Het pand aan de Torenlaan 11 is een woonhuis in de Nederlandse stad Assen. Het pand is aangewezen als rijksmonument en maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht. Geschiedenis
Op 23 februari 1903 diende Theodora Elisabeth baronesse van der Feltz bij het college van burgemeester en wethouders van Assen een kennisgeving van bouwen in voor de oprichting van een woonhuis aan de Torenlaan. Zij was de gescheiden echtgenote van jonkheer Hendrik van der Wijck, de voormalige burgemeester van Rolde. Ondanks de echtscheiding bleef het contact met haar aangetrouwde familie hecht; in latere jaren ging zij zich ook opnieuw Van der Wijck noemen.
In de officiële archiefstukken ontbreekt een vermelding van de oorspronkelijke architect. Door de onderzoekers Kitty Janssen en Anthony Ruijtenbeek wordt het ontwerp van het pand toegeschreven aan de Asser architect Jan Smallenbroek. Zij baseren deze toeschrijving op stilistische overeenkomsten met ander werk van Smallenbroek, in het bijzonder het siermetselwerk van panden aan de Oudestraat 11 en de Marktstraat 13-15 en 17-19. Bovendien wezen zij op een duurzame werkrelatie tussen de opdrachtgeefster en de architect: in 1906 liet Van der Feltz door Smallenbroek een aanbouw aan de zuidzijde en een opbouw aan de achterzijde toevoegen, en ook bij latere bouwprojecten in Assen maakte zij van zijn diensten gebruik.
Na de voltooiing van de uitbreiding in 1906 trok haar voormalige schoonzuster, Petronella Johanna Christina van der Wijck, bij haar in. Zij bleef daar woonachtig tot aan haar overlijden in 1920. Beide vrouwen waren zeer actief in het plaatselijke kerkelijke en charitatieve werk. Architectuur
Het pand staat aan de noordwestzijde van de Torenlaan, links voor de Gouverneurstuin. Het is ontworpen in een overgangsstijl waarin elementen van de neorenaissance samengaan met motieven uit de art nouveau.
Het gebouw is opgetrokken in baksteen op een onregelmatige plattegrond en telt een verdieping onder afgeknotte schilddaken, belegd met geglazuurde platte Friese pannen. De gevels worden verlevendigd door decoratieve accenten van rode verblendsteen. Alle gevelopeningen sluiten aan de bovenzijde af met rondbogen, segmentbogen of strekken van rode verblendsteen, voorzien van aanzetstenen en sluitstenen. De gevels worden afgesloten door uitgemetselde randen met onder meer segmentboogfriezen en tandlijsten.
De asymmetrische voorgevel rust op een geschilderde natuurstenen plint. De linker gevelpartij ligt terug ten opzichte van het rechterdeel. In de binnenhoek bevindt zich de hoofdentree met een houten art nouveau vleugeldeur, smeedijzeren raamijzers en een getoogd bovenlicht boven een kalf met bloktand. Boven de entree bevindt zich een overstek dat fungeert als balkon, voorzien van smeedijzeren hekwerk tussen gemetselde balusters. Dit overstek rust op rondbogen boven fantasiekapitelen van bakstenen hoekkolommen met halfronde hoeken.
Het risalerende rechter geveldeel bestaat uit een hoger opgaande partij met een tuitgevel en een iets lagere, trapezoïdevormige uitbouw onder een plat dak, die vermoedelijk oorspronkelijk dienstdeed als kantoortje. Deze uitbouw bezit aan de voorzijde een stoep van gele baksteen met hardstenen hoekstenen en een qua vormgeving aan de voordeur verwante vleugeldeur met stolpnaald. De zijgevel van deze aanbouw wijkt schuin naar achteren.
De daarachter gelegen rechter zijgevel van het hoofdvolume heeft vensters met persiennes onder strekken en sluit af met een tandlijst van verblendsteen. Aan de achterzijde bevindt zich een rechthoekige houten serre op een bakstenen onderbouw, met daarboven een plat waarop openslaande deuren uitkomen. Het brede risalerende rechter deel aan de achterzijde bezit een afgeknotte puntgevel en vensters met persiennes. Rechts van de achterdeur staat een kleine uitbouw onder een lessenaardak, waarin zich oorspronkelijk het privaat bevond. De linker zijgevel heeft een verblendstenen tandlijst en enkele rechtgesloten vensteropeningen. Waardering
Het pand is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard voorbeeld van een vroeg-twintigste-eeuws woonhuis in overgangsstijl. Daarnaast bezit het gebouw stedenbouwkundige en ensemblewaarde als beeldbepalend onderdeel van de historische bebouwing aan de Torenlaan en door de ligging direct aan de Gouverneurstuin. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Assen
Categorie:Rijksmonument in Assen Categorie:Woning in Assen Categorie:Bouwwerk van Jan Smallenbroek