David Traugott Nicolai (Görlitz, 24 augustus 1733 - aldaar, 20 december 1799) was een Duitse componist en organist.
Levensloop David Traugott Nicolai was de zoon van organist David Nicolai (1702-1764). Hij kreeg zijn muziekopleiding dan ook van zijn vader. Als negenjarige maakte hij reeds grote indruk door complexe orgelcomposities van Johann Sebastian Bach te spelen. Een poging om hem les te laten krijgen bij Bach lukte niet vanwege Bachs overlijden in 1750. Verder bezocht Nicolai het gymnasium van Görlitz en studeerde van 1753 tot 1755 rechten, wiskunde en natuurkunde aan de universiteit van Leipzig.
In 1755 werd Nicolai door keurvorst Frederik Augustus benoemd tot hoforganist.Volgens Hempel was dit in 1775. Hij was vanaf 1758 werkzaam als assistent van zijn vader in de Sint-Petrus en Pauluskerk van Görlitz. Toen zijn vader in 1764 overleed, volgde hij hem in deze kerk op als organist. Zijn eigen zoon Carl Samuel Traugott assisteerde hem vanaf 1796 als kerkorganist en zou uiteindelijk deze functie ook overnemen.
Betekenis Nicolai is altijd blijven werken in Görlitz. Hij had een grote voorliefde voor zijn woonplaats en zijn eigen kerkorgel en toonde dan ook geen interesse in aanstellingen elders: zo wees hij het aanbod voor een functie aan de hofkerk in Dresden af. Zijn trouw werd onder andere beloond met een door het stadsbestuur toegekende salarisverhoging.
Hij werd beschouwd als een van de grootste organisten van zijn tijd, met een groot improvisatietalent. Daarnaast was hij deskundig op het gebied van orgelbouw en werd dan ook vaak gevraagd voor orgelinspecties. In 1784 demonstreerde hij enkele zelfgebouwde modellen van een glasharmonica met een klavier.
Nicolai heeft een beperkt aantal composities geschreven. Hieronder vallen een Fantasie und Fuge voor orgel (Dresden/Leipzig, 1789), orgelfuga's, cantates en pianosonates. Enkele composities heeft hij opgedragen aan zijn weldoener, keurvorst Frederik Augustus.
Modelbouwer David Nicolai was tevens modelbouwer. Zo vervaardigde hij in 1761 van papier en hout een 58 centimeter hoog schaalmodel van de Sint-Petrus en Pauluskerk. Het model was in opdracht van een minister gemaakt en verbleef in het kunstkabinet van het hof te Dresden. In 1935 werd het model geschonken aan de stad Görlitz, waar het is opgenomen in de vestiging Kaisertrutz van het Kulturhistorisches Museum Görlitz.
Categorie:Duits organist Categorie:Duits componist