Umoja Uaso (Umoja betekent "eenheid" in Swahili en de Uaso Nyiro is een nabijgelegen rivier) is een dorp in Kenia, dat in 1990 werd opgericht door Rebecca Lolosoli, een vrouw van het Samburu-volk. Het is een matriarchaat dat volledig door vrouwen wordt geregeerd, als een toevluchtsoord voor dakloze overlevenden van geweld tegen vrouwen en jonge meisjes, die vluchten voor gedwongen huwelijken of vrouwelijke genitale verminking. De vrouwen van het Samburu-volk zijn het niet eens met geweld tegen vrouwen en hun traditionele ondergeschikte positie.
Het dorp ligt in Samburu County, 380 kilometer vanaf de hoofdstad Nairobi. De vrouwen runnen een basisschool, een cultureel centrum en een camping voor toeristen die het Samburu National Reserve bezoeken. Ook maken en verkopen ze sieraden en bier.
Geschiedenis Samburu-vrouwen hebben een ondergeschikte positie in hun samenleving. Zij mogen geen land of andere eigendommen zoals vee bezitten. Zelf worden ze gezien als eigendom van hun echtgenoten. Ze kunnen het slachtoffer worden van vrouwelijke genitale verminking, gedwongen huwelijken met ouderen, verkrachting en huiselijk geweld.
In 2003 meldde Amnesty International dat Keniaanse vrouwen decennialang slachtoffer waren van verkrachtingen door Britse militairen. Er werd een zaak aangespannen tegen het Britse leger wegens de verkrachting van meer dan 1400 Samburu-vrouwen. De zaak werd geseponeerd. Echtgenoten verlieten de betreffende vrouwen, omdat zij hen als 'geschonden' beschouwden. Andere mannen verdreven hun vrouwen uit angst voor seksueel overdraagbare aandoeningen.
In 1990 richtten vijftien dakloos geworden vrouwen Umoja op. Een van de oprichters is Rebecca Lolosoli. Zij kwam op het idee van een dorp voor uitsluitend vrouwelijke bewoners, nadat ze mishandeld was omdat ze zich had uitgesproken tegen vrouwelijke genitale verminking.
Als reactie hierop stichtten sommige mannen hun eigen dorp in de buurt. Zij probeerden een concurrerende winkel voor ambachtelijke waren op te zetten en toeristen ervan te weerhouden Umoja te bezoeken. Uiteindelijk mislukte het dorp voor mannen en kochten vrouwen het land. miniatuur|Twee bewoners van Umoja in de Franstalige documentaire Umoja, le village interdit aux hommes (2009). De bewoners van Umoja begonnen oorspronkelijk met het doorverkopen van groenten, omdat ze zelf niet wisten hoe ze moesten verbouwen. Omdat dit niet voor voldoende inkomsten zorgen, stapten zij over op de verkoop van traditionele handwerkproducten aan toeristen. De overheidsorganisatie Kenya Wildlife Service hielp hierop de vrouwen om de handel van Umoja te verbeteren, door ervoor te zorgen dat zij leerden van succesvolle gemeenschappen in gebieden zoals de Masai Mara. Ook kregen de vrouwen hulp van de Keniaanse Erfgoed- en Sociale Diensten, en het Ministerie van Cultuur.
Na het bezoek van Lolosoli in 2005 aan de Verenigde Naties, spanden mannen uit het naburige dorp een rechtszaak tegen haar aan in de hoop Umoja te sluiten. In 2009 viel Lolosoli's ex-man het dorp aan met een vuurwapen en bedreigde haar met de dood.
De vrouwen van het dorp zijn momenteel de eigenaars van het land. In 2021, ruim dertig jaar na de oprichting, kreeg het dorp landsrechten.
Geografie en demografie miniatuur|350x350px|Een gezin buiten hun huis in Umoja. Umoja ligt in het noord-centrale deel van Kenia, in het district Samburu County.
Bevolking Mannen mogen het dorp bezoeken, maar niet in Umoja wonen. Alleen mannen die als kind in Umoja zijn opgegroeid, mogen in het dorp slapen. In 2015 bezocht één man het dorp dagelijks om vee te verzorgen. Jongens die in het dorp zijn opgegroeid, moeten vertrekken zodra ze achttien worden.
In 2005 woonden er 30 vrouwen en 50 kinderen in Umoja. In 2015 woonden er 47 vrouwen en 200 kinderen in het dorp. In 2024 woonden er nog altijd ongeveer 50 vrouwen.
Inwoners van het dorp worden geacht de traditionele kleding en kralen van het Samburu-volk te dragen. Vrouwelijke genitale verminking is er verboden.
Economie De inwoners van Umoja verkopen traditionele Samburu-ambachten in het Umoja Waso Women's Cultural Center. Het gaat onder andere om kleurrijke kralen en een zelfgebrouwen alcoholarm bier. De artikelen zijn ook verkrijgbaar via een website.
Daarnaast beheren de vrouwen een camping voor bezoekers van het nabijgelegen Samburu National Reserve. Elke vrouw doneert tien procent van haar inkomsten aan het dorp als belasting voor de school en andere gemeenschappelijk behoeften.
In 2020 leed het dorp onder een gebrek aan inkomsten door de Coronapandemie.
Onderwijs In de traditionele samenleving van Kenia hoeden kinderen vee, maar in Umoja kunnen alle kinderen onderwijs volgen. Er is een basisschool met plaats voor 50 kinderen. Het dorp heeft ook een school voor peuters.
Inwoners van het dorp bezoeken andere dorpen om de rechten van vrouwen te bevorderen en campagne te voeren tegen vrouwelijke besnijdenis.
Regering De vrouwen van het dorp verzamelen zich onder de "boom van de spraak" om beslissingen voor het dorp te nemen. Lolosoli was in 2024 nog altijd de voorzitter van het dorp. Alle vrouwen in het dorp hebben een gelijke status.
Categorie:Vrouwenrechten Categorie:Plaats in Kenia Categorie:Wikipedia:Pagina's met vertalingen die niet zijn nagekeken