Anciens Etablissements Félix Beernaerts was een Belgische textielonderneming, ontstaan uit de katoenweverij die Félix Beernaerts in 1884 oprichtte in Overbeke, een gehucht van Wetteren in de provincie Oost-Vlaanderen. De onderneming groeide aan het begin van de 20e eeuw uit tot een van de grotere textielfabrieken van België. De fabriek was tevens een belangrijk centrum van werkgelegenheid in Wetteren. In 1907 was de onderneming het toneel van een langdurige arbeidersstaking die bekendstaat als de Wetterse textielstaking van 1907.

Geschiedenis Félix Beernaerts (1845–1912) was een Gentse industrieel die zich toelegde op de textielnijverheid. In 1884 richtte hij in Overbeke, aan de Gentsesteenweg in Wetteren, een katoenweverij op.

De keuze voor Wetteren hield verband met de arbeidsmarkt in Gent. Volgens een bijdrage over de sociale geschiedenis van de fabriek koos Beernaerts voor het landelijke Wetteren om de hogere lonen en de sterke vakbondsorganisatie in Gent te vermijden. De vestiging in Overbeke vormde een van de voorbeelden van Gentse industriëlen die hun productie gedeeltelijk of volledig buiten de stad vestigden.

De fabriek groeide in de daaropvolgende decennia sterk. Volgens lokale en erfgoedhistorische bronnen stelde het bedrijf op zijn hoogtepunt meer dan 2.500 mensen te werk.

Fabriek in Overbeke De textielfabriek was gevestigd in Overbeke, ten zuiden van de dorpskern van Wetteren. De vestiging groeide uit tot een belangrijk industrieel complex. De uitbreiding van de fabriek ging gepaard met de ontwikkeling van de omliggende woonomgeving.

Beernaerts liet in de nabijheid van de fabriek nieuwe straten en woningen voor arbeiders aanleggen. De arbeiderscité vormde een onderdeel van de sociale en ruimtelijke ontwikkeling van Overbeke.

De aanwezigheid van de fabriek droeg bij aan de ontwikkeling van Overbeke als afzonderlijke woon- en werkgemeenschap. Naast woningen ontstonden er voorzieningen die verband hielden met de groeiende bevolking. Een lokale historische publicatie vermeldt dat in 1923 ongeveer 250 arbeiderswoningen voor het personeel werden gebouwd.

Arbeiders en sociale verhoudingen De omvang van de fabriek maakte haar tot een belangrijk onderdeel van de lokale arbeidsmarkt. De onderneming bood werk aan een groot aantal arbeiders uit Wetteren en de omliggende gemeenten.

De verhouding tussen de directie en de arbeiders werd mede bepaald door het ontbreken van een sterke vakbondsorganisatie in de beginperiode. De industrialisering van Overbeke vond plaats in een periode waarin de Belgische arbeidersbeweging zich snel ontwikkelde en de vakbonden ook buiten de grote industriesteden actief werden.

Staking van 1907 In 1907 vond bij de fabriek een langdurige staking plaats. Het conflict ontstond in het voorjaar van dat jaar naar aanleiding van eisen rond de lonen. De staking begon bij een groep wevers en breidde zich in de daaropvolgende weken uit.

Op 11 juli 1907 werd de staking algemeen. Ongeveer 1.200 arbeiders en hun gezinnen kwamen hierdoor zonder inkomen te zitten.

De staking kreeg steun van de socialistische beweging in Gent en van arbeidersorganisaties elders in België. Er werden inzamelingen georganiseerd om de stakers en hun gezinnen van voedsel te voorzien. In Wetteren werd een volkskeuken ingericht waar soep en brood werden uitgedeeld.

Een solidariteitsactie vanuit Aalst bracht duizend broden en een koe naar Wetteren. De koe werd later geslacht en het vlees werd verwerkt in soep voor de stakers. De gebeurtenis gaf aanleiding tot de benaming Koe van Wetteren.

De staking behoort tot de vroege grootschalige syndicale acties op het Vlaamse platteland. Zij kreeg ook aandacht binnen de Belgische socialistische beweging. Over de staking verscheen in 1907 onder meer de brochure De werkstaking bij den weeffabrikant Beernaerts te Wetteren, uitgegeven door Het Volk in Gent.

Uitbreiding naar Gent Naast de fabriek in Wetteren beschikte de onderneming over een vestiging in Gent. Deze bevond zich aan de Nieuwevaart 128–154, in het Gentse haven- en industriegebied.

In Gent werd daarnaast een verkoopkantoor vermeld aan het Graaf van Vlaanderenplein, nabij het voormalige Station Gent-Zuid. Het kantoor wordt in historische adresgidsen afzonderlijk van de fabriek vermeld.

De Gentse vestiging maakte deel uit van het textielindustriegebied langs de Nieuwevaart. In deze omgeving waren verschillende spinnerijen en weverijen gevestigd. De aanwezigheid van de onderneming in zowel Wetteren als Gent weerspiegelde de nauwe economische verbinding tussen de Gentse textielnijverheid en de omliggende gemeenten.

Naamloze vennootschap De onderneming werd in 1926 omgevormd tot een naamloze vennootschap. In bronnen wordt de vennootschap aangeduid als Anciens Etablissements Félix Beernaerts of als Ancien éta.

Categorie:Voormalig Belgisch bedrijf