Arend Quak (Rotterdam, 29 augustus 1946 – Hilversum, 13 augustus 2026Overlijdensadvertentie in NRC, 22 augustus 2026) was een Nederlands germanist en taalkundige, gespecialiseerd in de historische taalkunde van de Germaanse talen. Hij was universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam en bijzonder hoogleraar Oudgermaanse talen aan de Universiteit Leiden. Vanaf 2000 was hij lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).
Opleiding en loopbaan Quak studeerde Germaanse filologie aan de Universiteit van Amsterdam en behaalde een doctoraal Zweeds aan de Universiteit van Uppsala. In 1973 promoveerde hij onder begeleiding van prof. dr. N.Th.J.P. Minis op het proefschrift Studien zu den altmittel- und altniederfränkischen Psalmen und Glossen, gewijd aan de Wachtendonckse Psalmen en verwante Oudnederfrankische teksten. Tot zijn leermeesters behoorden bovendien prof. dr. A.H. van der Linden, prof. dr. Rudolf Vleeskruijer en prof. dr. P.N.U. Harting.
Vanaf 1973 was hij verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij onderwijs verzorgde op het gebied van de Oudgermaanse taalkunde, Scandinavische talen en letterkunde en de Duitse taal- en letterkunde. Studenten die met zijn colleges inspireerde tot wetenschappelijke onderzoek zijn o.a. Annelies Roeleveld, Erika Langbroek, Guus Kroonen, Kees Samplonius en Rolf Bremmer. In 1987 richtte hij samen met Marlies Philippa en Rolf Bremmer de Vereniging van Oudgermanisten op, waarvan hij de eerste voorzitter was. In 2008 werd hij benoemd tot bijzonder hoogleraar Oudgermaanse talen aan de Universiteit Leiden.
Onderzoek Quaks onderzoek bestrijkt een breed terrein binnen de Germaanse filologie, waaronder het Oudnederlands, het Oudsaksisch, het Oudfries, het Oudhoogduits, de Scandinavische talen, runologie en naamkunde. Hij publiceerde onder meer over de Wachtendonckse Psalmen, Oudnederlandse glossen, Nederlandse plaatsnamen, Friese en Scandinavische runen en de middeleeuwse taalgeschiedenis van de Germaanse talen.
Redactionele werkzaamheden Quak was gedurende vele jaren redacteur en later hoofdredacteur van het internationale wetenschappelijke tijdschrift Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik (ABäG). Daarnaast was hij redacteur van het Oudnederlands Woordenboek (ONW), het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW) en mede-hoofdredacteur van het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN). Binnen het ONW was hij verantwoordelijk voor het onderzoek naar de woordenschat van de Lex Salica.
Geselecteerde publicaties Studien zu den altmittel- und altniederfränkischen Psalmen und Glossen (1973) Zur Phonologie und Morphologie des Altniederländischen (met Rolf H. Bremmer Jr, 1992). Runen. Een helder alfabet uit duistere tijden (met Marlies Philippa, 1994) Van Ægir tot Ymir. Personages en thema's uit de Germaanse en Noordse mythologie (met Paula Vermeyden, 2000) Inleiding Oudnederlands (met J.M. van der Horst, 2002) Echt Oudnederlands? (oratie, 2008)
Onderscheidingen In 2000 werd Quak verkozen tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). In 2011 werd hem ter gelegenheid van zijn afscheid van de Universiteit van Amsterdam een feestbundel aangeboden, verschenen als deel 67 van Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik, waarin collega's en oud-studenten zijn bijdragen aan de Germaanse taalkunde, runologie, lexicografie en naamkunde eerden.Erika Langbroek, Guus Kroonen, Harry Perridon en Annelies Roeleveld, "Vorwort", Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik 67 (2011), pp. 1–3.
Referenties
Categorie:Nederlands taalkundige Categorie:Filoloog Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Leiden Categorie:Lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen