thumb|Topgevel 208 (2011)Twee raamrijen met glas-in-lood) thumb|Pui van beide woningen (2011) Laurierstraat 208-210 te Amsterdam is een gebouw aan de Laurierstraat in Amsterdam-Centrum. Het gebouw werd in 1970 bijgeschreven in het rijksmonumentenregister als twee afzonderlijke monumenten (3260 voor 208 en 3261 voor 210). Onderzoek uit 2022/2023 wees echter uit dat dit gebouw sinds 1933 beschouwd kan worden als één monument, er bleven twee huisnummers over, maar slechts één monumentnummer (3261), aldus Amsterdam Monumentenstad en rijksmonumentenregister (kent nummer 3260 niet meer, 30 augustus 2026).
Achtergrond Die Laurierstraat werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. Bijna alle gebouwen kregen daardoor een ander uiterlijk. De geschiedenis van de Laurierstraat gaat gelijk op met die van de parallel liggende Lauriergracht. Beide bleven na de aanleg alleen van belang voor plaatselijk verkeer; ze hadden en hebben beide geen goede verbinding met het gebied in de grachtengordel en Amsterdam-West.
Gebouw voor 1934 In de inleiding werd melding gemaakt van twee afzonderlijke gebouwen, zoals ze ook te zien zijn op een foto uit omstreeks 1922. Beide gebouwen met waterlijsten op verschillende hoogten, hebben een opbouw van een begane grond met bedrijfseenheid, twee woonverdiepingen met op de eerste verdieping twee aparte raampartijen en op de twee één raampartij.Het duidelijkste verschil zit in de topgevel. Op 210 is nog duidelijk een klokgevel te zien met luik en hijsbalk Die topgevel is bekleed met zandsteen en heeft een kuif (boven) en aanzetstukken (onder). Op 208 is een topgevel, di eht best omschreven kan worden als de restanten van een klokgevel. De top is afgeknot, er zijn geen zandstenen ornamenten meer behalve twee aanzetstukken, die niets meer aanzetten.Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Foto omstreeks 1922 Omstreeks 1932 worden beide gebouw opnieuw vastgelegd, daarbij is te zien dat gebouw 210 haar beste tijd heeft gehad. De begane grond is geheel dichtgetimmer en het gebouw is niet meer wind- en waterdicht.
Gebouw na 1934 In 1933/1934 werden beide gebouwen afgebroken en opnieuw opgetrokken als puur woonhuizen. De opdracht kwam NV Bouw- en Handlesmaatschppij Asur, die dit ook toepaste bij Laurierstraat 248; ook hier werd gemeld dat de nieuwbouw kwam op de plaats vroeger ingenomen door 208 en 210. Ook de uitvoerend architect is hetzelfde Adolph van der Vlugt.Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossiers (adviezen, welstand) (semi-openbaar, geraadpleegd 30 augustus 2026) Bij die herbouw kreeg het gebouw een nieuwe indeling. In plaats van twee gebouwen van twee vensterassen breed kwam er een gebouw van vier vensterassen breed, maar wel nog met twee topgevels. De oppervlakte van de woningen zijn daarbij over twee gebouwen uitgesmeerd. Dit is onder meer terug te vinden in dat gebouw 208 sindsdien geen ingang meer heeft. Alle woningen (nog wel genummerd 208 en 210) hebben een ingang op 210. Gebouw 208 verloor bij de verbouwing naast ingangen ook haar houten pui, deze houten pui is alleen nog terug te vinden op 210. Die kreeg een pui met een centraal venster geflankeerd door twee toegangsdeuren onder een lijst. Gebouw 208 kreeg alleen twee vensters die aansluiten op de bovenverdiepingen. Boven deze begane grond trekken de gebouwen gelijk op met twee woonetages met glas-in-loodbovenlichten in een jaren-dertigmotief (één daarvan sneuvelde later, alhoewel onbekend wanneer). Daarboven kwamen dan twee topgevels, die vrijwel identiek zijn. De topgevels zijn nu beide weer afgedekt met een zandstenen laag. De topgevels kregen beide hun luik terug, maar alleen 208 kreeg de hijsbalk. Op de plek waar die zou moeten komen op 201 zit een jaarsteen 1934. Tot slot heeft 210 op de top een kuif, die ontbreekt bij 208.
Op 1 juli 1970 werden beide gebouwen ingeschreven in het rijksmonumentenregister; iets dat (pas) in 2023 werd gewijzigd in één inschrijving onder de omschrijving: Pand met twee klokgevels met zandstenen afdekkingen uit de 18e eeuw. Deze bouwwijze staat wel bekend onder de noemer Van Houten-monumenten, oudere gebouwdelen werden hergebruikt. De bijbehorende adressen zijn dan 208, 210-1 en 210-2.Rijksmonumentenregister (geraadpleegd 30 augustus 2026)Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 30 augustus 2026)]
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum