Matka-gokken () of satta is een vorm van weddenschap en loterij die oorspronkelijk bestond uit het gokken op de openings- en slotkoersen van katoen, zoals die van de New York Cotton Exchange werden doorgegeven aan de Bombay Cotton Exchange. Het gaat terug tot vóór de Deling van Brits-Indië, toen het bekendstond als Ankada Jugar ("cijfergokken"). In de jaren 60 werd het systeem vervangen door andere manieren om willekeurige getallen te genereren, waaronder het trekken van briefjes uit een grote aarden pot, een matka genoemd, of het gebruik van speelkaarten.
Matka-gokken is illegaal in India.
Geschiedenis In de oorspronkelijke vorm van het spel werd gegokt op de openings- en slotkoersen van katoen, zoals die via telex van de New York Cotton Exchange werden doorgegeven aan de Bombay Cotton Exchange.
In 1961 stopte de New York Cotton Exchange met deze praktijk, waardoor gokkers naar alternatieve manieren zochten om de matka-handel in stand te houden. Een Sindhi-migrant uit Karachi, Pakistan, Ratan Khatri, introduceerde het idee om openings- en slotkoersen van fictieve producten en speelkaarten te bepalen. Getallen werden op briefjes geschreven en in een matka, een grote aarden kruik, gestopt. Iemand trok vervolgens een briefje en maakte de winnende getallen bekend. In de loop der jaren veranderde de praktijk zodanig dat drie cijfers werden getrokken uit een pak speelkaarten, maar de naam "matka" bleef behouden.
In 1962 begon Kalyanji Bhagat met de Worli-matka. Ratan Khatri introduceerde vervolgens in 1964 de New Worli-matka, met kleine aanpassingen aan de spelregels die de kansen gunstiger maakten voor het publiek. Kalyanji Bhagats matka liep elke dag van de week, terwijl die van Ratan Khatri slechts vijf dagen per week liep, van maandag tot vrijdag; later, toen ze enorm populair werd en synoniem werd met zijn naam, ging ze Main Ratan-matka heten.
Tijdens de bloeiperiode van de textielfabrieken in Mumbai speelden veel fabrieksarbeiders matka, waardoor bookmakers hun zaken openden in en rond de fabrieksgebieden, voornamelijk in Parel in Centraal-Mumbai en Kalbadevi in Zuid-Mumbai.
De jaren 80 en 90 zagen de matka-handel haar hoogtepunt bereiken. Er werd maandelijks voor meer dan 500 crore roepie aan weddenschappen afgesloten. De grootschalige inval van de politie van Mumbai op de matka-holen dwong dealers hun schuilplaatsen naar de buitenwijken van de stad te verplaatsen. Velen van hen verhuisden naar Gujarat, Rajasthan en andere deelstaten. Doordat er geen belangrijke bron van weddenschappen meer in de stad was, werden veel gokkers aangetrokken tot andere vormen van gokken, zoals online- en zogenoemde zhatpat-loterijen. Ondertussen begonnen sommige rijke gokkers weddenschappen op cricketwedstrijden te verkennen.
In 1995 waren er in de stad en omliggende steden meer dan 2000 grote en middelgrote bookmakers, maar sindsdien is dat aantal sterk gedaald tot minder dan 300. Gedurende de jaren 2000 bleef de gemiddelde maandelijkse omzet rond de 100 crore roepie. De moderne matka-handel is geconcentreerd rond Maharashtra.
Hoe te spelen Om te spelen kiest een gokker drie cijfers tussen 0 en 9. De drie gekozen cijfers worden bij elkaar opgeteld en het tweede cijfer van het resulterende getal wordt genoteerd naast de drie oorspronkelijk gekozen cijfers. Dit levert de gokker vier cijfers op, waarna hij kan wedden op de verschillende mogelijkheden dat deze cijfers of cijferreeksen verschijnen of uit de pot worden getrokken.
Matka-koningen De leider van een matka-goksyndicaat wordt een "matka-koning" genoemd.
Kalyanji Bhagat Kalyanji Bhagat werd geboren als boerenzoon in het dorp Ratadia, Games Wala, in Kutch, Gujarat. Kalyanji's familienaam was Gala en de naam Bhagat, een aanpassing van bhakt, was een titel die aan hun familie werd gegeven door de koning van Kutch vanwege hun vroomheid.
