De klassieke talen van India zijn talen die door de Indiase overheid zijn erkend vanwege hun hoge ouderdom en een waardevolle, onafhankelijke literaire traditie. In tegenstelling tot westerse klassieke talen zoals het Latijn of Oudgrieks, die in de loop der tijd zijn uitgestorven als moedertaal, is een groot deel van de Indiase klassieke talen nog springlevend. Talen als het Tamil, Telugu en Kannada worden vandaag de dag door tientallen miljoenen mensen gesproken en kennen een ononderbroken culturele traditie.
Geschiedenis en erkenning De roep om Indiase talen als klassiek te erkennen, begon in de vroege twintigste eeuw. In 1902 pleitte de Tamil-geleerde Parithimar Kalaignar al voor deze status. Hij bouwde voort op het fundamentele onderzoek naar Dravidische talen door pioniers als Robert Caldwell. In 2004 leidde deze academische en maatschappelijke inzet tot een officieel besluit van het Ministerie van Cultuur. Het Tamil werd uitgeroepen tot de eerste officiële klassieke taal van India.
De overheid heeft de criteria voor deze status sindsdien drie keer herzien: 2004: Teksten moesten meer dan duizend jaar oud zijn, een waardevol erfgoed vormen en een originele, niet-ontleende literaire traditie bezitten. 2005: Bij de erkenning van het Sanskriet werd de ouderdomsvereiste verhoogd naar 1500 tot 2000 jaar. Ook werd vastgelegd dat een klassieke taal mag verschillen van haar latere, moderne variant. 2024: Een controversiële wijziging. De eis van een "oorspronkelijke literaire traditie" verdween. Taalkundigen oordeelden dat oude talen onvermijdelijk van elkaar lenen. Deze schrapping maakte direct de weg vrij voor de erkenning van het Marathi, Bengaals, Assamees, Pali en Prakrit.
Europese en Nederlandse wetenschap Europese academici spelen een sleutelrol in de bestudering van deze talen. Het Kern Instituut in Leiden is van oudsher een internationaal zwaartepunt voor Indologie. Een andere fundamentele denker was de Tsjechisch-Nederlandse wetenschapper Kamil Zvelebil, hoogleraar Dravidische taalkunde aan de Universiteit Utrecht. Zijn werk vormt wereldwijd de basis voor de formele definities van klassiek Tamil en de bredere Dravidische literatuurgeschiedenis.
Instituten en voordelen Erkenning als klassieke taal levert tastbare institutionele steun op. De Indiase overheid financiert gespecialiseerde onderzoeksinstituten, zoals het Central Institute of Classical Tamil (CICT) in Chennai en het Centre of Excellence for Studies in Classical Telugu in Nellore. De University Grants Commission (UGC) financiert bovendien academische leerstoelen, en de president van India eert vooraanstaande geleerden jaarlijks met een prestigieus Certificate of Honour.
Lijst van klassieke talen India erkent op dit moment elf klassieke talen:
Taal Taalfamilie Oudste datering Jaar van erkenning Tamil Dravidisch ca. 300 v.Chr. 2004 Sanskriet Indo-Europees ca. 1500 v.Chr. (oraal) 2005 Kannada Dravidisch 450 n.Chr. 2008 Telugu Dravidisch 575 n.Chr. 2008 Malayalam Dravidisch 849 n.Chr. 2013 Odia Indo-Europees 8e eeuw n.Chr. 2014 Bengaals Indo-Europees 8e eeuw n.Chr. 2024 Assamees Indo-Europees 8e eeuw n.Chr. 2024 Marathi Indo-Europees 739 n.Chr. 2024 Pali Indo-Europees ca. 300 v.Chr. (oraal) 2024 Prakrit Indo-Europees ca. 500 v.Chr. 2024
Bronnen, noten en/of referenties
Zie ook Talen van India
Categorie:Taal in India