miniatuur|De Bourdonklok op de Waalsdorpervlakte. miniatuur|Het geluid van de klok. Stichting Oorlogsmonument 1940-1945 was een Haagse stichting die geld inzamelde voor een monument ter herdenking van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Uiteindelijk liet zij een bourdonklok op de Waalsdorpervlakte plaatsen. De klok werd op 30 april 1959 aan de gemeente Den Haag overgedragen.Den Haag, Waalsdorpervlakte, Nationaal Comité 4 en 5 mei.Bericht over de overdracht van de Bourdonklok, ANP, 30 april 1959, via Delpher.
Ontstaan en plannen In mei 1955 berichtte de pers over de vorming van het Comité Oorlogsmonument 1940-1945. Het comité wilde in Den Haag een algemeen oorlogsmonument oprichten. Het initiatief kwam voort uit kringen van oud-verzetsmensen. Burgemeester Frans Schokking werd erevoorzitter en oud-minister-president Pieter Sjoerds Gerbrandy voorzitter. Jhr. Duco Wilhelm Sickinghe en Antonius van Schendel waren vicevoorzitters; ook Henri Koot behoorde tot het comité.‘Haags oorlogsmonument in voorbereiding’, Het Vaderland, 11 mei 1955, via Delpher.‘Strijd en zege in monument aan Stadhoudersplantsoen’, Het Binnenhof, 22 november 1955, via Delpher.
Voor het monument werd een plaats bij het Stadhoudersplantsoen en Zorgvliet overwogen. Over de vorm stond nog niets vast; ook een fontein behoorde tot de mogelijkheden. Het beoogde monument moest de Haagse oorlogsslachtoffers, burgers en militairen, herdenken. In november 1955 werd de benodigde som op ongeveer 200.000 gulden geraamd.‘Najaar inzameling voor monument van allure’, Het Binnenhof, 22 juli 1955, via Delpher.‘Om een oorlogsmonument in Den Haag’, Algemeen Handelsblad, 22 november 1955, via Delpher.
Inzameling In april 1956 was ongeveer 25.000 gulden bijeengebracht. De organisatoren bereidden daarop een bredere inzameling voor, waaronder een collecte op Bevrijdingsdag (5 mei). In de berichtgeving over die collecte werd de organisatie aangeduid als de Stichting Oorlogsmonument 1940-1945.‘Al kwart ton voor oorlogsmonument’, Het Binnenhof, 17 april 1956, via Delpher.‘Niet groot genoeg’, Het Binnenhof, 28 april 1956, via Delpher. Sickinghe schreef in dezelfde maand een oproep om aan het monument bij te dragen.Duco Wilhelm Sickinghe, ‘Oorlogsmonument’, Het Vaderland, 28 april 1956, via Delpher.
miniatuur Bourdonklok De inzameling bracht onvoldoende op voor het oorspronkelijk beoogde, grotere monument. In februari 1959 besloot de stichting definitief een ongeveer 5 ton zware bourdonklok te laten plaatsen in een klokkenstoel op de Waalsdorpervlakte, binnen de gemeente Wassenaar.‘Bourdonklok op Waalsdorpervlakte’, Nieuwsblad van het Noorden, 26 februari 1959, via Delpher. Gerbrandy droeg de klok op 30 april 1959 namens de stichting over aan burgemeester Hans Kolfschoten, die haar voor de gemeente in ontvangst nam.‘Klok op duintop van offerplaats der natie’, Het Binnenhof, 1 mei 1959, via Delpher.
Op de rand van de klok staat de naam van de stichting. De achterzijde draagt de namen van bestuursleden, onder wie Gerbrandy, Sickinghe, Van Schendel, Koot en Lambertus Neher.Bourdonklok, Erepeloton Waalsdorp. In een beschouwing over de overdracht merkte De Tijd / De Maasbode op dat het aanvankelijk beoogde grote verzetsmonument wegens het uitblijven van voldoende bijdragen niet tot stand was gekomen.‘Bourdonklok, dankoffer van de Haagse burgerij’, De Tijd De Maasbode, 1 mei 1959, via Delpher.
Categorie:Oorlogsmonument in Zuid-Holland Categorie:Klok (bel) Categorie:Monument in Den Haag Categorie:Tweede Wereldoorlog-monument in Nederland