Spaar en Hout is een doopsgezind verzorgingshuis uit 1930 in de Noord-Hollandse stad Haarlem. Het geheel werd gebouwd op het terrein van de buitenplaats Spaarnhout, waarvan elementen werden opgenomen in de gebouwen en tuinen.
Het complex ligt aan de Kleine Houtweg, in de wijk Houtvaartkwartier in Haarlem Zuid-West. De aangrenzende buitenplaats Oosterhout strekt zich uit tot aan de westelijke oever van het Spaarne en ligt in de karakteristieke bocht die bekendstaat als De Kom.
Geschiedenis Van 1634 tot 1962 bestond er een doopsgezind weeshuis in Haarlem. In 1930 liep het aantal kinderen in het weeshuis af en werd er besloten om een extra activiteit te verzorgen. Er werd een bejaardentehuis voor doopsgezinde ouderen geopend. Na de sluiting van het weeshuis kreeg het bejaardentehuis zijn eigen bestuur. Sinds 2006 verzorgt Fortumus de zorg in het verzorgingshuis. Hoewel het de jure nog een doopsgezind verzorgingshuis is, wonen er tegenwoordig ook andere dan doopsgezinden.
Theekoepel Op het terrein staat een theekoepel wat afkomstig is van van de buitenplaats Oosterhout. De theekoepel is gebouwd in de 18e eeuw in Neoclassiciste stijl, voornamelijk van hout. Rond 1923 werd de koepel volledig afgebroken en daarna door de firma Paul Cassirer verplaatst en weer opgebouwd. Bij deze herbouw is de oorspronkelijke hoofdvorm van de theekoepel waarschijnlijk iets gewijzigd. De theekoepel is sinds 1969 een rijksmonument.
Monumentstatus In 1969 werd het toegangshek met 18e-eeuwse gemetselde pijlers van de buitenplaats aangewezen als rijksmonument; in 1999 volgden uiteenlopende elementen van het 20e-eeuwse complex.
Externe links
Categorie:Woning in Haarlem Categorie:Landgoed in Noord-Holland Categorie:Rijksmonument in Haarlem Categorie:Haarlem Zuid-West