Kutsu-Juku seiklusi (vertaald: De avonturen van Juku de hond) Estonian Animation By Chris Robinson; pVII is een Estse korte animatiefilm uit 1931. Het is de oudst bekende animatiefilm uit Estland.
Verhaal
In de eerste scène van de film rent Juku de hond rond, waarbij zijn poten zich uitstrekken. Juku ziet een kraai-achtige vogel en lacht erom. Juku vindt een jachtgeweer. Juku schiet met het geweer; twee vogels vliegen op elkaar af. Eén vogel stikt in de kogel, waarna hij explodeert. Vervolgens lachen kikkers in een rivier erom. Daarna speelt een meeuw-achtige vogel piano. Een korte scène toont een skelet en een schedel die langzaam bewegen.
De volgende scène toont Juku de hond terwijl hij rent. Hij danst rond een boomstronk en beweegt vervolgens zijn neus naar een grammofoon. Juku de hond gaat de grammofoon in, gaat naar een andere plek en bespeelt een accordeonachtig instrument. In de laatste scène komt Juku de hond uit de grond naast een varken op een spoorweg.
Productie De film was een project van drie mannen. Producent Alexander Teppor was een befaamd fotograaf die in het begin van de jaren twintig pogingen deed om een Estse filmindustrie op te starten. Voldemar Päts, de neef van Estlands eerste president Konstantin Päts, deed het camerawerk en fotografeerde de tekeningen. Voor deze film had hij al enige ervaring als cameraman voor lange speelfilms. Elmar Jaanimägi, die de tekeningen verzorgde, was al een bekende cartoonist. Voor de film maakte hij 5000 tekeningen. Dit was de enige film waaraan hij ooit meewerkte. Zes jaar later overleed hij nadat hij was doodgestoken door een dronken kantoormedewerker in Viipuri, in het toenmalige Finland. Een afbeelding van Juku de hond bevindt zich op zijn grafsteen. De opnames vonden plaats in de toenmalige fotostudio van Teppor aan Suur-Karja 9 in de oude binnenstad van Tallinn. De soundtrack werd verzorgd door AS Tormolen Ko Parlophon. Het is echter de vraag of Estse bioscopen de film tijdens de première met een soundtrack afspeelden, gezien de technologische beperkingen in die tijd.
Behalve Teppor, Päts en Jaanimägi droeg ook de Estse geheelonthoudersvereniging financieel bij aan de film.
Release en ontvangst miniatuur|Een gedenkplaat ter ere van de producenten van de film, geplaatst op 30 november 2001 voor het gebouw aan Suur-Karja 9. Op de plaquette staat: "In 1931 werd in dit gebouw de eerste Estse animatiefilm Kutsu-Juku seiklusi gemaakt." De productie zou oorspronkelijk rond Kerstmis 1930 voltooid zijn, maar werd uiteindelijk uitgesteld tot 17 april 1931, toen de film in première ging in Tallinn. Volgens sommige bronnen duurde het zelfs nog langer: pas op 7 november 1931 had de film zijn première in een bioscoop in Tartu. Een tweede film was in productie, maar werd nooit afgemaakt en er is geen beeldmateriaal van bewaard gebleven.
Een artikel van 1 mei 1931 in het tijdschrift van de geheelonthoudersbeweging schreef: "Deze film is een poging om het gebied te betreden waarop tot nu toe alleen grote filmlanden, zoals Duitsland en de Verenigde Staten, actief waren. Ondanks technische moeilijkheden hebben we geprobeerd ons uiterste best te doen om de harten van alle Estse filmliefhebbers te veroveren."
De film was lange tijd verloren gegaan en er werd ervan uitgegaan dat Peetrikese unenägu van Elbert Tuganov uit 1957 de oudste Estse animatiefilm was, totdat de film in 1986 werd gevonden in het Staatsarchief van de Estische Socialistische Sovjetrepubliek. Van de in totaal 180 meter aan opgenomen filmmateriaal (6 minuten) is ongeveer 100 meter (4 minuten) bewaard gebleven.
Op 30 november 2001 werd een gedenkplaat onthuld op de stoep voor de oorspronkelijke fotostudio van Aleksander Teppor. De gedenkplaat werd gemaakt door Riho Unt en Julia Pihlak. De Estse Filmstichting bracht ter ere daarvan een digitaal gerestaureerde kopie uit.
De restauratie ging op 29 november 2001 in première in zowel de bioscoop Coca-Cola Plaza in Tallinn als de bioscoop Ekran in Tartu. In 2019 werd de film vertoond op het filmfestival Le Giornate del Cinema Muto (Dagen van de Stomme Film) in de Italiaanse stad Pordenone.
Kutsu-Juku staat op het logo van de Estse Animatievereniging (Eesti Animatisooni Liit). Ook had Kutsu-Juku een kleine rol in de film Frank ja Wendy van Kaspar Jancis, Ülo Pikkov en Priit Tender uit 2005.
In 2020 werd de film opgenomen in het boek 101 Eesti Filmi (101 Estische films) van filmcriticus Tristan Priimägi, die de belangrijkste films uit de Estische filmgeschiedenis behandelt.
Gezien alle drie de makers van de film meer dan 70 jaar geleden zijn overleden (Jaanimägi in 1937, Päts in 1942 en Teppor in 1943), bevindt de film zich volgens de Estse en Nederlandse wetgeving in het publiek domein.
Externe links
Categorie:Film uit 1931 Categorie:Estische film Categorie:Korte animatiefilm Categorie:Stomme film Categorie:Film in het publiek domein