Nipponopelta is een geslacht van plantenetende ornithischische dinosauriërs, behorende tot de Ankylosauria, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Japan. De enige benoemde soort is Nipponopelta yezoensis.
Ontdekkingsgeschiedenis Op 25 juni 1995 vond de amateurpaleontoloog Eijiro Goto een schedel van een ankylosauriër in de oever van de Omakizawa nabij de stad Yubari op Hokkaido. Hij schonk het stuk aan het Mikasa City Museum waar het met mierenzuur geprepareerd werd door Hiroshi Hayakawa. Deze methode werd echter al snel beëindigd toen bleek dat de schedel aangetast werd. In 1996 melden Hayakawa en Kenneth Carpenter de vondst in de wetenschappelijke literatuur als de eerste nodosauride uit Azië. In 2005 werd een voorlopige beschrijving gepubliceerd. Toen was het fossiel nog steeds niet helemaal uit het moedergesteente losgemaakt.
In 2026 was het project nog niet voltooid, maar men meende niet langer te kunnen wachten. Shumpei Oyabu, Yoshitsugu Kobayashi, Darla Karen Zelenitsky, Anthony Ricardo Fiorillo en Manabu Kano benoemden en beschreven de typesoort Nipponopelta yezoensis. De geslachtsnaam combineert Nippon, 日本, de lokale naam voor Japan met het Latijn pelta, "klein schild" (afgeleid van het Grieks πέλτη), een verwijzing naar het pantser. De soortaanduiding verwijst naar de herkomst uit Yezo, een oude naam voor Hokkaido. Het is de eerste ankylosauriër die uit Japan benoemd is.
Het holotype, MCM A522, is gevonden in een laag van de Hikagenosawaformatie die dateert uit het Cenomanien. Het bestaat uit een skelet met schedel. In 2005 werd een achterhoofd beschreven, losse tanden, de atlas en twee losse tanden. Kort voor 2026 onthulde een CAT-scan nog eens twee tanden, de halfcirkelvormige kanalen van het linkeroor en een stuk linkeronderkaak. Het betreft een volgroeid dier.
Grootte en onderscheidende kenmerken De lengte van Nipponopelta is geschat op vijf meter. Dat wijst op een gewicht van anderhalve ton.
De beschrijvers stelden enkele onderscheidende kenmerken vast. Het gaat om een unieke combinatie van op zich niet unieke eigenschappen. De voorzijde van het quadratum is overdwars hol gekromd zoals bij Pawpawsaurus. De processus paroccipitalis draagt een opvallende richel die samen met het supraoccipitale een beenplateau vormt, ook weer gedeeld met Pawpawsaurus. Van onderen bezien lopen de processus paroccipitales naar achteren en buiten net als bij Kunbarrasaurus, Europelta, Gargoyleosaurus, Gastonia, Sauropelta, Silvisaurus en Tatankacephalus, allemaal vroege nodosauriden. Over de zijkant van de hersenpan loopt over de volle lengte een opvallende gezwollen horizontale richel net als bij Sauropelta. Zowel op de maxillaire als de dentaire tanden lopen de verticale richels richting spits niet in elkaar over en evenmin in de denticula op de randen net als bij Gargoyleosaurus, Sarcolestes en Struthiosaurus austriacus. De tanden hebben uitzonderlijk grote kronen gecombineerd met golvende tandwortels, wat de wortels betreft net als bij Hungarosaurus. De atlas heeft een holle voorrand van het doornuitsteeksel net als bij Struthiosaurus, Saichania en Europelta maar duidelijk verschillend van Sauropelta.
Fylogenie Nipponopelta werd in de Nodosauridae geplaatst, in een afgeleide positie, als zustersoort van Pawpawsaurus. Dat betekent dat hij nauwer verwant is aan Noord-Amerikaanse dan Aziatische soorten.
Levenswijze Nipponopelta leefde op een kustvlakte. De beschrijvers achtten het mogelijk dat dit samenhing met de verspreiding van de nodosauriden over de continenten.
Literatuur Hayakawa, H., and Carpenter, K. 1996. "First occurrence of nodosaurid ankylosaurs in Asia." Abstracts of the Annual Meeting of the Palaeontological Society of Japan, 1996, p. 98 Hayakawa, Hiroshi; Manabe, Makoto & Carpenter, Kenneth. 2005. "Nodosaurid ankylosaur from the Cenomanian of Japan". Journal of Vertebrate Paleontology. 25(1): 240–245
Categorie:Ankylosauria