Nucleariida, in moderne classificaties ook Rotosphaerida genoemd, is een groep van eencellige amoeben. Deze organismen vormen de zustergroep van de schimmels. Het zijn vrijlevende, in water levende, fagotrofe organismen: ze nemen voedseldeeltjes zoals bacteriën of microalgjes op en verteren deze inwendig (fagocytose).
Nucleariiden hebben een eenvoudig, bolvormig of afgeplat lichaam met filopodia: dunne draadvormige schijnvoetjes (pseudopodia). Het celoppervlak is omgeven door een slijmlaagje. Soms zijn kleine verkiezelde schubben of partikels aanwezig. Ze hebben geen flagellen. Sommige soorten bezitten endosymbiotische proteobacteriën (Rickettsia) in hun cytoplasma. Er zijn ongeveer 50 soorten beschreven.
Classificatie Aanvankelijk werden nucleariiden op grond van morfologie ingedeeld bij andere amoeben met draadvormige pseudopodiën. Het bijzondere geslacht Fonticula werd vanwege zijn levenswijze als slijmzwam afzonderlijk ingedeeld. Met de ontwikkeling van elektronenmicroscopie en moleculaire fylogenetica bleek dat deze amoebeachtige organismen tot dezelfde clade behoren, en de zustergroep van de schimmels zijn. Samen vormen de schimmels en nucleariiden de groep Holomycota.
Voor de classificatie boven het niveau van familie bestaan verschillende, deels tegenstrijdige systemen. Sommige mycologen delen de organismen in binnen een zelfstandig rijk, Nucleariae, met twee fyla, een voor Fonticula en een voor de overige nucleariiden. Onder protistologen worden nucleariiden doorgaans geclassificeerd in een orde, Rotosphaerida. Dit is de oudste taxonomische naam die voor deze groep organismen bekend is. Een ander synoniem dat vrij algemeen gebruikt wordt, is Cristidiscoidea (Cavalier-Smith), een verwijzing naar de schijfvormige mitochondriale cristae van deze organismen.
Genera Geslachten met vastgestelde taxonomische positie: Fonticula Worley, Raper & Hohl (1979) Lithocolla Schulze (1874) Nuclearia Cienkowski (1865) Parvularia López-Escardó (2017) Pompholyxophrys Archer (1869)
In Nederland komen drie soorten uit het genus Nuclearia voor.
Referenties
Categorie:Eukaryota