De Nationale Balletacademie (NBA) is een Nederlandse opleiding voor klassiek ballet in Amsterdam. De academie maakt deel uit van de Academie voor Theater en Dans van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) en is rechtstreeks verbonden aan Het Nationale Ballet. De opleiding omvat een traject voor jonge dansers vanaf de basisschoolleeftijd tot en met het hoger beroepsonderwijs.
De Nationale Balletacademie is gevestigd aan de Nicolaas Tetterodestraat in Amsterdam-Overamstel. Sinds 2023 zijn de verschillende onderdelen van de opleiding daar in één gebouw ondergebracht.
Geschiedenis De geschiedenis van de Nationale Balletacademie gaat terug tot twee Amsterdamse balletopleidingen die na de Tweede Wereldoorlog ontstonden rond Nel Roos en Hans Snoek.
Nel Roos (1914–1970) was verbonden aan de balletschool van choreografe Yvonne Georgi. Nadat Georgi Nederland in 1948 verliet, nam Roos de school over. Deze opleiding ontwikkelde zich later tot de Nel Roos Academie voor Ballet.
Hans Snoek (1910–2001), oprichtster van het Scapino Ballet, speelde eveneens een belangrijke rol in het Nederlandse dansonderwijs. Uit haar activiteiten ontstond de Scapino Dansacademie. De Scapino Dansacademie en de Nel Roos Academie werden in de jaren zestig onderdeel van de Amsterdamse Theaterschool, de voorloper van de huidige Academie voor Theater en Dans.
Hoewel de twee opleidingen aanvankelijk een verschillende onderwijstraditie hadden, gingen zij zich in de loop der jaren steeds meer op hetzelfde terrein richten. In 1987 werden de opleidingen samengevoegd tot de Opleiding Klassiek Ballet. Een jaar later, in 1988, kreeg de opleiding de naam Nationale Balletacademie.
Vanaf de jaren tachtig werd de samenwerking met Het Nationale Ballet steeds verder uitgebreid. Dansers en voormalige dansers van het gezelschap werden bij het onderwijs betrokken en leerlingen van de academie gingen meewerken aan producties van Het Nationale Ballet.
Sinds 2024 beschikt de Nationale Balletacademie naast haar vakopleidingen ook over een amateurafdeling, Studio NBA. Deze afdeling is voortgekomen uit Balletstudio Marieke van der Heijden, een Amsterdamse balletschool die in 1999 door balletdocent Marieke van der Heijden werd overgenomen. Onder haar leiding ontwikkelde de balletstudio zich in de daaropvolgende 25 jaar tot een amateurschool voor klassiek ballet met een sterke verbinding met de professionele balletopleiding.
Van der Heijden is sinds 2001 tevens verbonden aan de Nationale Balletacademie. Zij geeft er klassiek ballet aan de pre-NBA-klassen en Progressing Ballet Technique en is daarnaast coördinator van het pre-NBA-programma en van Scouting & Outreach. Vanuit deze functies ontstond een nauwe samenwerking tussen haar balletschool en de Nationale Balletacademie. Deze samenwerking bestond ruim vijftien jaar voordat de balletschool in 2024 als Studio NBA onderdeel werd van de academie.
Uit de voormalige Balletstudio Marieke van der Heijden stroomden verschillende leerlingen door naar professionele dansopleidingen en gezelschappen. Onder hen bevinden zich Timothy van Poucke, Louisella Vogt en Eva Bakker, die later danser werden bij Het Nationale Ballet. Andere voormalige leerlingen kwamen onder meer terecht bij Nederlands Dans Theater en andere professionele dansgezelschappen.
Studio NBA is, evenals de overige opleidingen van de Nationale Balletacademie, gevestigd in het gebouw aan de Nicolaas Tetterodestraat. Door amateurleerlingen en leerlingen en studenten van de professionele opleiding op één locatie onder te brengen, beoogt de academie de verbinding tussen amateurdans, talentontwikkeling en professioneel ballet te versterken. Leerlingen van Studio NBA kunnen tevens betrokken worden bij activiteiten en producties van Het Nationale Ballet.
Opleiding De opleiding tot professioneel balletdanser begint op jonge leeftijd. De vooropleiding van de Nationale Balletacademie begint doorgaans rond het tiende levensjaar en loopt parallel aan het reguliere basis- en voortgezet onderwijs.
De eerste twee opleidingsjaren vallen samen met groep 7 en 8 van de basisschool. Voor het reguliere onderwijs werkt de academie samen met de Olympiaschool. Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs bestaan samenwerkingsverbanden met Amsterdamse scholen voor vmbo, havo en vwo, waaronder het Zuiderlicht College en het Gerrit van der Veen College. De school- en dansroosters zijn op elkaar afgestemd, zodat leerlingen regulier onderwijs kunnen combineren met een intensief dansprogramma.
Het dansonderwijs bestaat voornamelijk uit klassiek ballet, aangevuld met onder meer moderne dans, repertoire, kracht- en conditietraining, anatomie en blessurepreventie, muziek en dansgeschiedenis. De klassieke ballettechniek van de academie is gebaseerd op elementen uit verschillende Europese en Russische ballettradities.
Na de vooropleiding kunnen studenten hun opleiding tot uitvoerend danser voortzetten in de tweejarige hbo-opleiding Associate Degree Klassiek Ballet. Daarnaast biedt de Nationale Balletacademie een bacheloropleiding Docent Klassiek Ballet aan.
Samenwerking met Het Nationale Ballet De Nationale Balletacademie werkt nauw samen met Het Nationale Ballet, het balletgezelschap van de Nationale Opera & Ballet in Amsterdam. Leerlingen en studenten van de academie kunnen tijdens hun opleiding deelnemen aan producties van het gezelschap. In de loop der jaren waren studenten onder meer betrokken bij producties van klassieke balletten als De Notenkraker en de Muizenkoning, Doornroosje, Romeo en Julia, Het Zwanenmeer en Giselle.
In 2013 richtte Het Nationale Ballet de Junior Company op. Deze vormt een overgang tussen de balletopleiding en een professionele loopbaan. Studenten en pas afgestudeerde dansers kunnen er ervaring opdoen binnen een professioneel gezelschap. Een deel van de dansers stroomt vervolgens door naar Het Nationale Ballet of naar andere balletgezelschappen in Nederland en het buitenland.
De artistieke samenwerking tussen de academie en Het Nationale Ballet komt ook tot uiting in de organisatie van het onderwijs. De directeur van Het Nationale Ballet is als artistiek adviseur aan de academie verbonden.
Huisvesting In november 2023 verhuisde de Nationale Balletacademie naar een nieuw gebouw aan de Nicolaas Tetterodestraat 13 in Amsterdam-Overamstel. Voorheen waren verschillende onderdelen van de opleiding over meerdere locaties in Amsterdam verdeeld.
Het gebouw beschikt over zeven grote dansstudio's, klaslokalen, trainings- en fitnessvoorzieningen, rustruimten en andere onderwijsfaciliteiten. Een van de studio's kan tevens als theaterzaal worden gebruikt. Door de verhuizing konden de vooropleiding en de hbo-opleidingen voor het eerst gezamenlijk in één gebouw worden ondergebracht. Voor de jongste leerlingen wordt ook een deel van het reguliere basisonderwijs in het gebouw verzorgd.
Organisatie De Nationale Balletacademie is onderdeel van de Academie voor Theater en Dans van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Sinds 1 februari 2026 is Dario Elia artistiek leider van de academie. Hij volgde Ernst Meisner op, die de academie sinds 2018 had geleid.
De Zuid-Afrikaanse danser en choreograaf Mthuthuzeli November is als Artistic Associate aan de artistieke leiding verbonden. De directeur van Het Nationale Ballet, Ted Brandsen, is artistiek adviseur van de academie.
De academie telt leerlingen en studenten uit Nederland en het buitenland. Naast de reguliere opleidingen organiseert zij onder meer internationale zomercursussen, voorbereidende programma's en activiteiten voor jonge dansers.
Categorie:Kunstacademie in Nederland Categorie:Hogeschool in Amsterdam Categorie:Ballet in Nederland