Het Nederlands kampioenschap surfen is het nationale kampioenschap voor Nederlandse golfsurfers. Het kampioenschap wordt georganiseerd onder verantwoordelijkheid van de Holland Surfing Association (HSA), de Nederlandse golfsurfbond. De moderne wedstrijdvorm staat bekend als de NK Surftour.
De geschiedenis van het Nederlandse kampioenschap gaat terug tot de nationale wedstrijdsurfscene van de jaren 1980. Volgens de HSA werden in die periode nationaal wedstrijden georganiseerd en zorgde een NK-tour voor een hoger niveau van het Nederlandse surfen. Een belangrijke organisator uit die periode was Viktor van de Klei, die met O.M. Surfevents een NK Surftour opzette.
Na een periode waarin de wedstrijdorganisatie stilviel, werd de HSA opnieuw opgebouwd. In 2004 organiseerden Rick Wouters, Ronald van Rijn en Jan Groenedijk voor het eerst de Dutch Surfing Championships in Moliets, Frankrijk. De HSA beschrijft deze wedstrijd als een groot succes. Daarmee vormt de editie van 2004 een belangrijk ijkpunt in de moderne geschiedenis van het Nederlands kampioenschap surfen.
Geschiedenis
Ontstaan van de NK-traditie
De Nederlandse surfsport kreeg vanaf de jaren 1970 en vooral in de jaren 1980 een steeds grotere georganiseerde structuur. De HSA ontstond op 12 oktober 1973 als vereniging. In de jaren 1980 werden nationale wedstrijden georganiseerd en ontstond een NK-tour die volgens de HSA bijdroeg aan het verhogen van het niveau van het Nederlandse surfen.
In deze periode traden onder anderen de Uiterwijk-broers, Richard van Tol, de gebroeders Van Haaften en Viktor van de Klei op de voorgrond. Van de Klei won nationale en internationale wedstrijden en zette met O.M. Surfevents een NK Surftour op. Nadat hij stopte met het organiseren van wedstrijden, viel een belangrijk deel van de wedstrijdstructuur weg.
De HSA werd vervolgens opnieuw opgebouwd. Volgens de eigen geschiedschrijving van de bond organiseerden Rick Wouters, Ronald van Rijn en Jan Groenedijk in 2004 de eerste Dutch Surfing Championships in Moliets. Deze wedstrijd geldt daarmee als een belangrijke directe voorloper van de latere NK Surftour.
Van Dutch Surfing Championships naar NK Surftour
Vanaf het einde van de jaren 2000 en het begin van de jaren 2010 kreeg het kampioenschap steeds duidelijker de vorm van een meerstopswedstrijd. In 2010 bestond de Protest NK Surf Tour uit een wedstrijd in Scheveningen en een finale in Moliets. Yannick de Jager won beide wedstrijden en werd Nederlands kampioen bij de Open Men; Anne Paar won de titel bij de Open Women.
In 2011 bestond het kampioenschap uit twee stops. De eerste stop vond plaats in Scheveningen en de tweede was gepland bij Hotzone in Wijk aan Zee. De HSA organiseerde het kampioenschap dat jaar als Protest NK Surftour. Remi Petersen wordt in latere berichtgeving aangeduid als Nederlands kampioen van 2011 bij de Open Men.
In 2012 werd het format verder uitgebreid. De eerste stop vond plaats in Domburg en een derde stop werd in Scheveningen gehouden; de strijd om de titel bij de Open Men werd vervolgens in het najaar voortgezet in Zandvoort. Bij de Open Women was Dominga Valdes in Scheveningen al zeker van de nationale titel. Pascal van der Mast werd in de berichtgeving als kampioenschapsleider genoemd, maar kon zich na de derde stop nog niet officieel Nederlands kampioen noemen.
In 2013 bestond de NK Surftour uit drie Nederlandse stops: Domburg, Scheveningen en een derde stop die aanvankelijk als 'Mystery location' werd aangekondigd. Deze derde wedstrijd werd uiteindelijk in Wijk aan Zee gehouden.
