuwde ineens de Waalse literatuur, die vaak toepasselijk was. Bovendien is Lèyîz-m' plorer een klassieker van de Waalse literatuur geworden en werd het ook veelal heruitgegeven.
Twee jaar later schreef Defrecheux zich in voor de prijsvraag van de Société philanthropique des Vrais Liégeois, in het kader van de 25e verjaardag van de heerschappij van het koningschap van Leopold I. De schrijver nam deel met L'avez-v' vèyou passer ?.
In 1860 werd Defrecheux secretaris van de rector van de Universiteit Luik voordat hij werkte als bode in de faculteit geneeskunde. Deze componist schreef voor de Almanachs de Mathieu Laensbergh, waarin hij bezig was met het Waalstalige deel van 1857 tot en met 1874. Hij hielp Joseph Dejardin in de opmaak van het Dictionnaire des spots et proverbes.
Zijn succes had een invloed op de creatie van een literaire academie waarvan het doel de promotie van het Waals is: Société liégeoise de littérature wallonne. Het werd tussentijds "Société de langue et de littérature wallonnes" hernoemd.
Zijn gedicht "Mès deûs lingadjes" bespreekt het ingewikkelde verband tussen het Frans en het Waals bij de Luikse gemeenschap. Hij ging dood in 1874, in Herstal. Hij was 49 jaar oud en is begraven op de begraafplaats van Robermont, in Luik.
Literaire kritiek Volgens Edmund Gosse was Nicolas Defrecheux "de enige Waalse dichter die het temperament van een artiest" bewees in plaats van "simpelweg improviseren".Goose, E. (1911). Walloon Literature. In The Encyclopædia Britannica. Vol. 28., 11de ed., p. 286.
Maurice Piron beschouwde hem als "de bekendste dialectische dichter van Wallonië". Er wordt ook in Anthologie de la littérature wallonne geschreven dat Defrecheux een belangrijk invloed had in de evolutie van de Waalse dialectische literature.
Eerbetoon Sommige gemeenten bevatten een straat met zijn naam: Grâce-Hollogne, Herstal, Heusy, Louvain-la-Neuve, Luik en Schaarbeek. In 1895 voorzag de stad Luik een monument als een hommage aan de Waalse dichter. De finale versie van dit project representeerde vier allegorieën en verschillende personages van zijn gedichten, plus een medaillonportret van hem. Alleen de allegorie La Légende werd uiteindelijk opgericht. Vandaag de dag staat dit monument nog in het hart van het Parc de la Boverie, te Luik.Joris, F. & Marchesani, F. (2009). La Légende – Liège. Connaître la Wallonie. https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fconnaitrelawallonie.wallonie.be%2Ffr%2Flieux-de-memoire%2Fla-legende%23.V7tbGJiLTIU. Geraadpleegd op 14 juni 2026.Toen Édith Piaf in Luik passeerde tijdens een van haar tournees met Les Compagnons de la chanson (rond 1947), had ze Lèyîz-m' plorer gehoord en was ze ervan streek. De Franse artiest had dit liedje in Oost-Waals gezongen. Ze had er een disk van gemaakt en een Franse vertaling uitgegeven: Gilles a perdu. Deze titel komt van de zin, Dji l'a pièrdou ([NL] Ik ben haar verloren), doch het was aangepast volgens de sonoriteit. Dit detail wordt niet vermeld. Dit liedje verschijnt ook op haar album, Piaf chante Piaf, dat in 2005 werd uitgebracht. Er wordt "folklore hollandais" erop geschreven, maar dat blijft een typefout. Andere Waalse artiesten hebben ook dit liedje gespeeld, onder andere Jules Bastin.
Bronnen
Categorie:Schrijver in het Waals