Marguerite Duras, pseudoniem van Marguerite Germaine Marie Donnadieu (Gia Định – Unie van Indochina, 4 april 1914 – Parijs, 3 maart 1996) was een Franse auteur, scenarist, filmregisseur en feminist. Ze was een enfant terrible van de Franse literatuur en had een bewogen leven. In 1959 werd haar script voor de film Hiroshima mon amour genomineerd voor een Oscar (Academy Award) en in 1984 ontving Duras de Prix Goncourt, Frankrijks meest prestigieuze literaire prijs, voor haar roman L'Amant.
Biografie Duras is geboren en opgegroeid in Gia Định, dicht bij Saigon (thans Ho Chi Minhstad), in de toenmalige Unie van Indochina, thans Vietnam, waar haar moeder werkte. Ze zat op een Frans internaat in Indochina. Ze studeerde vervolgens in Parijs aan de Sorbonne. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat ze in het verzet. Een deel van haar jeugd heeft ze beschreven in het semiautobiografisch boek L'Amant (1984). Een groot deel van haar werk is (semi-)autobiografisch. Ze had een grote belangstelling voor film en schreef tot aan haar dood afwisselend romans en filmscenario's. Hoofdthema's in haar werk waren liefde en dood.
In 1958-1959 schreef ze het script voor de film Hiroshima mon amour, die werd uitgebracht in 1959. De film werd genomineerd voor een Oscar voor het beste scenario, maar won deze niet, en werd een Hollywood-klassieker.
Duras is getrouwd geweest met de schrijver Robert Antelme, die het boek L'Espèce humaine schreef (1947 – De menselijke soort) over zijn ervaringen in enkele kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Duras schreef over de periode van zijn terugkomst het boek La Douleur (1985). Het huwelijk eindigde in een echtscheiding. Vervolgens huwde zij de Frans-Italiaanse, communistische intellectueel Dionys Mascolo en kreeg met hem een zoon.
Duras overleed in 1996 op 81-jarige leeftijd aan keelkanker in Parijs. Ze is begraven op de Cimetière du Montparnasse (Divison 21, Avenue du "Boulevart" – Section 15 sur 17).Insecula Op het graf staan slechts haar pseudoniem, twee data en de initialen M D.
Bibliografie (selectie) Voor 1951 1943 – Les Impudents, roman 1944 – La Vie tranquille, roman 1950 – Un barrage contre le Pacifique, roman 1950 – genomineerd voor de Prix Goncourt, die nipt verloren werd van Paul Colin met Les jeux sauvages 1958 – verfilmd als This Angry Age (Barrage contre le pacifique) door René Clément (zie Filmografie) 1991 – vertaald als Een dam tegen de grote oceaan door Jan Versteeg (Uitgeverij Van Gennep – ) Marguerite Duras: Een dam tegen de grote oceaan, www.moderneliteratuur.nl 2008 – verfilmd als Un barrage contre le Pacifique door Rithy Panh (zie Filmografie)
Van 1951 tot 1960 1952 – Le Marin de Gibraltar, roman 1967 – verfilmd als The Sailor from Gibraltar door Tony Richardson (zie Filmografie) 1993 – vertaald als De matroos uit Gibraltar (Uitgeverij Van Gennep – ) Marguerite Duras: De matroos uit Gibraltar, www.moderneliteratuur.nl 1953 – Les Petits Chevaux de Tarquinia, roman 1968 – vertaald als De paardjes van Tarquinia (Contact) Marguerite Duras: De paardjes van Tarquinia, www.moderneliteratuur.nl 1954 – Des journées entières dans les arbres, gevolgd door Le Boa, Madame Dodin, Les Chantiers, korte verhalen 2018 – Le Boa vertaald als De Boa. Vertaald door Ilse Barendrecht. (Uitgeverij Vleugels – ) 1965 – Des journées entières dans les arbres verwerkt tot gelijknamig toneelstuk, in première gegaan op 1 december 1965 in een regie van Jean-Louis Barrault in het Théâtre de l'Odéon 1976 – verfilmd als Des journées entières dans les arbres door haarzelf (zie Filmografie) 1987 – vertaald als Hele dagen in de bomen door Ernst Van Altena (Hema) Marguerite Duras: Hele dagen in de bomen, www.moderneliteratuur.nl Achille van den Branden 1955 – Le Square, roman 1956 – herwerkt tot het gelijknamige toneelstuk door haarzelf 2017 – vertaald als Gesprek in een parkje door Kiki Coumans (Uitgeverij Vleugels) 1958 – Moderato cantabile, roman, opgedragen aan Gérard Jarlot 1960 – verfilmd als Moderato cantabile door Peter Brook (zie Filmografie) 1961 – vertaald als Moderato cantabile door Remco Campert (De Arbeiderspers – ) Marguerite Duras: Moderato cantabile, www.moderneliteratuur.nl 1960 – Dix heures et demi du soir en été, roman 1965 _ vertaald als Om halfelf op een zomeravond door Jean A. Schalekamp () 1966 – verfilmd als Dix heures et demi du soir en été door Jules Dassin (zie Filmografie) 1993 – vertaald als Zomeravond, halfelf door Ernst Van Altena () Literatuurplein
Van 1961 tot 1970 1960 of 1962 (?) – L'Après-midi de Monsieur Andesmas, novelle 1987 – vertaald als De namiddag van meneer Andesmas door Ernst Van Altena (Uitgeverij Goossens – ) Marguerite Duras: De namiddag van meneer Andesmas, www.moderneliteratuur.nl 2004 – verfilmd als L'Après-midi de Monsieur Andesmas door Michelle Porte (zie Filmografie) 1964 – Le Ravissement de Lol V. Stein, roman 1986 – vertaald als De Vervoering van Lol V. Stein door Annechien Vink (Van Gennep – – ) 2000 – ingesproken als luisterboek door Fanny Ardant 1965 – La Musica, toneelstuk 1967 – verfilmd als La Musica door haarzelf samen met Paul Séban (zie Filmografie) 1985 – herschreven als La Musica deuxième, door haarzelf geregisseerd voor theaterZT Hollandia 1966 – Le Vice-Consul, roman 1989 – vertaald als De vice-consul door Jean Schalekamp (Van Gennep – ) 1969 – Détruire, dit elle, roman 1969 – verfilmd als Détruire, dit elle door haar zelf (zie Filmografie) 1990 – vertaald als Vernietigen, zegt zij (Uitgeverij Van Gennep, ) 1970 – Abahn Sabana David, roman 1971 – verfilmd als Jaune le soleil door haar zelf (zie Filmografie) 1989 – vertaald met dezelfde titel en ingeleid door Jan Versteeg (Uitgeverij Goossens, )
Van 1971 tot 1980 1971 – Ah ! Ernesto, verhaal voor kinderen (In 1972 vertaald door Dolf Verroen als: Die Ernesto...! ) 1972 – India Song, toneelstuk geschreven in opdracht van Peter Hall met het oog op een opvoering in Londen. gebaseerd op het thema en de personages uit de roman Vice-Consul (1966) 1975 – verfilmd als India Song door haarzelf (zie Filmografie) 1980 – L'Homme assis dans le couloir, verhaal 2015 – vertaald als De man in de gang door Marianne Kaas (Uitgeverij Vleugels – )
