Afspoeling is het transport van deeltjes uit de bodem door de afstroming van water over en door het aardoppervlak. Afspoeling verschilt van uitspoeling, het voornamelijk verticale transport van deeltjes door water dieper de bodem in. Beide processen veroorzaken verarming van de bodem door het wegnemen van voedingsstoffen, maar afspoeling is voornamelijk horizontaal (lateraal) gericht. Afspoeling is onderdeel van bodemerosie.
Af- en uitspoeling zijn voor de landbouw negatieve factoren, omdat ze de bodem verarmen.
Afspoeling vindt deels over het oppervlak plaats door de oppervlakteafvoer van water. Een ander deel vindt plaats door de horizontale stroming van water door het bovenste, onverzadigde deel van de bodem (de tussenafstroming). In beide gevallen komt het water terecht in oppervlaktewater zoals een rivier, sloot, beek of meer. Bij de afspoeling van een bemeste bodem kan oppervlaktewater verrijkt raken in voedingsstoffen waardoor eutrofiëring optreedt.
Categorie:Ecologie Categorie:Milieuwetenschappen Categorie:Bodemkunde