Picpussen is de volksnaam van een voormalig kloostergebouw met bijhorende meisjesschool aan de Watertorenstraat in Tongeren, provincie Limburg, België. De naam verwijst naar de Congregatie van de Heilige Harten van Jezus en Maria, die haar hoofdzetel had aan de Rue du Picpus in Parijs. Van 1894 tot 2016 was er een katholieke meisjesschool gevestigd, die vanaf 1941 de naam Regina Pacis droeg. Sinds 2026 is in het gebouw een woonzorgcentrum gevestigd.
Geschiedenis In augustus 1894 kochten zusters van de Congregatie van de Heilige Harten van Jezus en Maria het pand aan de Watertorenstraat 5 aan. Op 8 oktober van dat jaar openden ze er een lagere en middelbare school voor meisjes met 116 leerlingen; in 1913 telde de school circa 620 leerlingen.
Bij de Duitse inval richtte het Belgische Rode Kruis er in augustus 1914 een van de zes stedelijke lazaretten van Tongeren in; kort daarna bezetten Duitse troepen een groot deel van de gebouwen. Na de oorlog troffen de zusters hun klooster in vervallen en deels leeggeplunderde staat aan.
Vanaf 1925 organiseerde de school leergangen in land- en huishoudkunde voor meisjes en vrouwen tussen 15 en 27 jaar. In 1941 groeide hieruit een volwaardige dagopleiding huishoudkunde onder de naam Regina Pacis, met 35 leerlingen bij de start. De opleiding groeide verder en kreeg in 1954 het statuut van volwaardig Technisch Middelbaar Onderwijs.
Vanaf 1967 kwam de leiding van de afdeling in handen van een lekendirectrice; in 1992 kreeg de school haar eerste mannelijke lekendirecteur. In 2004 verlieten de laatste zusters het klooster; het beeld van het Kindje Jezus van Praag dat in de kloosterkapel werd vereerd, werd overgebracht naar de Norbertijnenabdij van Tongerlo.
Vanaf 1999 werkten de katholieke secundaire scholen van Tongeren en Borgloon samen in een scholengemeenschap; deze samenwerking intensiveerde vanaf 2006 onder de naam viio. Op 1 september 2016 werden het Technisch Instituut Regina Pacis, het Technisch Instituut Onze-Lieve-Vrouw en de OLV-humaniora formeel samengevoegd tot viio, en verlieten de leerlingen de campus aan de Watertorenstraat definitief. De gefuseerde school verhuisde naar campussen aan de Kruissteenweg en de Rode Kruislaan in Tongeren.
De Vrije Basisschool Picpussen, een afzonderlijke instelling onder hetzelfde schoolbestuur, bleef wél actief aan het adres Watertorenstraat 5C.
Het gedenkboek Vijftig jaar Regina Pacis Tongeren : 1941-1991 (145 p., 1991), bewaard in Bibliotheek Tongeren-Borgloon en KADOC-KU Leuven, documenteert vijftig jaar schoolgeschiedenis.Vijftig jaar Regina Pacis Tongeren : 1941-1991 : gedenkboek. [S.l.] : [s.n.], 1991. 145 p. Bewaard in Bibliotheek Tongeren-Borgloon (signatuur 938.1 TONGEREN) en KADOC-KU Leuven.
Herbestemming Na het vertrek van de school stond het kloostergebouw geruime tijd leeg. In 2018 stelde ontwikkelaar Borghof Invest bij de gemeentelijke kwaliteitskamer voor om het gebouw volledig te slopen. De lokale afdeling van Groen uitte hier publiek kritiek op en pleitte voor restauratie en herbestemming. De stad Tongeren stelde uiteindelijk het behoud van de historische gevel en de twee kenmerkende torens als voorwaarde voor verdere ontwikkeling van de site.
In 2022 werd het herbestemmingsproject aangekondigd onder de naam nv Picpussen, met de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV als investeerder met een participatie van 40%. Het plan combineert een woonzorgcentrum met 90 kamers, 39 assistentiewoningen, een basisschool en een kinderdagverblijf op de site, met behoud van de historische gevel en torens. Sinds 2026 is in het gebouw een woonzorgcentrum gevestigd, uitgebaat door de groep Korian.
Erfgoedstatus Het gebouw heeft geen eigen fiche in de Inventaris Onroerend Erfgoed en is noch beschermd monument, noch vastgesteld bouwkundig erfgoed. De site valt wel binnen de vastgestelde archeologische zone "Historische stadskern van Tongeren".
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:School in Limburg (België) Categorie:Bouwwerk in Tongeren Categorie:Klooster in Limburg (België) Categorie:Voormalig klooster in Vlaanderen