De Formatie van Chevlipont is een geologische formatie in het noorden en midden van België. De formatie bestaat uit lagen grijze siltsteen uit het Ordovicium en ze behoort bij de sokkel van het Massief van Brabant.
De klastische siltsteen van de formatie werd onder de naam 'quartzophyllade de Chevlipont' beschreven door de geologen Raymond Anthoine en Raymond Anthoine jr. (vader en zoon) in 1943. De formatie bevat een deel van deze 'quartzophyllade' en werd ingevoerd door de geologen Michiel Dusar en Ronald Vanguestaine in 1986. De formatie is genoemd naar het gehucht Chevlipont in de gemeente Court-Saint-Étienne (Waals-Brabant).
Voorkomen De Formatie van Chevlipont is onderdeel van de Vroeg-Paleozoïsche sokkel van het Massief van Brabant. De sokkel komt in het zuiden dicht aan het oppervlak maar duikt in het noorden weg onder de veel jongere bedekking uit het Kenozoïcum (Tertiair en Kwartair). Daarom is er een betrekkelijk dunne strook waar het Cambrium en Ordovicium (waaronder de Formatie van Chevlipont) dichtbij het oppervlak liggen, door de provincies Oost-Vlaanderen, Henegouwen, Waals- en Vlaams-Brabant, Namen en Luik. Onder West-Vlaanderen is zowel het Siluur van het Massief van Brabant als de Tertiaire en Kwartaire bedekking dikker, waardoor het Ordovicium te diep ligt om in boringen te worden gevonden.
Langs de loop van rivieren ligt de Formatie van Chevlipont in deze strook plaatselijk aan het oppervlak. Het gaat om de dalen van de Dender, Marke, Dijle, Thyle, Zenne, Sennette, Orneau.
Beschrijving De Formatie van Chevlipont is op plekken waar ze is ontsloten tussen de 40 en 200 meter dik. Ze bestaat overwegend uit grijze siltsteen waarin op millimeterschaal een afwisseling voorkomt met meer klei bevattende, donkerdere lagen. De siltige lagen zijn vaak lenticulair van aard of opgedeeld in meerdere centimeters lange lenzen. Er komen afglijdingsstructuren voor in de formatie.
De cyclische afwisseling in de formatie is gevormd als opeenvolgende, distale turbidieten.
Op basis van graptolieten van het geslacht Rhabdinopora is de formatie gedateerd bij het Onder-Tremadociaan. Daarmee is de formatie ongeveer 480 miljoen jaar oud.
Stratigrafische relaties Het Cambrium en Ordovicium van het Massief van Brabant zijn tijdens de Brabantse deformatiefase geplooid, scheefgesteld en door breuken verzet. Stratigrafisch gezien ligt de Formatie van Chevlipont bovenop de Formatie van Mousty uit het Midden- en Boven-Cambrium. De top van de Formatie van Chevlipont is een erosievlak dat een flink hiaat vertegenwoordigt. De bovenliggende Formatie van Abbaye de Villers is beduidend jonger (Dapingiaan).
De Formatie van Chevlipont is ook aangetroffen in een boring bij Wépion ten zuiden van Namen, in de Condroz. Daar ligt de Midden-Ordovicische Formatie van Huy, de oudste dagzomende eenheid van de Condroz, met een disconformiteit (erosief hiaat) op de Formatie van Chevlipont. Uit het voorkomen van de Formatie van Chevlipont in de Condroz kan worden afgeleid dat dit gebied in het Tremadociaan samen met het Massief van Brabant één aaneengesloten sedimentair bekken vormde.Herbosch & Verniers, 2002 Met het losbreken van Avalonia van de noordelijke rand van Gondwana kwam een einde aan die situatie.
Categorie:Lithostratigrafie van België Categorie:Lithostratigrafie van het Ordovicium