thumb|Slag bij Heiligerlee
Het jaar 1568 is het 68e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen januari 9 - De Hugenoten nemen de macht over in La Rochelle. 13 - De Zevenburgse Landdag vaardigt het Edict van Torda uit, waarin alle christelijke denominaties vrijelijk mogen worden verkondigd. 17 - Carlos, de oudste zoon van Filips II, wordt gearresteerd.
februari 7 - Álvaro de Mendaña de Neira landt op Santa Isabel, en ontdekt daarmee de Salomonseilanden. 17 - Verdrag van Adrianopel: De Habsburgers moeten een jaarlijkse schatting betalen aan het Ottomaanse Rijk. Transsylvanië, Moldavië en Walachije worden Ottomaanse vazalstaten. 28 - De hugenoten slaan het beleg voor Chartres. februari - Willem van Oranje stuurt de Brabantse jonker Jerome Tseraerts naar Engeland om zijn zaak te bepleiten bij koningin Elizabeth.
maart 15 - De hugenoten moeten het Beleg van Chartres opgeven. 23 - Vrede van Longjumeau: Einde van de tweede fase van de Hugenotenoorlogen. Bevestiging van het Edict van Ambroise.
april Willem van Oranje zet de militaire aanval in met een bevrijdingsleger van huurlingen (Oranjes eerste invasie). 23 - Beleg van Roermond: Jan van Montigny probeert vergeefs de stad Roermond in te nemen. 25 - Slag bij Dalheim: De regeringslegers verslaan Jan van Montigny, die gevangen wordt genomen.
mei 13 - Slag bij Langside: De voormalige Schotse koningin Mary Stuart wordt verslagen door de protestanten onder regent Jacobus Stewart en moet vluchten naar Engeland. 19 - Mary Stuart wordt, aangekomen in Engeland, gearresteerd. 23 - Slag bij Heiligerlee: De opstandelingen onder Lodewijk van Nassau verslaan het regeringsleger onder Jan van Ligne. 28 - Alva verbant Willem van Oranje.
juni 1 - Alva laat achttien Nederlandse edelen in Brussel onthoofden. 5 - Onthoofding van Egmont en Horne: Te Brussel worden Lamoraal van Egmont en Philips van Horne worden op veroordeling voor hoogverraad en majesteitsschennis onthoofd. 24 - Willem van Oranje stuurt twee andere vluchtelingen, Pieter Adriaansz. van der Werff en Adriaan van Swieten, naar Holland om een opstand voor te bereiden. juni - Beleg van Groningen: Lodewijk van Nassau tracht de stad Groningen in te nemen.
juli 4 - Erik XIV van Zweden trouwt met Karin Månsdotter. Het morganatisch huwelijk met een vrouw van lager stand zorgt voor nieuwe weerstand tegen de toch al impopulaire Erik XIV. 10 - Zeeslag op de Eems: de Watergeuzen verslaan de Hollands-Spaanse vloot onder François van Boshuizen. 12 - Koning Erik XIV van Zweden wordt afgezet door zijn halfbroer Johan III, die tot regent wordt uitgeroepen. 15 - Lodewijk van Nassau geeft het Beleg van Groningen op. 21 - Slag bij Jemmingen: Caspar de Robles en Alva verslaan de opstandelingen onder Lodewijk van Nassau.
september 1 - Bisschopswijding van Cornelius Jansenius, de eerste bisschop van Gent.
oktober 6 - Willem van Oranje steekt bij Obbicht met zijn leger de Maas over. 20 - Slag bij Geldenaken: Alva verslaat met een kleiner, maar beter getraind leger Willem van Oranje, die moet vluchten naar Frankrijk.
november 3? - Convent van Wezel: Notabelen uit de Nederlandse vluchtelingenkerken in Duitsland regelen de (toekomstige) Nederlandse kerkorde. Slag bij Le Quesnoy
december 24 december - Opstand van Alpujarras: Opstand van Moriscos tegen de Spaans-christelijke heersers in Zuid-Spanje.
zonder datum Oda Nobunaga verovert Tokio en stelt Ashikaga Yoshiaki aan als shogun. Hadiwijaya maakt zich onafhankelijk van het sultanaat Demak en sticht het koninkrijk Pajang. Uluç Ali Pasja zendt een vloot naar Spanje om de islamitische opstandelingen aldaar te steunen. Vanwege stormen keert deze echter onverrichter zake terug. Oprichting van de Orto botanico di Bologna. In verband met de militaire situatie krijgen diverse steden in de Nederlanden garnizoenen gelegerd.