In 2014 werd het kampioenschap in een afwijkende vorm georganiseerd. In april werd in één wedstrijdperiode gestreden om de nationale titel. Tijdens de finale werd Pascal van der Mast aangeduid als regerend Nederlands kampioen bij de Open Men.
In 2015 werd de NK Surftour opnieuw over meerdere locaties verdeeld, met onder meer een wedstrijd in St. Girons Plage in Frankrijk en een finale in Scheveningen. Kaspar Hamminga won het eindklassement bij de Open Men en Dominga Valdes bij de Open Women.
De Franse stop van 2015 vond plaats in St. Girons Plage. Daar won Kaspar Hamminga de wedstrijd bij de Open Men en Dominga Valdes bij de Open Women. Dezelfde bronnen noemen Pascal van der Mast als Nederlands kampioen van 2014.
Het kwalificatie- en finalemodel
Vanaf 2019 kreeg de NK Surftour een vorm die sterk lijkt op het tegenwoordige model: twee wedstrijden in Nederland, gevolgd door een finale in Frankrijk. In 2019 vonden de Nederlandse wedstrijden plaats in Scheveningen en op Texel en werd de finale in Moliets gehouden. De beste vier deelnemers per categorie uit de Nederlandse wedstrijden kwalificeerden zich voor de Franse finale. Kaspar Hamminga en Mirna Boelsma werden Nederlands kampioen bij respectievelijk de Open Men en Open Women.
Hetzelfde basisconcept werd voor 2020 gepland: eerst wedstrijden op Texel en Scheveningen en vervolgens een finale in het Franse Vieux Boucau. Door de coronapandemie kon de geplande Franse finale niet doorgaan. De organisatie verplaatste de finale naar Texel; uiteindelijk waren de resultaten van de wedstrijd in Scheveningen bepalend voor het kampioenschap. Tom Boelsma werd Nederlands kampioen bij de Open Men en Mirna Boelsma bij de Open Women.
In 2021 werden Domburg en Scheveningen de Nederlandse locaties. De finale was opnieuw voorzien in Vieux Boucau. De HSA en de organisatie zetten daarmee het kwalificatiemodel voort waarbij de Nederlandse wedstrijden de deelnemers voor de Franse finale selecteerden.
In 2022 bestond de NK Surftour volgens de organisatie uit twee kwalificatiewedstrijden in Domburg en Scheveningen, gevolgd door een finale in Vieux Boucau. Zestien surfers kwalificeerden zich voor de finale.
In 2023 bleef dit kwalificatiemodel gehandhaafd. De eerste Nederlandse wedstrijd vond plaats in Domburg, gevolgd door Scheveningen; de finale werd in Frankrijk gehouden. In het officiële wedstrijdformat wordt uitdrukkelijk vermeld dat er geen puntenklassement over de drie wedstrijden was: de wedstrijden dienden als kwalificatiemomenten voor de volgende ronde.
Tom Boelsma en Mirna Boelsma werden in 2023 Nederlands kampioen bij respectievelijk de Open Men en Open Women. De finale werd in Seignosse gehouden.
In 2024 bestond de tour uit een Nederlandse wedstrijd op Texel, een wedstrijd in Scheveningen en een finale in Seignosse. Stef van Noordennen won de titel bij de Open Men en Mirna Boelsma bij de Open Women. Voor Boelsma was het haar elfde nationale titel.
In 2025 werden de nationale titels bij de Open Men en Open Women gewonnen door Tom Boelsma en Mirna Boelsma. De finale vond plaats in Capbreton, Frankrijk. De NK Surftour meldde dat Boelsma daarmee haar twaalfde Nederlandse titel op rij behaalde.
