Ursula Stern, ook bekend als Ilana Safran, (Essen, 28 augustus 1928 - Asjkelon, 1985) was een Duits-Nederlandse vrouw van Joodse afkomst. Zij is samen met Selma Wijnberg de enige vanuit Nederland gedeporteerde overlevende van de opstand in het vernietigingskamp Sobibór.
Levensloop Stern was de dochter van Alfred Stern en Anna Schönenberg. Het gezin vluchtte in 1933 vanuit Essen naar Nederland en vestigde zich aanvankelijk in Epe en later in Utrecht. In de loop van 1942 dook het gezin onder. Ursula's vader en moeder werden in Woerden gepakt en vermoord in Auschwitz. Ursula's zussen Lotte en Marianne overleefden de oorlog.
Ursula zat zelf in Utrecht ondergedoken bij de familie Pompe aan de Haagstraat. In de eerste maanden van 1943 werd zij opgepakt. Via het Huis van bewaring in Amsterdam en Kamp Vught kwam ze aan in Kamp Westerbork. Op 6 april 1943 maakte ze deel uit van een transport naar concentratiekamp Sobibór in Polen. Na aankomst werd ze geselecteerd voor werk in het kamp. Ze kwam te werken in de sorteerbarakken waar de spullen van de net vergaste mensen werden uitgezocht. Door het werk in de barakken konden de gevangenen hun dieet aanvullen met levensmiddelen die ze vonden in de bagage. Ook werkte Stern een tijdje in het Waldkommmando, waar hout gehakt werd dat nodig was om de lijken te verbranden.
In oktober 1943 vond er een opstand plaats die voorbereid was door een kleine groep onder leiding van de Pool Leon Feldhendler en de Sovjet-Unie, Aleksandr Petsjerski, officier in het Rode Leger. Verschillende SS'ers werden met smoesjes naar de werkbarakken gelokt en daar vermoord. Vervolgens bestormden de ongeveer zeshonderd gevangenen de omheining van het kamp.
Stern wist dat er een opstand werd voorbereid, maar niet wanneer die precies zou plaats vinden. Zij bestormde samen met grote groep de hoofdpoort. en vluchtte daarna samen met een Poolse vrouw, wiens man bij de partizanen vocht, de bossen in. Ze wisten de betreffende partizanengroep te bereiken, waarna Stern zich daarbij aansloot.
Ongeveer driehonderd gevangenen wisten uit het kamp weg te komen, waaronder een onbekend aantal Nederlanders. De overlevingskansen voor Nederlandse Joden was laag buiten het kamp omdat zij de taal niet spraken. Van de uit Nederland gedeporteerde Joden haalden alleen Selma Wijnberg en Stern het einde van de oorlog. Na de inname van Sobibór keerde Stern terug, mogelijk om door dwangarbeiders begraven kostbaarheden op te halen. Zij staat op een foto die in die periode is gemaakt door een onbekende Russische fotograaf.Foto’s tonen dat Sobibor na de opstand van de gevangenen niet meteen volledig tegen de vlakte ging, Trouw, 13 oktober 2025
Na de oorlog keerde Stern aanvankelijk terug naar Nederland. Ze emigreerde later naar Israël, waar ze trouwde met Horst Martin Buchheimer. Ze nam de Hebreeuwse naam Ilana Safran aan. In 1983 overleed Safran.
Categorie:Kampgevangene in Sobibór Categorie:Kampgevangene in Vught Categorie:Kampgevangene in Westerbork Categorie:Nederlands Holocaustoverlevende