Mariah Carey (Huntington (New York), 27 maart 1969 of 1970) is een Amerikaanse pop-/r&b-zangeres, songwriter, producer, actrice en schrijver. Ze wordt ook wel de "Songbird Supreme" en de "Queen of Christmas" en "Mimi" genoemd en staat bekend om haar vocale bereik van vijf octaven, melismatische zangstijl en het kenmerkende gebruik van het fluitregister. Carey werd in 1990 beroemd met haar gelijknamige debuutalbum. Ze was de eerste artiest die met haar eerste vijf singles een nummer 1-notering in de Amerikaanse top 100 behaalde.
Careys debuutalbum werd uitgebracht onder leiding van Columbia Records platenbaas Tommy Mottola, met wie ze drie jaar later trouwde. Carey behaalde grote successen met de albums "Music Box" (1993), "Merry Christmas" (1994) en "Daydream" (1995) en met singles als "Hero", "Without You", "All I Want for Christmas Is You", "Fantasy", "Always Be My Baby" en "One Sweet Day". Na de scheiding van Mottola nam Carey een nieuw imago aan en incorpereerde meer hiphopelementen op haar volgende album Butterfly (1997). Billboard noemde haar de 'Artist of the Decade' (1990), terwijl de World Music Awards haar eerden als de best verkopende vrouwelijke popartiest van het millennium.
In 2001, na elf opeenvolgende jaren van Amerikaanse nummer 1-singles, verliet Carey Columbia en tekende een platencontract van 100 miljoen dollar bij Virgin Records. Na haar veelbesproken fysieke en emotionele inzinking en het mislukken van haar film Glitter (2001) en de soundtrack, kocht Virgin haar contract af voor 28 miljoen dollar. Het jaar daarop tekende ze bij Island Records.
Na enkele onsuccesvolle jaren keerde Carey terug naar de top van de muziekindustrie met The Emancipation of Mimi (2005), dat het best verkochte album in de VS en 's werelds tweede best verkochte album van 2005 werd. De tweede single, "We Belong Together", eindigde bovenaan de 'US Billboard Hot 100 decade-end chart' (2000s). Ze won de Breakthrough Actress Performance Award op het Palm Springs International Film Festival voor haar rol in de film Precious uit 2009. Careys volgende activiteiten waren onder meer jurylid bij American Idol, de docu-serie Mariah's World, de films The Butler (2013), A Christmas Melody (2015), The Lego Batman Movie (2017) en het publiceren van haar memoires in 2020 genaamd 'The meaning of Mariah Carey'.
Carey is een van de best verkopende muziekartiesten aller tijden, met een verkoop van meer dan 220 miljoen platen wereldwijd. Negentien van haar liedjes hebben bovenaan de Amerikaanse Billboard Hot 100 gestaan. Ze heeft het record voor de meeste nummer 1-singles van een soloartiest (negentien), een vrouwelijke songwriter (achttien) en een vrouwelijke producer (vijftien) in de Verenigde Staten. Carey is momenteel de hoogst gecertificeerde vrouwelijke artiest in de Verenigde Staten, met 71 miljoen gecertificeerde albumeenheden. Op de VH1's lijst van de '100 Greatest Women in Music' belandde ze op de tweede plek en in 2019 riep Billboard haar uit tot "top-charting female solo-artist". Carey heeft vijf Grammy Awards, negentien World Music Awards, tien American Music Awards en vijftien Billboard Music Awards gewonnen. Ze werd in 2022 opgenomen in de Songwriters Hall of Fame. Ze staat bekend om het inspireren van andere (R&B) artiesten en het populair maken van hiphop in popmuziek.
Levensloop Jeugd Mariah Carey werd geboren als kind van een Afro-Venezolaanse vader en een Ierse moeder. Haar naam is afgeleid van het nummer "They Call the Wind Maria", oorspronkelijk uit de Broadway-musical Paint Your Wagon uit 1951. Ze is de jongste van drie kinderen. Raciale spanningen weerhielden de familie Carey ervan om in hun gemeenschap te integreren. Na de scheiding van haar ouders had Carey weinig contact met haar vader en had haar moeder verschillende banen om het gezin te onderhouden. Carey bracht een groot deel van haar tijd alleen thuis door en begon op driejarige leeftijd te zingen, waarbij ze vaak haar moeders versie van Verdi's opera Rigoletto in het Italiaans imiteerde. Haar oudere zus trok in bij hun vader; Mariah en haar oudere broer woonden bij hun moeder.
