miniatuur|Familiewapen van Thorbecke: In zilver een vis van natuurlijke kleur, zwemmend op golvend blauw water. Thorbecke is een uit Duitsland afkomstig Nederlands geslacht dat in 1912 werd opgenomen in Nederland's Patriciaat. De bekendste telg is de liberale staatsman Johan Rudolph Thorbecke, die wordt beschouwd als de grondlegger van de parlementaire democratie in Nederland.
Geschiedenis Het geslacht Thorbecke komt van oorsprong uit het Duitse Borgholzhausen nabij Osnabrück, waar van omstreeks 1573 tot 1608 ene Johann to der Becke, t(h)or Becke of zur Becke woonde. De familie thor Becke verdiende haar geld vooral als kooplieden. In 1649 verhuisde Heinrich, kleinzoon van Johann thor Becke, naar Zwolle, waar hij in 1677 als Hendrik ter Becke burger van de stad werd. Hij was factoor (koopman) te Zwolle en daarnaast ook postmeester voor de verbinding naar Münster. Hij kocht in 1685 een huis aan de Dijk, tegenwoordig de Thorbeckegracht geheten. Het familiebedrijf werd later voortgezet door zijn dochters als "Hendrik Thorbecken Erven"; de Zwolse familie Thorbecke had daarbij nauw contact met de familie in Borgholzhausen en Osnabrück. In 1753 ging het bedrijf over op de uit Duitsland overgekomen neef Franz Heinrich (Frans Hendrik) Thorbecke (1726-1787), die trouwde met de lutherse domineesdochter Catharina Paauw. Hun oudste zoon Jan Everhard Hendrik Thorbecke (1756-1825) nam het familiebedrijf over, de tweede zoon Frederik Willem (1760-1832) volgde de Latijnse school en later het Rathsgymnasium te Osnabrück als opleiding tot predikant. Daarbij woonde hij een tijd op kamers bij zijn oom Daniel Franz Thorbecke, met wiens dochter Christine Regina hij later zou trouwen. Zij waren de ouders van Johan Rudolph Thorbecke.
De familie Thorbecke is van oudsher lutheraans, in afwijking van het in de omgeving van Zwolle overheersende calvinisme.
Het geslacht Thorbecke werd in 1912 opgenomen in Nederland's Patriciaat; heropname volgde in 1976.
Familiewapen Wapen: In zilver een vis van natuurlijke kleur, zwemmend op golvend blauw water. Helmteken: de vis van het schild verticaal geplaatst met de kop naar boven tussen een blauwe vlucht. Dekkleden: blauw, gevoerd van zilver. Dit wapen dateert uit de 17de eeuw en werd ook door Johan Rudolph gevoerd.
Genealogie miniatuur|Johan Rudolph Thorbecke en Adelheid Solger
Johann t(h)or Becke (ca. 1573-na 1608) Hermann Thor Becke (1604-1687), koopman in linnen te Borgholzhausen en Osnabrück; gehuwd met Sidonia Vogeler (overleden 1639); daarna gehuwd met Regina Meuschen (overleden 1667) Heinrich (Hendrick) Ter Becke (ter Beeck) (1632-1708), kleinburger van Zwolle, koopman in linnen, tabak en andere waren; gehuwd met Anna Maria Kosters (Köster) (overleden 1699) Regina Elzabeen Thorbecke (overleden 1743), benoemde haar achterneef Joan Caspar Thorbecke tot universeel erfgenaam Eberhard Philipp Thor Becke (1647-1711), koopman in linnen, burgemeester van Borgholzhausen; gehuwd met Anna Dorothea Herschemann (1653-1725) Hermann Matthias Thorbecke (1674-1746), koopman burgemeester van Borgholzhausen; gehuwd met Christine Elisabeth Smend (1688-1767) Ferdinand Matthias Johann Anton Thorbecke (1687-1728), koopman te Halle (Westfalen); gehuwd met Karoline Margaretha (Elisabeth) Brune Johan (Joan) Caspar Thorbecke (1715-1753), koopman te Zwolle; gehuwd met Gerredina Elsabee Eekhout (1723-1782) Johann Franz Thorbecke (1690-1759), koopman in linnen, Amtmann en ontvanger te Borgholzhausen; gehuwd met Margaretha Anna Schlömann (1698-1779) Frans Hendrik (Franz Heinrich) Thorbecke (1726-1787), kleinburger van Zwolle, koopman en tabaksfabrikant aldaar; gehuwd met Catharina Paauw (1729-1796) Jan Everard Hendrik Thorbecke (1756-1825), koopman en tabaksfabrikant te Zwolle; gehuwd met Johanna Geertruijda Rietberg, daarna met Elisabeth Weerts Frederik Willem Thorbecke (1787-1864), ontvanger der directe belastingen Lubbertus Thorbecke (1790-1862), tabakshandelaar te Zwolle; gehuwd met Lamberta Diederica Johanna Veeren Lubbertus Didrich Johan Thorbecke (1819-1891), koopman te Zwartsluis; gehuwd met Jacomine van Eijken (1825-1906) Herman Jacobus Thorbecke (1854-1942), gemeentearts te Vianen en gemeenteraadslid aldaar Hendrik Thorbecke (1868-1923), winkelier; gehuwd met Geertruida Jennetta Slot (1872-1950) Lubbertus Diedrich Johan Thorbecke (1900-1957), gemeentearts te Groningen; gehuwd met Johanna Reeder (1902-1980) prof. dr. Geertruida Jeanette Thorbecke (1929-2001), hoogleraar aan de New York University School of Medicine; gehuwd met Gerard Martin Hochwald Ds. Willem Hendrik Thorbecke (1807-1841), hersteld evangelisch-Luthers predikant te Zwolle Frederik Willem Thorbecke (1760-1832), koopman en tabaksfabrikant te Zwolle, rechter in de rechtbank van koophandel; gehuwd met Chistine Regina Thorbecke (1769-1835) prof. dr. Johan Rudolph Thorbecke (1798-1872), hoogleraar staatkundige geschiedenis aan de Universiteit Gent, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Leiden, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, minister van Binnenlandse Zaken en voorzitter van de ministerraad (1849-1853, 1862-1866, 1871-1872); gehuwd met Adelheid Ernestine Caroline Henriette Solger (1817-1870) Adelheid Henriette Christine "Jetje" Thorbecke (1838-1909) Rudolf Frederik Karel Thorbecke (1839-1861), stuurman op de grote vaart, overleden onderweg naar Nederlands-Indië aan boord van de Vriendschap; ongehuwd gebleven Herman Willem Ferdinand Thorbecke (1841-1858), overleden in de buurt van Xiamen aan boord van de Elshout; ongehuwd gebleven Mr. Willem Thorbecke (1843-1917), landsadvocaat; trouwde in 1874 met Wilhelmina Louise Dorothea Agnes Moldenhauer (1852-1945) Wilhelmina Thorbecke (1877-1971); trouwde in 1898 met mr. Carel Daniël Asser jr. (1866-1939), advocaat en lid van het geslacht Asser, zoon van Nobelprijswinnaar Tobias Asser Johan Rudolf Asser (1907-2009), vernoemd naar zijn overgrootvader Prof. mr. Willem Daniël Hendrik Asser (1945), hoogleraar en raadsheer in de Hoge Raad der Nederlanden Adelheid Henriëtte Marie Asser (1910-2009), vernoemd naar haar overgrootmoeder Thorbecke-Solger; trouwde in 1931 met Andrew Christopher Ferrier (1903-1971), landeconoom in Engeland Adelheid Ferrier (1932), schijfster, vernoemd naar haar moeder en betovergrootmoeder Thorbecke-Solger; trouwde in 1956 met Johannes Maurits graaf van Limburg Stirum (1916-1978), telg uit het geslacht Van Limburg Stirum, en in 1982 met Hendrik Jan van Beuningen (1920-2015), telg uit het geslacht Van Beuningen Mr. Johan Rudolf Thorbecke (1881-1950), plaatsvervangend landsadvocaat, vicepresident van de rechtbank 's-Gravenhage, vernoemd naar zijn grootvader; gehuwd met jkvr. Hermina van der Wijck (1894-1986) Willem Thorbecke (1920-2014), manager bij Philips, oprichter van het Fonds Staatsman Thorbecke van de KNAW die de uitgave van de biografie door Remieg Aerts in 2018 mede mogelijk maakteAerts noemt hem in zijn voorwoord op de biografie de "laatste nazaat van Johan Rudolph Thorbecke in directe lijn"; dit is dus onjuist. Aerts geeft hem ook de academische titel van meester in de rechten; waar die vandaan komt, is onduidelijk. Zie Mr. Willem Johan Rudolf Thorbecke (1892-1989), Nederlands ambassadeur in China, moest vanwege echtscheiding in 1935 ontslag nemen uit de diplomatieke dienst en werd daarna hoogleraar staatswetenschappen aan Emory University te Atlanta (Georgia);Zie over hem gehuwd met Ellen Kolban (1902-1973) Willem Henry Thorbecke (1924-2006), directeur Energy Support Services Inc., oud-reserve 1e luitenant-vlieger Koninklijke LuchtmachtZie over hem Johan Rudolf Thorbecke (1953-1996), directeur Energy Support Services Inc., vernoemd naar zijn betovergootvader Prof. dr. Erik Thorbecke (1929), Ph.D., dr. h.c. Universiteit van Gent, professor economics en food economics Cornell-universiteit te Ithaca Marie Thorbecke (1845-1929) Hendrik Christiaan Herman Thorbecke (1801-1844), arts; gehuwd met Arnolde van Hasselt, daarna met Annette Gordon Andreas Henrich (Andries Hendrik) Thorbecke (1762-1814), tabaksfabrikant te Kassel Catharina Elisabeth Henriette Thorbecke (1768-1837), gehuwd met Willem Valter (Falter) (1773-1850), generaal-majoor der genie Daniel Franz Thorbecke (1731-1815), koopman en tabaksfabrikant te Osnabrück, Hofrat van Frederik Augustus, prins-bisschop van Osnabrück; gehuwd met Clara Elisabeth Klincke Chistian Franz Thorbecke (1763-1830), tweede burgemeester en hoofd van de politie te Osnabrück Christine Regina Thorbecke (1769-1835); gehuwd met haar verre neef Frederik Willem Thorbecke (1760-1832)