thumb|Siertraliewerk en jaarsteen 1927 (juni 2026) thumb|Glas in lood (juli 2026) Weteringschans 193-195 te Amsterdam is een dubbel gebouw aan de Weteringschans te Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Weteringschans, dan nog alleen Schans geheten, diende eeuwenlang als vesting- dan wel stadswal van Amsterdam. Dit in combinatie met Lijnbaansgracht en Singelgracht. In het eerste kwart van de 19e eeuw, toen Amsterdam (alweer) aan uitbreiding dacht, werden die stadswallen afgebroken. Op de vrijkomende plek moest woningbouw komen, maar er kwamen in eerste instantie ook bedrijventerreinen, eind 19e eeuw weer vervangen door woningbouw. De woonbebouwing van de Weteringschans tussen de Weteringplantsoenen en het Frederiksplein kwam pas op gang in het laatste kwart van de 19e eeuw, toen Amsterdam ook begon te bouwen aan haar 19e-eeuwse gordel buiten de Singelgracht. Ter plaatse was dat De Pijp. Daar waar in de Pijp revolutiebouw plaatsvond (kopen grond, goedkoop bouwen, verkopen/verhuren, volgens stuk grond kopen), werden aan de Weteringschans woningen van het betere soort neergezet voor de gegoede burgerij. De gevelwand laat daarbij binnen bebouwen van perceel tot perceel een opmerkelijke samenhang in architectuur zien; (bijna) alle werden in historiserende of neostijlen opgetrokken.
Gebouw Daar waar aan de overzijde (even kant) gebouwen voor de gegoede burgerij werden neergezet, was dat aan de overzijde niet altijd het geval. In de jaren twintig werd er op percelen 193 en 195 complete nieuwbouw neergezet. Volgens een verzoek tot verbouwing zou hier een gebouw hebben gestaan met slechts twee bouwlagen onder een daklijst met kap. Twee etalageramen per winkel kregen vier deuren aan hun zijde voor de toegang. De winkels waren gesitueerd op maaiveldniveau, van een uiterlijk van een grachtenpand of enige luxe was geen sprake.Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossier uit 1904 (semi-openbaar; geraadpleegd 21 juli 2016)
In 1927 ontwierp de verder in Amsterdam onbekend gebleven architect C.J.H. ScholCornelis Jan Hendrik Schol Amsterdam 1893- aldaar 1952 was bouwkundig tekenaar voor deze plek een gebouw met opnieuw twee winkels met twee woonverdiepingen achter erkers. Daarboven is nog een gevelbrede ramenrij te zien, voor het gebouw haar gootlijst laat zien. Er is ter afsluiting een puntdak (parallel aan de straat) met een brede dakkapel inclusief twee hijsbalken zichtbaar. De bouwstijl wordt omschreven als een verstrakte vorm van de Amsterdamse School. De dienst Monumenten en Archeologie (of voorganger) wees de symmetrie van het gebouw ter weerszijden van een scheidingsmuur in het midden. De winkelpui is het tegenovergestelde van wat er stond. Een centrale portiek wordt geflankeerd door twee brede etalageramen. Die ramen worden gedragen door een natuurstenen plint en zijn omgeven door dito penanten. Een houten lijst sluit de voorgevel voor het oog af, maar daarboven zijn nog enkele fraai versierde bovenlichten gezet met glas-in-lood. Een nieuwe lijst die van links naar rechts over het pand loopt is ook verwerkt in de onderste erkers. Boven die lijst is het voornaamste bouwmateriaal roodbruin baksteen. Behalve de erkers met vensters zijn er nog twee gevelelementen te zien. Een daarvan is een opening met een sierhekwerk voor het trapgat; de ander is een jaarsteen Anno DO=1927.
Het gebouw is gemeentelijk monument vanwege het eigentijdse karakter van het ontwerp, waarbij traditionele bouwstijl vermengd werd met de expressionistische bouwstijl die de Amsterdam School was. Hier werd een sobere (verstrakte) vorm daarvan gebruikt om het gebouw haar esthetisch uiterlijk te geven.
Bijzonderheden Vanaf de oplevering was enige tijd de academie voor moderne kapkunst, een kappersschool, op 195 gevestigd. De school had een slechte reputatie, gezien waarschuwingen in de kranten. In 1954 vestigde zich Charles Grammofoonplaten op 193, in 2026 samen met Concerto strijdend om de titel oudste platenzaak van Amsterdam. F. Charles liet zijn woning in die jaren inrichten door Jan Rietveld.Nieuwe Instituut over Weteringschans 193 (geraadpleegd 21 juli 2026)
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam