Van Halmale is een Vlaamse familienaam. De bekendste personen met deze naam waren schepenen en burgemeesters van de stad Antwerpen. Andere personen met deze naam ontvingen adelijke titels.
Wapenschild Het boek Armorial Général van Johannes Rietstap geeft volgende beschrijving:In keel, bezaaid met gouden billetten; over alles heen een leeuw van hetzelfde, gewapend en getongd van lazuur. Helm: gekroond. Cimier: de leeuw, oprijzend uit een kuip van keel, met een gouden band beslagen en beladen met vijf gouden billetten in een dwarsrij, de leeuw vergezeld aan weerszijden van twee zilveren letters L, elk getopt met een zilveren wiel met vier spaken, in goud gevlamd. Kreet: Langdris!
Dit wapenschild nam de familie over van de uitgestorven familie Van Langdries, eigenaars van het kasteel van Ulbeek, ten oosten van Sint-Truiden.
Volgens de 14de-eeuwse genealogist Jacques de Hemricourt, stond de familie Van Langdries in dienst van de heren van Châteauvillain in het graafschap Champagne en voerden zij hetzelfde wapen. Het huis De Châteauvillain begon met Simon I de Châteauvillain (c.1181 - v.1260), een neef van de koning van Frankrijk. Hun wapen had geen blauwe accenten op de leeuw.
Op afbeeldingen van toernooien zien we het wapenschild van Costen I van Halmale, waar de leeuw een schild draagt met drie rode vertikale banen, waarschijnlijk het wapen van Berchem. Het wapen van zijn broer Jan toont deze extra toevoeging niet.
Geschiedenis Algemeen De familie zou origineel gelinkt zijn aan het huis van Landry en zich al voor 1360 in het Hertogdom Brabant hebben gevestigd. Er is een link met Dirk van Halmale, schepen van Sint-Truiden in 1330. Een duidelijke generationele link is er vanaf Eustache van Halmale, die werd onteigend van een deel van zijn bezittingen na de oorlog tussen de Awans en Waroux (1296 - 1335 ). Hij trok zich daarom terug in zijn Brabantse eigendommen. Het verlies betrof gronden en een kasteel tussen Sint-Truiden en Dormaal. Dit is ter hoogte van de voormalige gemeente Halmale, toen deel van het Graafschap Loon en vanaf 1366 van het prinsbisdom Luik. De bekendste telgen vinden we nadien in Antwerpen waar ze actief waren als juristen, schepenen en burgemeesters.
De familie bezat enkele heerlijkheden en kastelen, waaronder Kasteel Bossenstein, Kasteel van Zevenbergen, het Vrieselhof te Oelegem vanaf Willem van Halmale na zijn huwelijk met Josine van Steenbergen in 1495 en de helft van de heerlijkheid Westmeerbeek.
De van Halemales verwierven adelijke titels waaronder: ridder, heren van Luttre, Lier en Liberchies, baronnen van Pellen (fr:Pellaines) en graven van Halmale.
De familie was door huwelijken sterk verbonden met andere families van aanzien zoals huis Merode, T'Serraerts, Van Amstel, Van Coelput(te), Van de Werve en van Lynden.
Een aantal leden van de familie zouden mennonieten geweest zijn, die door de vervolging uitweken naar Nederland. Daar hielden ze zich voornamelijk bezig met bankactiviteiten en kledinghandel. Eén van hen was François van Halmale.
De familienaam stierf in België en Nederland uit.https://Familienaam.behttps://cbgfamilienamen.nl/nfb/ De laatste telg was waarschijnlijk Alfons-Ignace van Halmale die kinderloos stierf in 1788.
Halmale - Halmaal De parochie van Halmale bij Sint-Truiden werd rond 680 al vermeld bij de bezittingen van het Sint-Vaast klooster bij Atrecht en is de bakermat met de voormalige gronden en het kasteel van de familie. Het behoorde oorspronklijk aan het graafschap Loon en nadien lang aan het prinsbisdom Luik. Het ligt nu in de provincie Limburg aan de Molenbeek en de weg van Velm naar Sint-Truiden
Antwerpen Kort voor en tijdens de Spaanse periode was een tak van de familie aanwezig in de stad Antwerpen. Meerdere leden huwden er echtgenotes uit families die al eerder burgemeesters hadden geleverd. Jan van Halmale was de eerste keer burgemeester in 1434, Constantijn (Kosten) van Halmale in 1487, Kaspar (Caspar - Gaspar) in 1524. Hendrik van Halmale werkt er zich via de lakengilde op in de politiek en werd er burgemeester in 1591. Nadien volgende nog Willem in 1543, Nikolaas Jozef in 1671 en Alexander Jozef in 1706.
Een Hendrik van Halmale koos voor de religieuze richting en klom in 1671 op tot bisschop met zetel te Ieper.
Herentals Een meester Peeter van Halemale bezat kort na 1500 meerdere gronden te Herentals, waaronder een beemd achter de Broekstraat aan de stadsvesten. Hij bewoonde een huis in de Bovenrij, kort bij de Sint-Waldetrudiskerk, waartoe de familie eeuwige toegang had via een erfwech.Taxandria publicaties
Een akte uit 1555 betreffende kapelaan Frans van den Bolcke Michielssone vermeldt een jonker Michiel van Halmale en wijlen maester Aert van Halmale.Archief Herentals: Afschrift van een akte van 1555, verleden voor schepenen van Herentals, waarin Frans van den Bolcke Michielssone, kapelaan van de kapelanie van Sint-Jacob in de Sint-Waldetrudiskerk, aan een jaarlijkse rente van 4 gulden op een huis in de Futselantstrate bekent schuldig te zijn aan de kapelanie voor de 80 gulden die hij had ontvangen van jonker Michiel van Halmale voor een beemd die door wijlen maester Aert van Halmale was overgedragen aan de kapelanie
Tot kort voor 1920, zoals beschreven in het boek Histoire de la peinture sur verre (1860) van Edmond Lévy, waren er meerdere beschilderde glas-in-loodramen met wapenschilden in de Sint-Waldetrudiskerk. Aan de linkerzijde van de kerkbeuk bevond zich dat van de familie Van Halmale. Aan de overzijde stonden ondermeer de wapens van Herentals, Spanje en de families Van Bruhese en Van den Bolcke met de datums 1519 en 1520.
Universiteit Leuven Meerdere leden studeerden, volgens bronnen beperkt tot de periode 1540-1797, af als jurist aan de oude universiteit van Leuven: 1641 - Guilielmus 1643 - Constantinus 1661 - Paulus 1679 - Constantinus (Alexander) 1692 - Alexander Josephus 1712 - Constantinus Henricus
Annales Antwerpienses miniatuur|Gezelschap van Constantijn "Costen" van Halmale op toernooi van Brussel van 1439 Minstens drie generaties vanaf Constantijn "Costen" van Halmale gebruikten hun kennis en ervaring om het boek Annales Antwerpienses te schrijven, hierbij ook de latere burgemeester Gaspard "Kaspar" van Halmale.
Het werk bevat historische gebeurtenissen tussen 147 en 1533 in het hertogdom Brabant, aangevuld met familiale verhalen. Het is voornamelijk in het latijn geschreven en verder aangevuld met Nederlandstalige stukken. De onderwerpen behandelen de inval van de Noormannen in Antwerpen van 836, steden, abdijen, het ontstaan van de wereld, de institutioneel structuur van het hertogdom Brabant (naar Die alder excellenste cronyke van Brabant van Petrus Treckpoel uit 1497, of een eerdere versie), Brabantse etymologie, de organisatie van wedstrijden (boogschieten en steekspelen) en hertogelijke feesten.
Historische personen België Dirk van Halmale, schepen van Sint-Truiden in 1330. Eustache van Halmale (c. 1300), kasteelheer, hij migreerde rond 1335 vanuit het graafschap Loon naar het hertogdom Brabant. Henri - Hendrik van Halmale. Joris van Halmale, in 1358 gekend als poorter van Antwerpen Jan Joriszoon van Halmale, schepen van Antwerpen 1408-1409, ontvanger, keurmeester, gildendeken Constantijn I "Costen"van Halmale, gehuwd met Isabelle Bacheler dochter van schepen en burgemeester Gillis Bacheler Hendrik van Halmade, Hher van Voghelsande Johan van Halmale (1460),hHeer van Voghelsande Gaspard van Halmale (? -29 september 1529), burgemeester van Antwerpen Jan van Halmale (Antwerpen 5 februari 1402-22 december 1454), burgemeester van Antwerpen, gehuwd met Margriet Bacheler dochter van schepen en burgemeester Gillis Bacheler. Constantijn II "Costen" van Halmale (c. 1432-5 april 1508), jurist en kroniekschrijver, schepen (1491-1508) en buitenburgemeester (1487) van Antwerpen. Willem van Halmale (1485-1553), burgemeester van Antwerpen, gehuwd met Jossine van Steenberghe. Hendrik van Halmale I (1549–1614), ridder, baron van Lanoris, heer van Vriesele, stadsmagistraat en burgemeester van Antwerpen, gehuwd met Margriet T'Seraerts dochter van Maximiliaan de Chassey, die lid was van de hofhouding van Margaretha van Parma en burgemeester van Brussel. Hendrik van Halmale II (doop 27 november 1596-7 april 1679), schepen en burgemeester van Antwerpen, hoofdman van de Sint-Lucasgilde, gehuwd met Catharina de Altuna. Hendrik van Halmale (bisschop) (1624–1676), geestelijk hoofdman van de Sint-Lucasgilde, koordeken van Antwerpen (1661), bisschop van Ieper. Guillaume d'Halmaal, rekwestmeester van de grote raad te Mechelen, gehuwd met Marguerite vander Dilft. Paulus Van Halmale (1596-1643), schepen van Antwerpen. Anne Louis Eduard werd de eerste graaf van Halmale in 1752. Alfons-Ignace van Halmale (?-1788), laatst gekende telg.
Nederland François van Halmale (c. 1530), politicus en militair actief bij de verovering van het Nederlandse Brielle Israel van Halmale, prediker van de Vlaamse congregatie te Rotterdam Abraham van Halmale ( - Utrecht 1630), deken van de Amsterdamse oud Vlaamse congregatie "bij de Kruikjes" in 1616 en prediker in 1619 actief tot 1624 waarna hij naar Utrecht verhuisde Godschalck van Halmale (1598 - 1662), heer van Heulestein en maarschalk van Montfoort
Portretten
Zie ook Lijst van burgemeesters van Antwerpen Stadhuis van Antwerpen
Bronverwijzing
Categorie:Nederlandse of Vlaamse achternaam Categorie:Zuid-Nederlandse familie (voor 1830) Categorie:Wapen (heraldiek) Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw Categorie:Geschiedenis van Antwerpen