De allereerste stadsschouwburg van Nijmegen stond in het centrum op de hoek van de toenmalige Oude Stadsgracht en Lange Burchtstraat.
Geschiedenis Op de plek van de schouwburg had tot 1826 een van de oudste stadspoorten van Nijmegen gestaan, de Burchtpoort. Ten tijde van de sloop van deze poort waren er al plannen om op deze plek een schouwburg neer te zetten. Door het uitbreken van de Belgische Revolutie (1830) liep dit project enkele jaren vertraging op.
De schouwburg werd gebouwd in de periode 1838-1839 en ging in oktober van het laatstgenoemde jaar open. Het was een gebouw in typisch classicistische stijl, naar een ontwerp van Pieter van der Kemp. Behalve de hoofdzaal waren er een receptiezaal, een concertzaal en een onderwijszaal. De voorgevel sloot onmiddellijk aan op het einde van de Lange Burchtstraat. Het dak van de schouwburg was voorzien van een opvallend koepeltje, dat de torenspits waarmee de Burchtpoort voordien getooid was geweest enigszins moest zien te vervangen.
In 1881 werd het interieur ingrijpend verbouwd en voor die tijd heel modern gemaakt.Nijmeegs oudste schouwburg, P. van der Heijden, noviomagus.nl
Vanaf 1915 kreeg de schouwburg steeds meer concurrentie van De Vereeniging. Het gebouw werd steeds minder gebruikt en raakte in verval. In 1934 is besloten om het te slopen, zodat er op deze plek ruimte vrijkwam om de Burchtstraat te verbreden.
Na de sloop Nijmegen zat na het verdwijnen van de schouwburg aan de Oude Stadsgracht eerst 25 jaar lang zonder schouwburg. Omstreeks 1960 kwam aan het Keizer Karelplein de nieuwe, nog altijd bestaande Stadsschouwburg Nijmegen gereed.
Bijnamen De schouwburg aan de Oude Stadsgracht heette oorspronkelijk "Lokaal tot Nut en Genoegen".Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen Een andere populaire bijnaam werd "La Bonbonnière", vanwege het dakkoepeltje.De Schouwburg in Nijmegen: Van Opening tot Sloop, Wonen in Nijmegen
Categorie:Theaterzaal in Nijmegen Categorie:Gemeentelijk monument in Nijmegen Categorie:Stadscentrum (Nijmegen) Categorie:Verdwenen bouwwerk in Nijmegen