Hij kwam in 1941 als migrant aan in Bombay en verrichtte aanvankelijk klusjes zoals masala ferriwala (kruidenverkoper) tot het runnen van een kruidenierswinkel. In de jaren 60, toen Kalyanji Bhagat een kruidenierswinkel in Worli runde, begon hij de eerste rudimentaire vorm van matka-gokken door weddenschappen aan te nemen op basis van de openings- en slotkoersen van katoen dat werd verhandeld op de groothandelsmarkt van New York. Hij opereerde vanuit het complex van zijn gebouw Vinod Mahal, in Worli. Na zijn dood in het begin van de jaren 90 nam zijn zoon Suresh Bhagat uiteindelijk zijn zaken over.
Ratan Khatri Ratan Khatri, bekend als de oorspronkelijke Matka-koning, controleerde van begin jaren 60 tot midden jaren 90 een landelijk illegaal goknetwerk met internationale connecties, waarbij enkele honderdduizenden gokkers en crores aan roepies betrokken waren.
Khatri's matka-syndicaat begon in de drukke zakenwijk van Dhanji Street in Mumbadevi, waar leeglopers wedden op de dagelijkse schommelingen van de katoenkoersen uit de New York-markt. Geleidelijk aan werd het een groot gokcentrum naarmate het aantal weddenschappen en gokkers toenam. Door een geschil over een winnend getal, en doordat de New York-markt een vijfdaagse werkweek had, gingen dwangmatige gokkers op zoek naar alternatieven. Op verzoek van zijn vrienden begon Khatri zijn eigen syndicaat en trok voortaan drie kaarten om het winnende getal van de dag te bepalen. Khatri trok tweemaal daags drie kaarten, om 21.00 uur (de 'open') en om middernacht (de 'close'). De waarde van de open- en slotkaarten werd opgeteld om tot een winnend getal te komen. De getallen werden doorgegeven aan alle gokcentra in het land en daarbuiten. Voor een inzet van 25 paisa was het rendement minstens 2,25 roepie of meer.
Khatri's weddenschappen werden als betrouwbaarder beschouwd omdat de kaarten naar verluidt in het bijzijn van klanten werden geopend. Tijdens de noodtoestand in India werd Khatri gevangengezet en zat hij 19 maanden vast. Begin jaren 90 trok hij zich terug uit het gokbedrijf en woonde hij nabij Tardeo; toch bleef hij de Mahalaxmi-renbaan bezoeken om te wedden op zijn favoriete paarden. Hij overleed op 9 mei 2020.
Terminologie TermBetekenis/uitlegMatkaHet woord matka is afgeleid van een woord voor aarden pot. Zulke potten werden vroeger gebruikt om de getallen te trekken.SingleElk cijfer tussen 0 en 9 waarop gewed kan worden.Jodi/PairElk paar van twee cijfers tussen 00 en 99 dat bij matka wordt gebruikt (bijv.: 52)Patti/PannaEen driecijferig getal als weduitkomst. Elk driecijferig getal is een patti/panna. Slechts een beperkt aantal driecijferige getallen wordt gebruikt.Open result / close resultDe uitkomst van matka-weddenschappen bestaat uit twee delen. Het eerste deel heet open result en het tweede close result.SP/DP/TPSP staat voor Single Patti, bijv. 123, DP staat voor Double Patti, bijv. 112, en TP staat voor Triple Patti, bijv. 111Cycle PattiDe laatste twee cijfers van de patti worden de cycle patti of cp genoemd (bijv. als de patti 128 is, is de cycle patti 28)FarakDe farak is het verschil tussen het close- en het open-resultaat (bijv. als de jodi/pair 57 is, 7-5, dan is de farak 2; ander voorbeeld: bij "73" is het 13-7 = 6)BerijDe berij is het laatste cijfer van de som van de jodi/pair (bijv. als het paar 76 is, is de berij 7+6 = 13; het laatste cijfer is 3, dus de berij is 3)
Invloed op Bollywood De matka-handel en het leven van de matka-koningen hadden ook invloed op Bollywood. Prem Nath speelde Ratan Khatri in de film Dharmatma van Feroz Khan, die gebaseerd was op het leven van Khatri. Khatri financierde zelf de film Rangila Ratan en speelde er zelfs in mee.
Ratan Khatri's leven inspireerde ook twee recentere producties: de Telugutalige film Matka (2024, regie Karuna Kumar, met Varun Tej) en de Hindi-serie Matka King (2026, regie Nagraj Manjule, met Vijay Varma), uitgezonden op Amazon Prime Video.
Categorie:Kansspel Categorie:Geschiedenis van India