Het Rotterdam Street Art Museum (RSAM) is een Rotterdams cultureel initiatief en openluchtmuseum voor streetart. De kern van het project ligt in en rond de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat in het Oude Westen. Het museum bestaat uit muurschilderingen en andere kunstwerken in de openbare ruimte en heeft daardoor geen afzonderlijk museumgebouw of entree.
Ontstaan en ontwikkeling De eerste plannen voor het Rotterdam Street Art Museum werden in 2017 ontwikkeld door Lennard de Vlieger en Piet Hein van Cretopia Rotterdam. Zij wilden de West-Kruiskade ontwikkelen tot een openluchtmuseum waarbij gevels in en rond de winkelstraat door nationale en internationale streetartkunstenaars zouden worden beschilderd. De kunstwerken moesten daarbij een relatie hebben met de buurt en haar bewoners.
Bij de officiële start in oktober 2017 werd het project uitgevoerd in opdracht van de Alliantie West-Kruiskade en Buro Binnenstad. De eerste fase concentreerde zich op het gebied vanaf het Kruisplein via de West-Kruiskade tot aan het Tiendplein. Aanvankelijk waren zeven nieuwe werken voorzien. De Griekse kunstenaar Insane51 en Wild Drawing (WD) behoorden tot de eerste kunstenaars die in oktober 2017 aan de slag gingen. Beeldende Kunst & Openbare Ruimte (BKOR) beschrijft dat in de eerste ontwikkelingsfase uiteindelijk acht grote muurschilderingen op en rond de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat werden aangebracht.
thumb|Theepot (2013) van Anne-Mercedes Langhorst aan de West-Kruiskade dateert van vóór de oprichting van het RSAM en werd later in de verzameling opgenomen.
Het initiatief sloot aan bij de ontwikkeling van de West-Kruiskade als winkel- en verblijfsgebied. Volgens het RSAM speelde de wens om de openbare ruimte in het Oude Westen te vernieuwen en kunst voor bewoners en bezoekers rechtstreeks toegankelijk te maken een belangrijke rol bij het ontstaan van het museum.
Een van de bekendste werken uit de eerste jaren is het portret van de Rotterdamse rapper Winne, dat Judith de Leeuw in 2018 op een gevel aan het Kruisplein aanbracht. De acht verdiepingen hoge muurschildering werd in opdracht van het RSAM gemaakt.
Opzet en verzameling Het RSAM gebruikt de openbare ruimte als tentoonstellingsruimte. De oorspronkelijke concentratie ligt in het Oude Westen, maar de organisatie beschouwt het museum niet als een afgesloten of onveranderlijke route. Het project heeft zijn wortels in de wijk en richt zich daarnaast op uitbreiding naar andere locaties in Rotterdam.
thumb|Sobe e Desce aan het Kruisplein in Rotterdam, met Onesto in de hoogwerker (september 2026).
De verzameling bestaat niet uitsluitend uit kunstwerken die sinds de oprichting van het RSAM in opdracht van het museum zijn gemaakt. Ook oudere straatkunst uit het Oude Westen wordt als onderdeel van de verzameling gepresenteerd. Het oudste opgenomen werk is een anonieme muurschildering uit 1982 aan de Bajonetstraat met de leus Atoomenergie? Nee bedankt!.
Een ander vroeg werk is Stop de Woonlastenstijging uit 1984 van de grafisch ontwerpers Ben Koster en Bob Goedewaagen. De schildering werd gemaakt op verzoek van Aktiegroep Het Oude Westen als protest tegen stijgende woonlasten. Het RSAM besloot het werk later te behouden en in de verzameling op te nemen.
Ook Theepot van Anne-Mercedes Langhorst uit 2013 en De Koolmees van Danny Rumbl uit 2015 dateren van vóór de oprichting van het RSAM. Theepot kwam oorspronkelijk tot stand in opdracht van de Alliantie West-Kruiskade en Stichting Humanitas, terwijl De Koolmees werd geïnitieerd door Rewriters010. De verzameling omvat daarmee zowel oudere buurtkunst als kunstwerken die rechtstreeks in opdracht van het RSAM of in samenwerking met andere organisaties tot stand kwamen.
In 2017 en 2018 werd een reeks nieuwe grootschalige muurschilderingen toegevoegd. Daaronder bevinden zich werken van onder anderen Insane51, Wild Drawing, Peeta, Judith de Leeuw en Astro ODV. Bij een aantal andere werken werden ontwerpen van kunstenaars door gespecialiseerde collectieven op de gevel uitgevoerd. Zo werd Manga Girl, naar een ontwerp van Sharon van Dams, door Painture Collective aangebracht. Hetzelfde collectief voerde het door Antoine Monod de Froideville ontworpen Organic shape uit.
Ook in latere jaren kwamen nieuwe werken en samenwerkingen bij de verzameling. In 2021 werd op de hoek van de Coolsestraat en de West-Kruiskade Feis4Ever van het kunstenaarsduo TelmoMiel aangebracht, een eerbetoon aan de Rotterdamse rapper Feis. Stichting Cretopia Rotterdam trad daarbij op als opdrachtgever en werkte samen met onder meer CBK Rotterdam, Woonstad Rotterdam en BIZ West-Kruiskade/1e Middellandstraat.