Tijdens haar jaren op de lagere school blonk ze uit in de kunsten, zoals muziek en literatuur. Carey begon met het schrijven van poëzie en teksten op Harborfields High School in Greenlawn (New York), waar ze afstudeerde in 1987. Carey startte met haar vocale training onder begeleiding van haar moeder. Hoewel haar moeder een klassiek geschoolde operazangeres was, heeft ze haar dochter nooit onder druk gezet om een carrière in de klassieke opera na te streven. Mariah herinnerde zich dat haar moeder nooit een opdringerige moeder was geweest. Ze zei nooit: 'Geef het meer een opera-achtig gevoel.' Hoewel Mariah opera respecteert heeft het haar verder niet beïnvloed. Op de middelbare school was Mariah Carey vaak afwezig vanwege haar werk als demozangeres; als gevolg daarvan gaven haar klasgenoten haar de bijnaam Mirage. Haar werk in de Long Island-muziekscene gaf haar de kans om samen te werken met muzikanten als Gavin Christopher en Ben Margulies, met wie ze samen het materiaal voor haar demo-tape schreef. Nadat ze naar New York was verhuisd, werkte ze parttime om de huur te betalen en voltooide ze 500 uur ten behoeve van een opleiding tot schoonheidsspecialiste. Carey verhuisde naar een appartement met één slaapkamer in Manhattan en deelde het met vier andere vrouwelijke studenten. Carey werd in deze periode achtergrondzangeres voor Brenda K. Starr.
Carrière 1988–1990: Ontdekking Nadat ze haar highschooldiploma had gehaald, verhuisde Carey naar New York om haar kansen om zangeres te worden te vergroten. Om aan geld te komen had ze diverse baantjes. Zo werkte ze een korte periode in een kapperswinkel. De Amerikaanse zangeres Brenda K. Starr vroeg Carey als achtergrondzangeres voor haar platen. Toen Starr erachter kwam dat Carey over een geweldige stem beschikte en zelf ook erg graag zangeres wilde worden, zorgde zij ervoor dat Carey met de juiste mensen in contact kwam.
Tijdens een feestje in november 1988 werd Carey door Brenda aan Tommy Mottola (directeur van platenmaatschappij Sony Music) voorgesteld. Die luisterde naar haar demo in zijn limousine onderweg naar huis en was meteen in de ban van haar stem. Vervolgens vroeg hij de chauffeur om terug te keren zodat hij Carey een platencontract kon aanbieden. Carey was echter al vertrokken. Via het management van Brenda K. Starr wist Mottola erachter te komen waar Carey was en vervolgens tekende ze een deal bij Columbia Records.
1990–1992: Eerste successen Er werd veel aandacht en geld gestoken in het eerste album van Carey. Samen met Ben Margulies schreef ze alle elf nummers van de plaat. Als eerste single verscheen in mei 1990 de ballad Vision of Love. Kort na verschijning van de single werd het debuutalbum van de zangeres uitgebracht, simpelweg Mariah Carey geheten. De combinatie van talent, goede marketing, goede looks en een portie geluk liet haar ster snel omhoog schieten. Vision of Love maakte een lage intrede in de Amerikaanse Billboard Hot 100, maar dankzij veel promotie klom het nummer steeds hoger, en eindigde het uiteindelijk op de eerste plaats. Het album werd al vrij snel nadat het was uitgekomen met platina bekroond.
In september volgde de tweede single Love Takes Time, opnieuw een ballad, eigenlijk voor haar tweede album gepland. Het nummer werd door haar label echter zo goed bevonden, dat ze besloot om het alsnog op haar debuut te zetten. Een goede zet, want de single werd haar tweede nummer 1-hit in Amerika. In Europa verkocht Love Takes Time stukken minder, maar haar albums gingen wel als warme broodjes over de toonbank. In Nederland kreeg met name de B-kant Sent from Up Above veel airplay, doordat die door de AVRO werd uitgeroepen tot AVRO's Radio 3 Tip. Ook kwam Carey naar Nederland voor promotie en zong ze Love Takes Time live in Countdown. Begin 1991 werd Careys derde single Someday uitgebracht, ditmaal geen ballad maar een funky-achtige dansplaat. Dit wilde Carey zelf graag, aangezien ze niet gezien wilde worden als zangeres die enkel ballads kon zingen. De single werd Careys derde Amerikaanse nummer 1-hit.