Historische tijdlijn 1972 – De Holland Surfing Association wordt opgericht als belangenorganisatie voor de Nederlandse surfsport. 1973 – De HSA wordt op 12 oktober bij Koninklijk Besluit als vereniging goedgekeurd. Jaren 1980 – De HSA organiseert nationale wedstrijden; volgens de eigen geschiedschrijving zorgt de NK-tour voor een hoger niveau in het Nederlandse surfen. Jaren 1980–1990 – Viktor van de Klei groeit uit tot een van de prominente Nederlandse wedstrijdsurfers en organiseert met O.M. Surfevents een NK Surftour. Jaren 1990 / begin jaren 2000 – Na het stoppen van de wedstrijdorganisatie door Van de Klei valt een belangrijk deel van de nationale wedstrijdstructuur weg. 2004 – Rick Wouters, Ronald van Rijn en Jan Groenedijk organiseren in Moliets de Dutch Surfing Championships. Dit vormt een belangrijk direct voorstadium van de moderne NK Surftour. 2010 – De Protest NK Surf Tour bestaat uit een wedstrijd in Scheveningen en een finale in Moliets. Yannick de Jager en Anne Paar worden kampioen bij respectievelijk de Open Men en Open Women. 2011 – De NK Surftour bestaat uit twee stops, in Scheveningen en Wijk aan Zee. Remi Petersen wordt later aangeduid als Nederlands kampioen van 2011 bij de Open Men. 2012 – Het kampioenschap krijgt een uitgebreider meerstopsformat met onder meer Domburg en Scheveningen; Dominga Valdes wordt Nederlands kampioene Open Women. 2013 – De tour bestaat uit drie Nederlandse stops: Domburg, Scheveningen en uiteindelijk Wijk aan Zee. 2014 – Het NK wordt in een compact wedstrijdformat gehouden; Pascal van der Mast verschijnt als regerend Nederlands kampioen bij de Open Men aan de start. 2015 – Het kampioenschap combineert een Franse wedstrijd in St. Girons met een finale in Scheveningen. Kaspar Hamminga en Dominga Valdes winnen de Open Men- en Open Women-titels. 2019 – De moderne structuur van twee Nederlandse kwalificatiewedstrijden en een Franse finale wordt duidelijk vastgelegd: Scheveningen, Texel en Moliets. 2020 – Door de coronapandemie wordt de geplande Franse finale vervangen door een Nederlandse finale op Texel; Tom Boelsma en Mirna Boelsma worden kampioen. 2021 – Domburg wordt toegevoegd als nieuwe Nederlandse locatie; Scheveningen blijft onderdeel van de tour en Vieux Boucau wordt als Franse finalelocatie gebruikt. 2022 – De tour werkt met twee kwalificatiewedstrijden in Domburg en Scheveningen en een finale in Vieux Boucau. 2023 – Het kwalificatiemodel wordt formeel omschreven: Domburg kwalificeert voor Scheveningen en Scheveningen voor de finale in Frankrijk. Tom en Mirna Boelsma prolongeren hun titels in Seignosse. 2024 – Texel keert terug als eerste Nederlandse stop; de finale wordt in Seignosse gehouden. Stef van Noordennen en Mirna Boelsma worden nationaal kampioen in de Open-categorieën. 2025 – Tom Boelsma en Mirna Boelsma winnen de Open Men- en Open Women-titels; de finale wordt in Capbreton gehouden. Voor Mirna Boelsma is het haar twaalfde nationale titel op rij.
Historische betekenis van de NK Surftour De huidige NK Surftour kan worden beschouwd als de moderne voortzetting van een oudere Nederlandse NK-traditie. De historische lijn loopt van de nationale wedstrijden en NK-tour uit de jaren 1980, via de door Viktor van de Klei georganiseerde NK Surftour, naar de heropleving van de HSA en de Dutch Surfing Championships van 2004.
De editie van 2004 is daarbij een belangrijk ijkpunt. De HSA noemt deze eerste Dutch Surfing Championships in Moliets expliciet in haar eigen geschiedschrijving en beschrijft de wedstrijd als een groot succes. Hoewel de benaming en wedstrijdstructuur daarna verschillende keren veranderden, is er daardoor een duidelijke organisatorische en historische continuïteit tussen deze wedstrijd en de huidige NK Surftour.
De term "spirituele voorloper" kan daarom het beste worden gebruikt voor de nationale wedstrijdtraditie uit de jaren 1980 en 1990, met de Dutch Surfing Championships van 2004 als directe voorloper van de moderne NK Surftour.
Externe links Officiële website van de NK Surftour Holland Surfing Association Geschiedenis van de HSA
Bronnen en noten
Categorie:Surfen