Willem Johannes de Veer (Tebing Tinggi, 26 augustus 1891 – Tjiaterstelling, 6 maart 1942) was een Nederlands officier bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij kolonel en commandant van het 4e Regiment Infanterie. Hij voerde in maart 1942 het bevel over Nederlandse troepen bij de Tjiater- en Watesstellingen tijdens de Slag om de Tjiaterpas, een van de laatste grote gevechten voor de capitulatie van het KNIL op Java. Hij sneuvelde op 6 maart 1942 tijdens een tegenaanval bij Tolhek.
Levensloop De Veer werd geboren in Tebing Tinggi in de toenmalige residentie Palembang op Sumatra. Een officieel overzicht uit zijn schooltijd vermeldt hem eveneens als leerling van de hogereburgerschool in Apeldoorn.
Hij koos vervolgens voor een militaire loopbaan in Nederlands-Indië en trad in dienst bij het KNIL. Uiteindelijk bereikte hij de rang van kolonel en kreeg hij het bevel over het 4e Regiment Infanterie.
De Veer was gehuwd met Anna Leonarda Keuskamp. Een van hun zonen was Jan Pieter de Veer, die tijdens de Duitse bezetting als Engelandvaarder via Frankrijk naar Spanje probeerde te ontkomen. Een andere zoon, Constant Willem de Veer, werd militair vlieger bij de Militaire Luchtvaart van het KNIL.
Japanse invasie van Java Na de Japanse landingen op Java in maart 1942 trokken de Japanse troepen snel op richting Bandung. De hoogvlakte rond de stad was vanuit het noorden bereikbaar via een aantal bergpassen. De Tjiater-pas vormde daarbij een van de belangrijkste toegangswegen en was door het KNIL versterkt met loopgraven, kazematten en andere verdedigingswerken.
De Nederlandse verdediging rond Bandung stond onder bevel van generaal-majoor Jacob Jan Pesman. De Veer werd belast met het commando over de eenheden in en rond de Tjiater- en Watesstelling en het achterliggende gebied. Zijn commandopost bevond zich nabij de driesprong bij Tolhek. De troepen onder zijn bevel vormden een verzameling van eenheden die tijdens de snelle Japanse opmars naar het gebied waren teruggetrokken of daar ter versterking waren ingezet.
thumb|Een Nederlandse kazemat van de verdedigingswerken rond Bandung, vergelijkbaar met de stellingen die de toegang tot de hoogvlakte moesten verdedigen.
Slag om de Tjiaterpas
De gevechten om de Tjiater-pas vonden plaats van 5 tot en met 7 maart 1942. De Japanse eenheden onder kolonel Toshinari Shōji beschikten over sterke luchtsteun en wisten ondanks Nederlands verzet steeds verder in de verdedigingsstellingen door te dringen.
Op 6 maart werden de Nederlandse posities zwaar aangevallen. Nadat enkele voorste eenheden waren teruggedrongen, werd verder naar het zuiden bij Tolhek een nieuwe verdediging gevormd. Omstreeks 17.00 uur voerden Japanse troepen daar een aanval uit. De verdedigers, onder wie veel aspirant-reserveofficieren en Ambonese rekruten, sloegen deze aanval aanvankelijk af en gingen vervolgens tot een tegenaanval over.
De tegenaanval was militair succesvol, maar tijdens het gevecht sneuvelde De Veer. Na zijn dood en de verdere Japanse doorbraak trokken de overgebleven Nederlandse troepen in de nacht van 6 op 7 maart terug naar Lembang. De val van de Tjiater-pas maakte de verdere Japanse opmars naar Bandung mogelijk en werd gevolgd door onderhandelingen die uitmondden in de capitulatie van de geallieerde strijdkrachten op Java.
Familie en oorlogsslachtoffers De Tweede Wereldoorlog trof het gezin De Veer zwaar. De Veer zelf sneuvelde in maart 1942 tijdens de verdediging van West-Java. Zijn zoon Constant Willem kwam in februari 1944 om toen een North American B-25 Mitchell tijdens een overbrengingsvlucht boven de Stille Oceaan een noodlanding moest maken.
Zijn zoon Jan Pieter werd in Frankrijk gevangengenomen tijdens een poging via de Pyreneeën naar Spanje te ontkomen. Hij werd uiteindelijk naar het concentratiekampcomplex Mauthausen-Gusen gedeporteerd en overleed op 25 april 1945 in Gusen.
Herdenking Willem Johannes de Veer is opgenomen in de Nederlandse Erelijst van Gevallenen 1940–1945. Ook de Oorlogsgravenstichting registreert hem als militair oorlogsslachtoffer, overleden op 6 maart 1942 bij de Tjiaterstelling.
Categorie:Militair in het KNIL Categorie:Nederlands militair omgekomen in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Nederlands persoon in de Tweede Wereldoorlog