Het graafschap Poitou was van 778 tot 1422 een graafschap van het Frankische Rijk en van het koninkrijk Frankrijk, met Poitiers als hoofdstad. Nadien was Poitou een Franse provincie.
Geschiedenis In de Latijnse benaming comitatus Pictavensis komt tot uiting dat het graafschap in de oudheid bewoond werd door de Gallische Pictones. Hoewel er al onder de Merovingen graven van Poitiers opduiken, waren dit nog ambtenaren zonder overerving. Het eigenlijke graafschap en de erfelijke lijn beginnen met de aanstelling van Abbo I door Karel de Grote in 778. Dit kaderde in de karolingische decentralisatie: Poitou was een van de negen graafschappen van het koninkrijk Aquitanië, waarvan Lodewijk de Vrome in 781 koning werd. Later werd dit koninkrijk opgenomen in West-Francië, dat evolueerde tot het koninkrijk Frankrijk.
De zwakke capetingische koningen hadden weinig meer dan nominaal gezag over Poitou. Ramnulf I was graaf van Poitou en werd in 852 ook de eerste hertog van Aquitanië. Hij was de stamvader van de ramnulfiden. Zijn afstammeling Ebalus werd in 892 verdreven door graaf Aymar I van Angoulême, maar in 902 herwon hij de controle over Poitou en in 927 over Aquitanië. Door zijn huwelijk met Eleonora van Aquitanië werd koning Lodewijk VII van Frankrijk in 1138 graaf-gemaal van Poitou. Hij stelde een seneschalk aan om het bestuur waar te nemen. De functie bleef bestaan toen Eleonora in 1152 hertrouwde met Hendrik Plantagenet, waardoor Poitou toeviel aan het Angevijnse Rijk, dat ook Engeland omvatte.
Het graafschap werd in 1202 geconfisqueerd door koning Filips Augustus en werd onderdeel van het Franse kroondomein. Zoals gebruikelijk werd het herhaaldelijk als apanage aan koninklijke prinsen gegeven: in 1217 aan Alfons van Poitiers, in 1314 aan Filips de Lange, in 1372 aan Jan van Berry, in 1416 aan Jan van Touraine en in 1417 aan Karel van Frankrijk. Tussendoor viel Poitou tijdens de Honderdjarige Oorlog enige tijd in handen van koning Edward III van Engeland (1360-1372). Vanaf de troonsbestijging van Karel VII in 1422 kwam een einde aan de apanages. Poitou was een provincie en vanaf 1542 een généralité.Intendance de la Généralité de Poitiers, Portail national des Archives (bezocht 20 juni 2026)
Literatuur Gilles Bernard e.a., Histoire du Poitou et des pays charentais, Deboree Eds, 2001 Michel Dillange, Les comtes de Poitou, ducs d'Aquitaine (778-1204), Geste Éditions, 1995 Alfred Richard, Histoire des comtes de Poitou (778-1204), 2 dln., 1903
Voetnoten
Poitou Categorie:Geschiedenis van Poitiers Poitou