Na Someday verscheen er wederom een ballad, I Don't Wanna Cry. Met deze single wist de zangeres opnieuw de eerste plaats van de Billboard Hot 100 te bereiken. Hiermee vestigde Carey een record. Nog nooit eerder was het iemand gelukt om vier keer achter elkaar een nummer 1-hit te behalen met singles die allemaal van hetzelfde album afkomstig waren. Van Mariah Carey gingen wereldwijd zo'n 17 miljoen stuks over de toonbank, waarvan 9 miljoen in Amerika. Daarnaast leverde het album de zangeres in 1991 twee Grammy's op. In het Verenigd Koninkrijk werd het nummer There's Got to Be a Way als de vierde single uitgebracht.
Emotions Tussen alle promotiewerkzaamheden en optredens door werkte Carey zo veel mogelijk aan nieuw materiaal. Het beste daarvan eindigde op haar tweede album Emotions, dat in september 1991 verscheen. De eerste single ervan, eveneens Emotions getiteld, werd Careys vijfde Amerikaanse nummer 1-hit, waarmee ze de eerste artiest werd wiens eerste vijf singles de top positie behaalden en tot op de dag van vandaag de enige. Voor de remix voegde Mariah een nieuw intro aan het nummer toe. De verkoop van het album Emotions was, in tegenstelling tot die van het eerste album, een stuk minder. Toch had Carey een grote schare fans gekregen. De daaropvolgende singles Can't Let Go en Make It Happen haalden respectievelijk de tweede en vijfde plaats in de Billboard Hot 100. Van het album gingen er wereldwijd 12 miljoen stuks over de toonbank, waarvan 3,6 miljoen in de VS.
MTV Unplugged De Unplugged-reeks op muziekzender MTV was sinds eind jaren 80, begin jaren 90 een grote hype. Artiesten werden door een intieme setting en uitgeklede versies van hun nummers vaak kwetsbaar neergezet. In 1992 kreeg Carey de kans om aan de reeks mee te doen. Ze zag dit als een ultieme kans om zichzelf als live-artiest te presenteren. Er werd rond die periode namelijk getwijfeld aan haar kwaliteiten als zangeres. Omdat ze vanwege podiumangst op dat moment nog helemaal geen live concerten had gegeven, dachten sommige critici dat Carey een studioproduct was. Met haar optreden bij MTV Unplugged bewees ze het tegendeel. Naast haar eigen werk koos ze ervoor een nummer op te nemen van The Jackson 5: I'll Be There, waarbij ze in duet trad met Trey Lorenz. Hoewel de Unplugged-registratie in eerste instantie niet gepland stond voor een eventuele albumrelease, bleek de vraag van het publiek juist enorm groot. Om die reden werd MTV Unplugged dan ook uiteindelijk als een ep (minialbum) uitgebracht en verscheen Careys versie van I'll Be There op single. Vervolgens scoorde de zangeres daar haar zesde Amerikaanse nummer 1-hit mee. Van MTV Unplugged gingen zo'n 6 miljoen stuks over de toonbank.
1993–1996: Internationaal succes Music Box Na de verschijning van MTV Unplugged nam Carey even wat gas terug en concentreerde ze zich op haar privéleven. Op 5 juni 1993 trad ze in het huwelijk met de man die haar naar de top had gebracht, de 20 jaar oudere Tommy Mottola. Na hun huwelijksreis maakte Carey haar derde studioalbum af, waar ze al enige tijd mee bezig was geweest. In augustus verscheen de nieuwe single Dreamlover, een zomerse plaat die na enkele weken de eerste plaats haalde in de Billboard Hot 100. Dit was Careys zevende nummer 1-hit. Wereldwijd sloeg de single ook aan. Een houseremix door DJ David Morales groeide tevens uit tot een internationale danshit. Tot op heden is Dreamlover een van Careys succesvolste singles op radiostations in Europa.