Samuel Bartholdi (Dordrecht, tussen oktober en december 1573 – Monnickendam, 15 oktober 1640) was een Nederduits gereformeerd predikant. Hij diende van 1599 tot aan zijn overlijden de gemeente van Monnickendam en was lid van de Synode van Dordrecht van 1618 tot 1619.
Levensloop Samuel was een zoon van de Dordtse predikant Bartholdus Wilhelmi en Catharina Lessens. Hij verhuisde met zijn ouders naar Hoorn (1576) en Beverwijk (1589). Op 5 augustus 1589 werd hij als student theologie ingeschreven bij de universiteit van Leiden. In 1593 werkte hij als hulpprediker in Wijk aan Zee en in 1594 werd hij (volgens Geudeke als jongste ooit in de Gereformeerde Kerken in Nederland) bevestigd als predikant in Winkel. Op 7 juni 1599 werd hij predikant in Monnickendam, welke gemeente hij diende tot aan zijn overlijden. Een beroep uit Rotterdam in 1619 wees hij onder sterke druk van kerkenraad en stadsbestuur af.
In de classis Edam (waar Monnickendam onder viel) toonde hij zich een krachtig bestrijder van remonstrantisme en vrijzinnigheid, zoals bij de predikant van Broek in Waterland Petrus Aemilius. In 1618 koos de Provinciale Synode van Noord-Holland hem als een van de vier predikant-afgevaardigden naar de Nationale Synode in Dordrecht. Vooral na deze synode gold hij volgens Geudeke als leidinggevende persoon in kerkelijk Noord-Holland.
Hij had ten minste één zoon, Hendrik, die burgemeester van Monnickendam werd, en twee dochters. Zijn vrouw, wier naam volgens Monnickendamse genealogen niet bekend is, had een zoon uit een eerder huwelijk, die predikant geworden is.
Literatuur J. Reitsema en S.D. van Veen, Acta der provinciale en particuliere synoden gehouden in de Noordelijke Nederlanden gedurende de jaren 1572-1620 I: Noord-Holland 1574-1608, Groningen 1892. L.H. Wagenaar, Van strijd en overwinning – De groote Synode van 1618 op ’19 , en wat aan haar voorafging, Utrecht 1909 A.Th. van Deursen, Bavianen en slijkgeuzen, Assen 1974 E. Geudeke, De classis Edam 1572-1650 – opbouw van een nieuwe kerk in een verdeelde samenleving, Gouda 2010 Jurn de Vries, ‘Wie was de vader van Samuel Bartholdi?’, in: Vereniging Oud-Monnickendam, Jaarboek 2023, p. 64-71 Dr. J.P. de Vries, Het lichtend spoor – Levensbeschrijving van Bartholdus Wilhelmi en zijn zoon Samuel Bartholdi, Amersfoort 2023, p. 90-128
Categorie:Nederlands predikant