Anne-Laura van Harmelen is een Nederlands ontwikkelingspsycholoog en neurowetenschapper. Zij is hoogleraar Brein, Veiligheid en Veerkracht aan de Universiteit Leiden. Haar onderzoek richt zich op de invloed van jeugdtrauma op de ontwikkeling van de hersenen en de mentale gezondheid. Daarbij onderzoekt zij hoe sociale, psychologische en neurobiologische processen bijdragen aan veerkracht na ingrijpende jeugdervaringen.
Opleiding Van Harmelen behaalde een bachelor Lichamelijke Opvoeding met een specialisatie in speciaal onderwijs aan Windesheim. Vervolgens behaalde zij een bachelor psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna volgde zij de master Psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, die zij cum laude afrondde.
In 2013 promoveerde zij aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Childhood emotional maltreatment: impact on cognition and the brain. In dit promotieonderzoek onderzocht zij de gevolgen van emotionele kindermishandeling voor de ontwikkeling en het functioneren van de hersenen en de relatie daarvan met psychische gezondheid.
Loopbaan Na haar promotie ontving Van Harmelen een Rubicon-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), waarmee zij als postdoctoraal onderzoeker bij de University of Cambridge ging werken.
In 2016 ontving zij een Royal Society Dorothy Hodgkin Fellowship. Met deze beurs bouwde zij aan de University of Cambridge een onafhankelijke onderzoekslijn op naar de neurobiologie van veerkracht na kindermishandeling.
Per 1 september 2020 werd Van Harmelen benoemd tot hoogleraar Brein, Veiligheid en Veerkracht aan de Universiteit Leiden. De leerstoel maakt deel uit van het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Social Resilience and Security.
Onderzoek Het onderzoek van Van Harmelen richt zich op de invloed van kindermishandeling en andere ingrijpende jeugdervaringen op de ontwikkeling van de hersenen en de mentale gezondheid. Zij onderzoekt waarom sommige mensen na dergelijke ervaringen psychische problemen ontwikkelen, terwijl anderen zich ondanks deze ervaringen relatief goed ontwikkelen.
In haar onderzoek combineert Van Harmelen inzichten uit de ontwikkelingspsychologie, psychiatrie en neurowetenschap. Daarbij maakt zij onder andere gebruik van longitudinale studies en MRI-scans. Hiermee onderzoekt zij de wisselwerking tussen hersenen, sociale omgeving en mentale gezondheid.
In haar onderzoek beschouwt Van Harmelen veerkracht als een dynamisch proces dat ontstaat uit de wisselwerking tussen biologische, psychologische en sociale factoren. In 2023 ontving zij een NWO-Vidi-beurs voor onderzoek naar de ontwikkeling van veerkracht in stressvolle omgevingen.
Publieke activiteiten Van Harmelen zet zich in voor de maatschappelijke toepassing van wetenschappelijke kennis over jeugdtrauma, mentale gezondheid en veerkracht. Zij neemt regelmatig deel aan het publieke debat over deze onderwerpen. Zo schreef zij een opiniestuk voor Trouw over veilige sociale media en een opiniestuk over jeugdtrauma in de Volkskrant. Daarnaast werkte zij mee aan het BBC-programma Tomorrow's World Live, waarin wetenschappelijke ontwikkelingen voor een breed publiek worden toegelicht.
Samen met hoogleraar ontwikkelingsneurowetenschap Rogier Kievit schreef Van Harmelen columns voor het vakblad De Psycholoog over onderwerpen als open science, academische loopbanen en wetenschappelijke cultuur.
Externe links Profielpagina Universiteit Leiden Google Scholar-profiel
Bronnen
Categorie:Nederlands psycholoog Categorie:Nederlands hoogleraar Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Leiden