Literatuur Jost Amman: Eygentliche Beschreibung aller Stände auff Erden (Ständebuch) Jean Bodin: Paradoxes de M. de Malestroit touchant le fait des monnaies et l'enrichissement de toutes choses Katherina Boudewyns: Een schoon tractaet van der excellenter Deucht der Discretien (vertaling) Peeter van Coudenberghe: Dispensatorium pharmacorum (geannoteerde vertaling) Bernal Diáz: Verdadera Historia de la Conquista de Nueva España (als ongepubliceerd manuscript) Richard Grafton: A Chronicle at Large Giorgio Vasari: De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten (tweede, uitgebreide editie)
Beeldende kunst
Opvolging Brunswijk-Wolfenbüttel - Hendrik II opgevolgd door zijn zoon Julius Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel en Lingen (stadhouder) - Jan van Ligne opgevolgd door Karel van Brimeu Kongo - Henrique I opgevolgd door zijn stiefzoon Álvaro I Orde van Malta - Jean de la Valette opgevolgd door Pietro del Monte San Savino Mirandola - Ludovico II Pico della Mirandola opgevolgd door Galeotto III Pico della Mirandola Moldavië - Alexandru Lăpușneanu opgevolgd door Bogdan IV metropoliet van Moskou - Filip II opgevolgd door Cyrillus Nassau-Idstein - Balthasar opgevolgd door zijn zoon Johan Lodewijk I onder regentschap van Johan III van Nassau-Saarbrücken Nieuw-Spanje (onderkoning) - waarnemend onderkoning Alonso Muñoz opgevolgd door Martín Enríquez de Almanza Paderborn - Lodewijk Casimir opgevolgd door zijn zoon Filips Pruisen - Albrecht van Pruisen opgevolgd door zijn zoon Albrecht Frederik Sicilië (onderkoning) - Carlo d'Aragona Tagliavia (ad interim) opgevolgd door Carlo d'Aragona Tagliavia Straatsburg - Erasmus Schenk van Limburg opgevolgd door Jan IV van Manderscheid Württemberg - Christoffel opgevolgd door zijn zoon Lodewijk Zweden - Erik XIV opgevolgd door zijn halfbroer Johan III
Afbeeldingen
Geboren
20 januari - Ventura Salimbeni, Italiaans kunstschilder 11 februari - Honoré d'Urfé, Frans schrijver 9 maart - Aloysius Gonzaga, Italiaans geestelijke 28 maart - Johan Polyander van Kerckhoven, Nederlands theoloog 5 april - Urbanus VIII, paus (1623-1644) 21 april - Frederik II van Sleeswijk-Holstein-Gottorp, Duits edelman 28 april - Theodosius II van Bragança, Portugees edelman 11 mei - Christiaan I van Anhalt-Bernburg, Duits edelman 17 mei - Anna Wasa, Zweeds prinses 6 juni - Sophie van Brandenburg, Duits edelvrouw 7 juni - Gerard Corselius, Zuid-Nederlands jurist 25 juni - Gunilla Bielke, echtgenote van Johan III van Zweden 28 juni - Johan van den Sande, Nederlands historicus 1 juli - Filips Sigismund van Brunswijk-Wolfenbüttel, Duits prelaat 7 juli - Richard Burbage, Engels acteur 26 augustus - Antoinette van Lotharingen, Frans edelvrouw 3 september - Adriano Banchieri, Italiaans componist 5 september - Tommaso Campanella, Italiaans wetenschapper 16 oktober - Petrus Molinaeus, Frans theoloog oktober - Joris van Spilbergen, Nederlands zeevaarder 10 november - Baudouin Cabillau, Zuid-Nederlands schrijver 18 november - August van Brunswijk-Lüneburg, Duits edelman 18 november - Ernst van Solms-Braunfels, Duits edelman Jan Brueghel de Oude, Zuid-Nederlands kunstschilder Pieter Both, Nederlands koloniaal bestuurder Johannes Bureus, Zweeds archivaris Hendrick Lonck, Nederlands marine-officier Hendrik I van Longueville, Frans edelman Michael Maier, Duits alchemist Juan Martínez Montañés, Spaans beeldhouwer Hendrik Nobel, Nederlands bestuurder Emanuel van Portugal, Portugees edelman Antonio I Álvarez de Toledo y Beaumont, Spaans staatsman Harboldus Tombergen, Nederlands predikant Jan van de Velde, Nederlands kalligraaf Adam van Vianen, Nederlands zilversmid Johan van Wittenhorst, Nederlands edelman Barnabe Barnes, Engels dichter en toneelschrijver (jaartal bij benadering)
Overleden
