De rotsmoskeeën en bijbehorende heilige plekken van Mañğıstaw is de benaming van een Unesco werelderfgoed gelegen op het Mañğıstaw-schiereiland grenzend aan de Kaspische Zee, gelegen in het uiterste westen van de oblast Mañğıstaw en van Kazachstan. Het geheel bestaat uit vijf heilige plaatsen die in de rots zijn uitgehouwen, samen met aangrenzende uitgebreide begraafplaatsen. Beket-Ata, Shopan-Ata, Karaman-Ata, Shakpak-Ata en Sultan-Epe, elk geassocieerd met een soefi-grootmeester, dateren uit de 12e tot de 18e eeuw. De complexen, lokaal bekend als "ondergrondse moskeeën", zijn een bijzonder type structuur die in natuurlijke grotten is gecreëerd, uitgehouwen in steile rotsen of in de grond gegraven in het halfwoestijnlandschap.
Afkomstig uit de nomadische omgeving van de Mañğıstaw- en Oestjoert-plateaus, vertegenwoordigen de vijf rotsmoskeeën een cultuur die het resultaat is van de evolutie van heilige praktijken, waarbij islamitische soefi-spiritualiteit organisch voortzette en meer oude praktijken met betrekking tot voorouderverering, de heiligheid van het landschap en de rol van spirituele leiders transformeerde. Ze zijn door de eeuwen heen belangrijke pelgrimsoorden geweest. De in de rots gehouwen heilige plaatsen variëren van kleinere structuren tot complexere ruimtes. Ze hebben verschillende architectonische indelingen en organisaties, waaronder gebedszalen, mihrabs, kamers voor contemplatie en zelfreflectie, multifunctionele ruimtes en graven van heiligen. De complexen omvatten binnenplaatsen, waterbronnen, heilige bomen, paden en begraafplaatsen, waarvan de laatste dateren uit de 10e tot de 20e eeuw. Rock Mosques and Associated Sacred Sites of Mangystau, Unesco World Heritage Convention, De beschrijving is beschikbaar onder licentie CC-BY-SA IGO 3.0
De rotsmoskeeën werden in juli 2026 tijdens de 48e sessie van het Unesco Werelderfgoedcomité erkend als cultureel werelderfgoed en toegevoegd aan de werelderfgoedlijst.
Erkende werelderfgoedsites # UNESCO ID Site Oppervlakte(ha) Bufferzone(ha) Coördinaten Beeld 1760-001 Beket-Ata center|250x250px 1760-002 Shopan-Ata center|250x250px 1760-003 Karaman-Ata center|250x250px 1760-004 Shakpak-Ata center|250x250px 1760-005 Sultan-Epe center|250x250px
Categorie:Werelderfgoed in Kazachstan