Het kasteel van Megen stond in het Nederlandse stadje Megen, provincie Noord-Brabant. Op het voormalige kasteelterrein staat sinds 1721 het klooster St-Josephsberg.
Geschiedenis Otto de Roover kreeg in 1137 van de Utrechtse bisschop Andreas van Cuijck het land 'de Peel' in leen. Op dit land, gelegen aan de oever van de Maas, bouwde bij een versterking die de naam Meghen kreeg. Otto's opvolgers zouden zich voortaan dan ook Van Megen noemen.
In 1343 moest Jan van Megen zijn kasteel tot open huis verklaren voor hertog Jan III van Brabant.
Het stadje Megen kreeg in 1357 stadsrechten.Jan van Megen versterkte in 1386 het stadje met omwallingen, torens en vier stadspoorten. Verder breidde hij het kasteel uit.
In de 15e eeuw werd de familie Dicbier de eigenaar van het kasteel en de heerlijkheid Megen. In 1469 verkocht Jan Dicbier zijn bezittingen aan Guy de Brimeu, wiens familie tot 1605 graaf van Megen zou blijven.
Het hertogdom Gelre bezette het kasteel in 1512 en 1528. Bij de verwoestingen die de Gelderse troepen veroorzaakten, leed ook het kasteel veel schade, maar deze werd hersteld.
Verwoesting Op 6 januari 1581 werd het kasteel door brand verwoest. Op dat moment was het kasteel in eigendom van gravin Marie de Brimeu (1550-1605), maar er verbleef een Spaans garnizoen onder Hendrick van Steenbourgh. De brand zou door een ongelukje zijn ontstaan. De stad Megen is dat jaar overigens ook nog eens twee keer door het Staatse leger aangevallen en verwoest.
Ondanks herbouwplannen in 1601 en 1605 is het kasteel nooit meer hersteld. In 1610 werden de restanten gesloopt.
Klooster Met hulp van Christophorus Strick uit Boxmeer gaf graaf Karel Filip in 1719 toestemming om op het oude kasteelterrein een nieuw klooster te bouwen voor de uit Boxtel verdreven Zusters Clarissen. Op de voorburcht werd het klooster gebouwd; de laatste resten van het kasteel werden opgeruimd waarna op die locatie de kloostertuin werd aangelegd.
In 1999 zijn op de voormalige voorburcht restanten van het kasteel aangetroffen. miniatuur|Het kasteel op een tekening uit 1780
Beschrijving Van het kasteel zijn slechts enkele afbeeldingen bewaard gebleven. De oudste is de plattegrond van Megen uit midden 16e eeuw, getekend door Jacob van Deventer. Hierop is te zien dat het kasteel aan de noordwestzijde van Megen was gebouwd en bestond uit twee min of meer vierkante eilanden: de hoofdburcht op het oostelijke eiland, de voorburcht met diverse bijgebouwen op het westelijke eiland.
Volgens een tekening uit 1780 bevond zich aan de noordzijde ook nog een rechthoekige tuin, waardoor het gehele complex een vierkante vorm had, net zoals het huidige kloosterterrein. Deze tekening is overigens twee eeuwen na de verwoesting van het kasteel gemaakt, dus de betrouwbaarheid is onduidelijk.
Het huidige klooster St-Josephsberg is in de jaren 1721-1723 op de voorburcht gebouwd, gebruikmakend van het muurwerk en de keldergewelven van de oude bijgebouwen. Rondom ligt nog steeds de oude slotgracht, maar de gracht tussen hoofd- en voorburcht is gedempt. De kloostertuinen bevinden zich op de plek van de voormalige hoofdburcht. Het klooster is een rijksmonument.
Externe link
Impressie van het kasteel van Megen op YouTube
Categorie:Kasteel in Noord-Brabant Categorie:Verdwenen kasteel in Nederland Categorie:Bouwwerk in Oss