thumb|De entrée sinds 1933 (2011) thumb|Links 50 met daarnaast onderstuk van 48 (1974) Eerste Laurierdwarsstraat 50 te Amsterdam is een gebouw aan de Eerste Laurierdwarsstraat in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Eerste Laurierdwarsstraat komt uit het begin van de 17e eeuw, wanneer Amsterdam de wijk de Jordaan inricht. Langs de straat wordt perceel-voor-perceel gebouwd, hetgeen twee afwisselende gevelwanden oplevert met gebouwen met allerlei afwisselende gevelelementen. Er werd sinds de aanleg gebouwd, verbouwd, gesloopt en opnieuw gebouwd.
Gebouw Omstreeks 1922 werd het gebouw gefotografeerd in de gevelwand tot aan de Laurierstraat. Het gebouw heeft dan een opslagruimte met een onderdeurtje. Rechts daarvan leidt een bordes naar de toegangsdeuren voor de woonetages. De deuren zijn net breed genoeg om iemand door te laten. Het gebouw is sowieso met twee vensterassen (gangbaar drie) smal. Boven de eerste verdieping die iets wegheeft van een bel-etage zijn er nog twee woonverdiepingen. In de topgevel, een kruising tussen een klok- en halsgevel bevindt zich het zolderluik en de hijsbalk. Het gebouw ziet er op de foto beschadigd uit (dakpannen ontbreken).Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank, Eerste Laurierdwarsstraat 50-52 in omstreeks 1922 Amsterdam Monumentenstad vermeldt dat het gebouw dat uit de 18e eeuw stamt in 1933 vernieuwd is als een Van Houtenmonument. De bestektekening meldt dat het gebouw deels onbewoonbaar is verklaard. Eigenaar was destijds architect P.R. Bloemsma. Juist het beschadigde deel is vervangen door een topgevel van elders, in dit geval uit van Wijdesteeg 17, dat een jaar eerder gesloopt is. Daarbij werd aangetekend dat deze “nieuwe topgevel” hier beter tot zijn recht komt dan op de oorspronkelijke plaats; de steeg is nauw.Amsterdam Monumentenstad Amsterdam (geraadpleegd 20 augustus 2026)
In deze staat werd het op 1 juli 1970 opgenomen in het rijksmonumentenregister onder de omschrijving: Pand met eenvoudige klokgevel (18e eeuw), goede roedenverdeling.Monumentenregister (geraadpleegd 20 augustus 2026) Toch ziet het gebouw er anders uit. Het is nog even smal en ook het onderdeurtje met zijraam is er nog. De op het bordes aansluitende dubbele toegangsdeur is vervangen door een enkele toegangsdeur op maaiveldniveau met daarboven een groot bovenlicht uitgevoerd in de stijl van de andere raampartijen. De raampartijen op bel-etage en eerste verdieping hebben dan de klassieke roedenverdeling; de tweede verdieping niet. Het luik en de hijsbalk zijn dan geplaatst in de klokgevel, die belegd is met een zandstenen laag die vanuit de top daalt naar aanzetstukken.
Stadsherstel Stadsherstel werd in 1990 de eigenaar. Zij werden opgescheept met een opnieuw verkrot pand op nr. 50 en een onderstuk op 48, dat omstreeks 1945 tot de begane grond is afgebroken.Stadsarchief Woonkaart Eerste Laurierdwarsstraat 48 Huisnummer 50 staat in een bouwframe. Zij restaureerde in 2001 nr. 50 (alleen het geveldeel van pui en eerste verdieping blijft staan) en herbouwde nr. 48 in een historiserende stijl met toepassing van de oude topgevel, een moderne versie van een Van Houtenpand. Stadsherstel reconstrueerde niet alleen de gebouwen, maar zocht ook de geschiedenis uit en kwam tot midden 17e eeuw, wanneer de Jordaan volgebouwd werd. De straatnaam luidde toen nog Lavendelstraat, een naam die later in onbruik raakte. Zij kwamen erachter dat er rond 18e eeuw een stalmeester en zadelmakerij gevestigd waren met een gevelsteen met een paard en slede. Eind 19e eeuw was er een smederij in het gebouw gevestigd.Stadsherstel over Eerste Laurierdwarsstraat 48 en 50 (geraadpleegd 20 augustus 2026) Ook Eerste Laurierdwarsstraat 52 is in 1933 herbouwd.
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum