De Mozaïek-iwan (Perzisch: ایوان موزائیک Ayvān-e Mozaik) is een deel van het paleis van Shapur I in de oude stad Bishapur, gelegen in het district Kazerun in Iran. Het bouwwerk werd in de 3e eeuw na Christus gebouwd in opdracht van Shapur I, de tweede koning van het Sassanidische Rijk. De Mozaïek-iwan werd in 1931 geregistreerd als een van de vroegste vermeldingen op de Iraanse Nationale Erfgoedlijst. Het is ook opgenomen als onderdeel van het Bishapur-ensemble op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Locatie De Mozaïek-iwan bevindt zich aan het einde van de oostelijke en westelijke gangen van de Ceremoniehal, grenzend aan de grote tempel van Anahita in het noordoostelijke deel van Bishapur - een van de hoofdsteden van het Sassanidische Rijk - gelegen op 15 km ten westen van Kazerun.
Geschiedenis en functie De Mozaïek-iwan werd gebouwd in de tweede helft van de 3e eeuw na Christus in opdracht van Shapur I. Men vermoedt dat de ruimte diende als privéverblijf of afgezonderde kamer van de Sassanidische koning.
De eerste die de structuur opgroef was de Franse archeoloog Roman Ghirshman in 1939-1941. van die de mozaïeken beschreef in zijn boek Fouilles de Châpour: Bichâpour Vol. 2. Les Mosaiques Sassanides (1956). De opgravingen werden onderbroken door de Tweede Wereldoorlog. Een groot deel van de mozaëken kwam uiteindelijk in het Louvre in Parijs terecht
Tijdens in 1974 begonnen opgravingen onder leiding van de Iraanse archeoloog Ali Akbar Sarfaraz werd puin verwijderd uit de iwan en het omliggende gebied.
Architectuur De structuur bestaat uit twee tegenover elkaar staande iwans, elk met gewelfde daken, stucwerkversieringen en beschilderde ornamenten. De vloeren waren bedekt met mozaïektapijten met menselijke en plantaardige motieven.
De zijvlakken van de iwans waren versierd met stucwerk in de vorm van pseudo-zuilen, beschilderd met rode, zwart omrande en blauw gestreepte patronen.
De westelijke iwan is een meesterwerk van Sassanidische architectuur en decoratieve kunst. Hij kijkt uit over een rechthoekige binnenplaats van ongeveer 33 meter lang en 20 meter breed. De binnenplaats was ooit versierd met ingewikkelde mozaïeken met afbeeldingen van bloemen en menselijke figuren, aangebracht op een laag mortel met behulp van kleine gekleurde mozaïeksteentjes, waardoor een tapijtachtig mozaïek ontstond.
De mozaïekthema's omvatten een vrouw die een kroon vlecht, een harpspeelster en diverse plantaardige en antropomorfe motieven.
Categorie:Werelderfgoed in Iran Categorie:Archeologische vindplaats in Iran Categorie:Sassanidische architectuur Categorie:Mozaïek Categorie:Nationale werken van Iran