Ter Posterie is een beschermd voormalig hoofdpostgebouw in de Belgische stad Roeselare, op de hoek van de Ooststraat en de Henri Horriestraat. Het is tussen 1901 en 1903 gebouwd naar een ontwerp van de Ieperse architect Jules Coomans op de plaats van de voormalige gevangenis. Het geldt als een representatief voorbeeld van een vroeg 20e-eeuws postgebouw in een eclectische stijl met neogotische vormgeving.

Geschiedenis Voorgeschiedenis De geschiedenis van Ter Posterie is verbonden met de ontwikkeling van de postdiensten in Roeselare. Voor 1883 werden postdiensten aangeboden in het "Hotel de la Poste" (De Zalm) op de hoek van de Grote Markt en de Ooststraat. Vanaf 1883 werd het postkantoor ondergebracht in het huis van Emiel Duyvewaardt in de Zuidstraat. Door de groei van de stad en de uitbreiding van de postactiviteiten voldeed deze locatie tegen het einde van de 19e eeuw niet langer aan de behoeften.

Op 6 november 1897 besloot het stadsbestuur de voormalige stedelijke gevangenis aan de Belgische Staat te verkopen. De gevangenis, die dateerde uit omstreeks 1725, werd afgebroken om plaats te maken voor een nieuw hoofdpostkantoor. De stad motiveerde de verkoop door te stellen dat een postgebouw beter paste in het stadsbeeld dan een gevangenis op deze prominente locatie.

Bouw In 1901 ontwierp de Ieperse architect Jules Coomans het gebouw. De uitvoering werd toevertrouwd aan een aannemer uit Oostende. Het gebouw werd tussen 1901 en 1903 gebouwd en op 1 juni 1903 officieel in gebruik genomen als hoofdpostkantoor van Roeselare.

Het nieuwe gebouw was volledige afgestemd op zijn functie. De lokalen op het gelijkvloers waren georganiseerd rond een binnentuin, terwijl de 1ste verdieping dienstdeed als woning voor de postmeester. Kort voor de 2de Wereldoorlog werd de inrichting aangepast wegens plaatsgebrek. Daarbij werd de binnentuin overdekt met een lichtkoepel en werden de loketten en administratieve ruimte heringericht, terwijl het exterieur ongewijzigd bleef.

Gebruik als postgebouw

miniatuur|Smeedijzeren uithangbord Ter Posterie Roeselare

Ter Posterie bleef meer dan zeventig jaar in gebruik als hoofdpostkantoor. Op 18 april 1977 verhuisden de postdiensten naar een gebouw aan het Polenplein.

Herbestemming Na het vertrek van de postdiensten kocht de stad Roeselare het gebouw in 1978 om het voor afbraak te behoeden. In 1980 werd het beschermd als monument. Aanvankelijk was het de bedoeling het in te richten als experimentele toneelzaal. Tijdens de verbouwingswerken werd de infrastructuur hierop aangepast, maar uiteindelijk bleek de zaal door de aanwezigheid van twee dragende pijlers minder geschikt voor deze functie. Daarom kreeg het gebouw vanaf 1982 een bredere culturele bestemming met tentoonstellingen en kleinschalige culturele activiteiten.

In de daaropvolgende jaren bleef het gebouw een culturele rol vervullen. Tegenwoordig is Ter Posterie het Kunst- en Erfgoedhuis van de stad Roeselare, waar erfgoed, tentoonstellingen en culturele activiteiten worden samengebracht.

Architectuur Het gebouw is opgetrokken in eclectische stijl met een inslag van de neogotiek, waarbij ook romaanse en renaissancistische elementen werden verwerkt.

miniatuur|Zijgevel "Ter Posterie" met neogotische stijl.

Het gebouw heeft een L-vormige plattegrond met een oorspronkelijke open binnentuin. De gevels bestaan uit baksteen gecombineerd met arduin en witte natuursteen. De sokkel is uitgevoerd in rustica en rust op een kelderverdieping. De gevels worden bovenaan afgewerkt met een balustrade tussen postamenten met heraldische leeuwen.

De voor- en zijgevel worden gekenmerkt door trapgevels, getoogde muuropeningen en voornamelijk kloostersvensters.

Kenmerkend voor het voormalige postgebouw is de hoektoren, die afwijkt van de neogotische stijl door zijn romaanse uitstraling. De toren wordt bekroond door een leien tentdak met een ijzeren naaldspits en bevat afgeronde erkers, geplaatst tussen decoratieve wapenschilden. Daarnaast zijn ook renaissancistische elementen, zoals medaillons in de geveldecoratie verwerkt. miniatuur|Oorspronkelijke brievenbussen postgebouw (1903-1977) Aan de gevel bevinden zich decoratieve elementen, waaronder natuurstenen wapenschilden, gevelopschriften zoals "brieven" en "drukwerken", en een smeedijzeren uithangbord dat verwijst naar de oorspronkelijke postfunctie van het gebouw.

Van het oorspronkelijk interieur bleven onder meer gietijzeren kolommen en een ijzeren balklaag bewaard. De voormalige lokettenzaal werd later omgevormd tot één grote ruimte.

Bescherming Om het gebouw voor afbraak te behoeden, kocht de stad Roeselare het pand in 1978, mede onder impuls van de Roeselaarse Monumentenzorg. Op 11 december 1980 werd Ter Posterie beschermd als monument. Volgens de Inventaris onroerend erfgoed wordt het gebouw beschouwd als een waardevol voorbeeld van een vroeg 20ste-eeuws postgebouw in eclectische stijl met een uitgesproken neogotische vormgeving. De bescherming heeft betrekking op zowel de architecturale uitwerking als de historische betekenis van het gebouw binnen de ontwikkeling van de stad Roeselare.

Na de erkende bescherming werden restauratiewerken uitgevoerd. Daarbij kregen de daken, die aanzienlijke waterschade hadden opgelopen, voorrang. Verschillende bouwonderdelen werden vernieuwd en de lichtkoepel boven de voormalige binnentuin werd vervangen door een zinken dakafwerking. De gevel bleef daarbij in zijn oorspronkelijke staat behouden, al bleek een geplande reiniging van de natuursteen niet mogelijk wegens de poreusheid van het materiaal.

Huidige functie Ter Posterie doet vandaag dienst als Kunst- en Erfgoedhuis van de stad Roeselare. Het gebouw biedt ruimte aan tijdelijke tentoonstellingen, erfgoedprojecten en culturele activiteiten. Daarnaast fungeert het als ontmoetingsplaats voor bezoekers en organisaties die betrokken zijn bij het lokale erfgoed.

Galerij

Bronnen

Categorie:Onroerend erfgoed in Roeselare Categorie:Postkantoor Categorie:Neogotische architectuur in België