Het Tiendplein is een plein in de Rotterdamse wijk het Oude Westen, op de overgang van de West-Kruiskade naar de 1e Middellandstraat. Het plein vormt samen met deze straten een belangrijke winkel- en horeca-as door de wijk. Rond het plein bevinden zich woningen, winkels, cafés en restaurants en ligt de tramhalte Tiendplein.
Het plein ontstond in 1978 uit delen van de 1e Middellandstraat en de Tiendstraat. De naam verwijst naar het middeleeuwse tiendrecht in het gebied. Een tiende was een heffing waarbij een tiende deel van onder meer de landbouwopbrengst moest worden afgedragen. Omstreeks 1358 werd in het toenmalige Middelland in het ambacht Schoonderloo al een korentiende geheven.
Geschiedenis
Tiendstraat en ontstaan van het plein
Voordat het Tiendplein zijn huidige naam en vorm kreeg, maakte het gebied deel uit van de 1e Middellandstraat en de Tiendstraat. De laatste straat herinnerde eveneens aan de oude tiendrechten in het gebied tussen Schoonderloo en Beukelsdijk.
In 1926 werd op het latere plein een transformatorhuis gebouwd met een klokkentoren en een openbaar urinoir. Het gebouwtje combineert expressionistische en kubistische elementen. Het urinoir werd in 1989–1990 vervangen door een bloemenkiosk naar ontwerp van Mecanoo. De kiosk verdween later, maar het transformatorhuis met de klokkentoren bleef behouden. In december 2021 werd het transformatorhuis aangewezen als gemeentelijk monument.
thumb|right|260px|Het transformatorhuis met The World is Yours van Arno Coenen en Iris Roskam
De Drie Ballons
Aan de toenmalige Tiendstraat 17 opende A.J. Huygen in 1934 café De Drie Ballons. De zaak beschikte over twee biljarttafels en fungeerde in de jaren dertig onder meer als ontmoetingsplaats voor een plaatselijke motorclub.
Vooral in de jaren zeventig groeide De Drie Ballons uit tot een bekend Rotterdams café en ontmoetingspunt. Onder uitbater Aad van Niekerk behoorde het volgens publicaties tot de cafés met de hoogste bieromzet van Nederland. Ook kunstenaars en muzikanten kwamen er; dichter Jules Deelder trad er in zijn jonge jaren op en ontmoette er zijn latere partner Annemarie Fok.
De Drie Ballons werd begin jaren tachtig gesloopt in verband met de stadsvernieuwing. Op dezelfde locatie kwam later nieuwbouw.
Stadsvernieuwing In de jaren tachtig veranderde het Tiendplein ingrijpend tijdens de stadsvernieuwing van het Oude Westen. Smalle bouwblokken werden gedeeltelijk gesloopt en er werd ruimte gemaakt voor nieuwe woningen en voor het achterliggende Zijdewindeplein. Een doorgang tussen beide pleinen verbindt sindsdien het stedelijke Tiendplein met het meer besloten buurtgebied.
Mecanoo ontwierp in de periode 1984–1989 de nieuwe woningbouw rond het plein. Het complex telt 97 woningen en ongeveer 650 vierkante meter winkel- en bedrijfsruimte. De bebouwing, met een combinatie van baksteen, stucwerk, onbehandeld beton, portieken en galerijen, geldt als kenmerkend voor de Rotterdamse stadsvernieuwingsarchitectuur uit de jaren tachtig.
Het plein behield daarbij zijn functie als stedelijke ontmoetingsplek. De begane grond van de bebouwing bleef grotendeels bestemd voor winkels en horeca, terwijl het achterliggende Zijdewindeplein een meer besloten buurtfunctie kreeg.
Kunst in en rond het plein
Sinds 2015 staat boven op het historische transformatorhuis het lichtkunstwerk The World is Yours van Arno Coenen en Iris Roskam. Het bestaat uit een drie meter brede stalen wereldbol met ledverlichting, met Rotterdam als middelpunt aangeduid door het kengetal 010. Het kunstwerk werd aangebracht in het kader van een herinrichting van het plein, die mede was bedoeld om de verblijfskwaliteit en sociale veiligheid te verbeteren.
In de onmiddellijke omgeving van het Tiendplein bevinden zich verschillende muurschilderingen. Op de hoek van de Coolsestraat en de West-Kruiskade werd in 2021 door kunstenaarsduo TelmoMiel een grote muurschildering aangebracht ter nagedachtenis aan de Rotterdamse rapper Feis, geboren als Faisal Mssyeh. Hij groeide op in Rotterdam-West en werd op 1 januari 2019 op de Nieuwe Binnenweg doodgeschoten. Het werk ontstond op initiatief van vrienden en familie en maakt deel uit van het straatbeeld rond de West-Kruiskade en het Tiendplein.
Huidige plein
Het Tiendplein vormt tegenwoordig een levendig verblijfs- en horecaplein tussen de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat. Rond het plein bevinden zich verschillende horecagelegenheden met terrassen. De gemeente rekent het Tiendplein in haar horecabeleid tot hetzelfde winkel- en uitgaansgebied als de West-Kruiskade en het oostelijke deel van de 1e Middellandstraat.
Over het plein loopt de tramverbinding tussen de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat. De tramlijnen 1, 7 en 11 stoppen bij de halte Tiendplein. Het plein vormt daardoor niet alleen een ontmoetingsplek in het Oude Westen, maar ook een schakel in de doorgaande winkel- en verkeersroute van het centrum naar Rotterdam-West.
Zie ook
West-Kruiskade
1e Middellandstraat
Oude Westen
Categorie:Straat in Rotterdam Centrum
Categorie:Oude Westen