In 2023 maakte de Rotterdamse kunstenaar Tymon de Laat Zodiac aan de West-Kruiskade. De muurschildering, geïnspireerd op de Chinese gemeenschap en de viering van het Chinees Nieuwjaar in de straat, werd in opdracht van Holland Casino gemaakt en als geschenk aan de Chinese gemeenschap aangeboden.
In 2024 volgde aan de Diergaardesingel Philharmonic Orchestra van Karski en Paul Watty, in opdracht van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Deze schildering verving Sobe e Desce ('omhoog en omlaag') van de Braziliaanse kunstenaar Alex Hornest, alias Onesto. Het oorspronkelijke werk uit 2009 toont twee figuren, waarvan de ene omhooggaat en de andere omlaag. Het RSAM kondigde de terugkeer van Sobe e Desce aan voor september 2026. Onesto schilderde het werk opnieuw op dezelfde locatie; de nieuwe uitvoering werd op 15 september 2026 opgeleverd. Daarbij werd Philharmonic Orchestra overschilderd.
Kunstwerken Onderstaande tabel geeft een selectie van oudere werken die door het RSAM in de verzameling zijn opgenomen en werken die door het museum of in samenwerking met andere organisaties tot stand kwamen. Ook inmiddels verdwenen werken zijn vermeld.
Werk Kunstenaar Datum Locatie Betrokkenheid Atoomenergie? Nee bedankt! onbekend 1982 Bajonetstraat 49 Oudste werk dat door het RSAM tot zijn verzameling wordt gerekend. Stop de Woonlastenstijging Ben Koster en Bob Goedewaagen 1984 Oude Westen Gemaakt voor Aktiegroep Het Oude Westen en later door het RSAM in de verzameling opgenomen. Sobe e Desce Onesto (Alex Hornest) 2009 Diergaardesingel 116 Oorspronkelijke uitvoering, later opgenomen in de RSAM-verzameling. In 2024 overschilderd voor Philharmonic Orchestra. Theepot Anne-Mercedes Langhorst 2013 West-Kruiskade 60 Oorspronkelijk in opdracht van Alliantie West-Kruiskade en Stichting Humanitas; later opgenomen in de RSAM-presentatie. De Koolmees Danny Rumbl (Ready2Rumbl) 2015 Van Speykstraat 15 Geïnitieerd door Rewriters010 en later opgenomen in de RSAM-presentatie. Pulp Fiction Insane51 2017 West-Kruiskade 60 In opdracht van het RSAM, dat ook verantwoordelijk was voor de selectie en financiering. Helixotherapy Wild Drawing (WD) 2017 Coolsestraat 178 In opdracht van Stichting Cretopia Rotterdam; de kunstenaar werd geselecteerd door het RSAM. Winne JDL Street Art (Judith de Leeuw) 2018 Kruisplein 25K In opdracht van het RSAM. Anamorphic wall Peeta (Manuel Di Rita) 2018 Korte Bajonetstraat 1 In opdracht van het RSAM. Manga Girl Sharon van Dams 2018 Anna Paulownastraat 63 Ontworpen door Van Dams en op de gevel uitgevoerd door Painture Collective. Organic shape Antoine Monod de Froideville 2018 Kogelvangerstraat Ontworpen door De Froideville en uitgevoerd door Painture Collective. Symmetric Square Astro ODV 2018 Diergaardesingel 117 Opgenomen in de RSAM-verzameling. Feis4Ever TelmoMiel 2021 Coolsestraat 161 In opdracht van Stichting Cretopia Rotterdam en tot stand gekomen met bijdragen van verschillende lokale partijen. Zodiac Tymon de Laat 2023 West-Kruiskade 61 In opdracht van Holland Casino als geschenk aan de Chinese gemeenschap en opgenomen in de RSAM-verzameling. Philharmonic Orchestra Karski (Roy Valk) en Paul Watty 2024 Diergaardesingel 116 In opdracht van het Rotterdams Philharmonisch Orkest en opgenomen in de RSAM-verzameling. In september 2026 overschilderd bij de terugkeer van Sobe e Desce. Tuareg Women Dalal Mitwally 2024 Batavierenstraat Gemaakt binnen het project Museum Murals, in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum, Woonstad Rotterdam en het RSAM. Inmiddels verwijderd. Odessa Bride Dalal Mitwally 2024 Batavierenstraat Gemaakt binnen het project Museum Murals, in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum, Woonstad Rotterdam en het RSAM. Inmiddels verwijderd. Sobe e Desce Onesto (Alex Hornest) 2026 Diergaardesingel 116 Nieuwe uitvoering van het werk uit 2009, opnieuw geschilderd door Onesto ter vervanging van Philharmonic Orchestra. Opgeleverd op 15 september 2026.
Externe link Officiële website
Categorie:Kunst in Rotterdam Categorie:Straatkunst Categorie:Oude Westen