Perez Jong Loy, ook wel Apakanaike genoemd (Paramaribo, 10 oktober 1954 – Amsterdam, 7 december 2019),Beri, Perez Jong Loy was een Surinaams-Nederlands activist.
Biografie Naar Nederland Perez Jong Loy werd in Suriname geboren. Toen hij in 1962René Zeeman, Op Joodse begraafplaats ligt zwarte slaaf Elieser naast slavenhandelaar, Reformatorisch Dagblad, 28 juni 2012 in Nederland kwam wonen, kreeg hij te maken met racisme en discriminatie: "Als nieuweling in de buurt kreeg ik hele volksstammen achter me aan, die me uitjoelden en me wilden testen op mijn fysieke weerbaarheid."Noordhollands Nieuwsblad, Perez Jong Loy organiseert al zeven jaar de Dag van Elieser: de eerste slaaf in Nederland, 30 juni 2016 Voor hem vormde het koloniale verleden de basis om de strijd tegen racisme aan te gaan.
In de jaren 1970 was hij een van de organisatoren van het eerste Kwakoe Zomerfestival, dat toen nog een voetbaltoernooi was. Hij voltooide de sociale academie, ook wel de opleiding tot professioneel dwarsligger genoemd.Patrick Meershoek, Perez Jong Loy (1954-2019) streed met een glimlach op het gezicht, Het Parool, 9 december 2019
Opo Kondreman Hij was de oprichter van de Vereniging Opo Kondreman (Sta op Landgenoten) die de drijvende kracht vormde achter veel activiteiten om het slavernijverleden van Nederland zichtbaar te maken.Imagine IC, Perez Jong Loy – de man achter de 1873-button
Hij was een van de eerste Amsterdammers die formeel bezwaar maakte tegen Zwarte Piet tijdens de Sinterklaasintocht.Human, NPO Radio 1, Activist Perez Jong Loy (10 oktober 1954 – 7 december 2019), 1 juli 2023 De rechtszaak ertegen werd eerst gewonnen en in hoger beroep verloren. Een resultaat was dat er een overleg volgde met burgemeester Eberhard van der Laan: het bereidde de weg voor de komst van de roetveegpiet.
Dag van Elieser Jaarlijks organiseerde hij sinds 2010 de Dag van Elieser in Ouderkerk aan de Amstel. Elieser was een zwarte bediende die volgens hem de eerste slaafgemaakte in Nederland moest zijn geweest. Elieser kwam in 1610 aan en overleed in 1629. De ontdekking van zijn graf "was heel belangrijk voor mij, want ik besefte dat hij minstens moest hebben meegemaakt wat ik heb doorstaan," aldus Jong Loy: "De pijn om hier rond te moeten lopen in een totaal witte wereld." Onder zijn bezieling kwam een standbeeld van Elieser tot stand.Annemarie de Wildt, Dit is de man achter Halsema’s ‘1873’-button, One World, 5 juni 2020 Het beeld werd gemaakt door de Surinaamse beeldhouwer Erwin de Vries en in 2013 bij de begraafplaats onthuld.Stuart Rahan, Slaafgemaakte Elieser gehuldigd, De Ware Tijd, in: Caraïbisch Uitzicht, 28 juni 2013
Eliesers grafsteen op Beth Haim in Ouderkerk was in 2002 blootgelegd en kent de tekst S(epultura) do bom servo Elieser (vertaald: Graf van de goede bediende Elieser). Er zijn meerdere personen op de Joods-Portugese begraafplaats met een achtergrond als slavin, mulat, zwart of bruin. Begin 17e eeuw bestond discussie over de plaatsen waar personeel en zwarte Joden begraven moesten worden. Het is niet duidelijk of Elieser tot slaaf gemaakt was (status: 2019).Gemeente Amsterdam Stadsarchief, Bom servo Elieser, 23 april 2019 In Nederland zelf was slavernij officieel verboden.Stadscuratorium, Elieser – Erwin de Vries, 2013
1873 Jong Loy bedacht petten en buttons met het opschrift 1873 om aandacht te vragen voor het laatste jaar van de Staatstoezicht. Dit was de periode van tien jaar na 1863 waarin de slavernij was afgeschaft, maar veel vrijgemaakte slaven nog tien jaar verplicht werden om te werken op de plantages. Deze periode kon verkort worden bij goed gedrag. De petten waren voorbehouden aan mensen die zich aan het slavernijdossier hadden toegewijd. De buttons verschenen in twee drukken van vijfhonderd stuks en waren bedoeld als protest tegen de verzwegen periode van het Staatstoezicht.
Toen de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema de 1873-button in juni 2020 droeg tijdens een demonstratie tegen racisme, ontstond er ophef over haar neutraliteit als burgemeester. Volgens haar woordvoerder zou het niet om een politiek statement zijn gegaan. De button had ze van Jong Loy cadeau gekregen tijdens de herdenking van Ketikoti. Het Amsterdam Museum nam de button op in de collectie. Volgens Annemarie de Wildt, historica bij het museum, staat de button symbool voor de verborgen en vaak vergeten geschiedenis van de slavernij.
Overlijden Tegen november 2019 maakte Jong Loy een reis naar Ghana voor een bezoek aan het slavenfort Fort Sint George in Elmina. Tijdens zijn reis liep hij een bacteriële infectie op aan zijn luchtwegen en werd hij opgenomen in het ziekenhuis. Terug in Nederland sloegen de antibiotica niet aan. Perez Jong Loy overleed op 7 december 2019 op 65-jarige leeftijd. Hij liet vier kinderen achter.
In 2020 werd hij samen met vier andere prominente Surinamers afgebeeld op de Muur van Surinaamse en zwarte helden aan de Zeeburgerdijk in Amsterdam.The Black Archives, De muurschildering ‘De muur van Surinaamse en zwarte helden’
Categorie:Surinaams activist Categorie:Nederlands activist