11 januari - Balthasar van Nassau-Idstein (~47), Duits edelman 26 januari - Catherine Grey (27), Engels edelvrouw 15 februari - Hendrik van Brederode (36), Noord-Nederlands edelman 9 maart - Elburg van den Boetzelaer (~57), Nederlands abdis 19 maart - Elizabeth Seymour (~49), Engels edelvrouw 20 maart - Albrecht van Pruisen (77), grootmeester van de Duitse Orde en hertog van Pruisen (1511/1525-1568) 7 april - Onofrio Panvinio (38), Italiaans historicus 14 april - Bartolomé Sebastián de Aroitia (~77), Spaans prelaat en staatsman 19 april - Henri de Nédonchel (~26), Zuid-Nederlands edelman 5 mei - Alexandru Lăpușneanu (~68), woiwode van Moldavië (1552-1561, 1563-1568) 6 mei - Bernardo Salviati (~59), Italiaans kardinaal en militair 8 mei - Nicolaas De Stoop, Zuid-Nederlands schrijver 13 mei - Sophia van Pommeren (~69), echtgenote van Frederik I van Denemarken 15 mei - Anna van Lotharingen (45), Bourgondisch edelvrouw 23 mei - Jan van Ligne (~42), Zuid-Nederlands edelman 23 mei - Adolf van Nassau (27), Noord-Nederlands edelman 1 juni - Dirk van Bronkhorst-Batenburg, Noord-Nederlands edelman 1 juni - Gijsbert van Bronkhorst-Batenburg, Noord-Nederlands edelman 1 juni - Willem Buma, Fries edelman 1 juni - Maximiliaan de Cock van Neerijnen, Noord-Nederlands edelman 1 juni - Jacob van Ilpendam, Noord-Nederlands edelman 1 juni - Jacob Reyvaert, Zuid-Nederlands jurist 2 juni - Jan van Montigny, Zuid-Nederlands edelman 3 juni - Andrés de Urdaneta (69), SpaanBartolomé Sebastián de Aroitias ontdekkingsreiziger 5 juni - Lamoraal van Egmont (45), Noord-Nederlands edelman 5 juni - Willem Key (~51), Zuid-Nederlands kunstschilder 5 juni - Filips van Montmorency (Philips van Horne) (~43), Zuid-Nederlands edelman 11 juni - Hendrik II van Brunswijk-Wolfenbüttel (78), Duits edelman 21 juni - Adolf van der Aa, Zuid-Nederlands edelman 22 juni - Weijn Ockers, Noord-Nederlands beeldenstormer 1 juli - Levinus Lemnius (63), Noord-Nederlands geneeskundige 6 juli - Adolf van Bourgondië-Wakken, Zuid-Nederlands politicus 18 juli - Ottaviano Preconio (~66), Napolitaans prelaat 23 juli - Harman Schinckel (~32), Noord-Nederlands drukker 24 juli - Carlos (23), Spaans prins 15 augustus - Stanislauzs Kostka (17), Pools monnik 16 augustus - Pieter Hellynck (~35), Zuid-Nederlands abt 17 augustus - Pieter van Dekema (~55), Fries edelman 21 augustus - Jean de la Valette (~74), grootmeester van de Orde van Malta 30 augustus - Onofrio Panvinio (~57), Frans bestuurder 14 september - Johannes Casembroot (~43), Zuid-Nederlands edelman 22 september - Barbara Disquis (~86), onecht kind van keizer Maximiliaan I 24 september - Antoon van Stralen (~47), Zuid-Nederlands politicus 29 september - Willem de Volder (~75), Noord-Nederlands humanist 3 oktober - Elisabeth van Valois (23), echtgenote van Filips II 14 oktober - Jakob Arcadelt (~61), Zuid-Nederlands componist 20 oktober - Anton van Bombergen (~36), Zuid-Nederlands geuzenleider 23 oktober - Jan Vleminck (~41), Zuid-Nederlands dichter 12 november - Georg Forster (~58), Duits componist 20 november - Jan Camerlynck (~40), Zuid-Nederlands geuzenleider 11 december - Antoon II van Lalaing (~35), Noord-Nederlands edelman 23 december - Frederik IV van Wied (~50), aartsbisschop van Keulen 28 december - Christoffel (53), hertog van Württemberg Conrad Badius (~58), Frans drukker Otto van den Boetzelaer (~38), Noord-Nederlands edelman Luis Carrillo, Spaans Zuid-Nederlands Jacob Dircksz., Noord-Nederlands kunstschilder Ensapa Lobsang Döndrub (~63), Tibetaans geestelijk leider Andreas Gennepius (~83), Zuid-Nederlands hebraicus Nicolaas de Hames (~40), Zuid-Nederlands edelman Henrique I, koning van Kongo (1567-1568) Lodewijk Casimir van Hohenlohe-Neuenstein (~51), Duits edelman Casper Kettler (~58), Noord-Nederlands edelman Filips van Leefdael (~73), Zuid-Nederlands edelman Hadrianus Marius (~59), Zuid-Nederlands dichter Dirk Philips (~64), Noord-Nederlands doopsgezindenleider Obbe Philips (~68), Noord-Nederlands doopsgezindenleider Luis de Vargas, Spaans kunstschilder Gendün Tenpa Dargye (~75), Tibetaans geestelijk leider (jaartal bij benadering) Radja Tupas (~71), Filipijns heerser