Van 1981 tot 1990 1981 – L'Été 80, verhaal 2022 – vertaald als Zomer 80 door Kiki Coumans (Uitgeverij Vleugels – ) 1981 – Agatha, la pièce de l'inceste, toneelstuk, vertaald als Agatha (1984 – Uitgeverij Parrèsia) 1982 – L'Homme atlantique, roman, vertaald als De Atlantische man (2009 – Uitgeverij Parrèsia) 1982 – La maladie de la mort, roman, vertaald als De ziekte van de dood (1984 – Uitgeverij Parrèsia) 2009 – Dit boek leest Patricia Kaas in de clip Et s'il fallait le faire (Eurovisiesongfestival Moskou 2009) Dailymotion. Gearchiveerd op 7 juli 2016. 1984 – L'Amant, roman 1984 – bekroond met de Prix Goncourt 1985 – vertaald door Marianne Kaas als De minnaar (De Arbeiderspers – – ) 1987 – "Ritz Paris Hemingway Award" (beste Franstalige in het Engels gepubliceerde roman – The Lover) Librathing 1992 – verfilmd als L'Amant door Jean-Jacques Annaud (zie Filmografie) 2023 – vertaald door Kiki Coumans als De minnaar (De Geus – ) 1985 – La Douleur, roman 1985 – vertaald door Jan Versteeg als De pijn (Uitgeverij Van Gennep – – , vanaf 2007 Meulenhoff – ) 1985 – La Musica deuxième, toneelstuk zie 1965 – La Musica 1986 – Les Yeux bleus cheveux noirs, Roman 1987 – La Vie matérielle, ondertiteld met Marguerite Duras parle à Jérôme Beaujour, verzameling teksten 1988 – vertaald door Tineke van Dijk en Rosalie Siblesz als Het materiële leven (Uitgeverij Maarten Muntinga)
Van 1990 tot haar overlijden 1990 – La Pluie d'été, roman 1991 – L'Amant de la Chine du Nord, roman 1992 – vertaald door Mirjam de Veth als De minnaar uit Noord-China 1992 – Yann Andréa Steiner, roman, over haar relatie met Yann Andréa 1993 – Écrire, literair testament, 1994 – vertaald door Marianne Kaas als Schrijven (Uitgeverij Van Gennep – ) Marguerite Duras: Schrijven, www.moderneliteratuur.nl
Postuum 2006 – Cahiers de la guerre et autres textes, vier onuitgegeven schriften daterend van tussen 1943 en 1949 2007 – vertaald als Zelfportret van een wild meisje, Cahiers 1943-1949 door Marianne Kaas (Meulenhoff – ) Marguerite Duras: Zelfportret van een wild meisje, Cahiers 1943-1949, www.moderneliteratuur.nl
Filmografie (selectie) Van 1951 tot 1960 1958 – This Angry Age naar de roman Un barrage contre le Pacifique (1950) in Frankrijk uitgekomen als Bararage contre le Pacifique, in Vlaanderen als Versperring tegen de stille oceaan12px Releaseinfo in de Internet Movie Database. Gearchiveerd op 22 juli 2023. verfilmd door René Clément met Silvana Mangano en Anthony Perkins in de hoofdrollen en muziek van Nino Rota 1959 – Hiroshima mon amour script verfilmd door Alain Resnais 1960 – Moderato cantabile naar de gelijknamige roman (1958) adaptie voor film en script samen met Gérard Jarlot verfilmd door Peter Brook met Jean-Paul Belmondo en Jeanne Moreau die voor haar rol de prijs van de beste actrice kreeg op het Filmfestival van Cannes in 1960
Van 1961 tot 1970 1966 – 10:30 P.M. Summer naar de roman Dix heures et demi du soir en été (1960) medewerking aan het script verfilmd door Jules Dassin met Melina Mercouri, Romy Schneider en Peter Finch in de hoofdrollen 1967 – La Musica naar het gelijknamige toneelstuk (1965) adaptie voor film en script regie samen met Paul Séban met Delphine Seyrig, Robert Hossein en Julie Dassin in de hoofdrollen 1967 – The Sailor from Gibraltar IMDb. Gearchiveerd op 3 april 2023. naar de roman Le Marin de Gibraltar (1952) verfilmd door Tony Richardson met onder andere Jeanne Moreau, Vanessa Redgrave, Orson Welles en John Hurt 1969 – Détruire, dit-elle IMDb. Gearchiveerd op 6 oktober 2022. naar de gelijknamige roman Détruire, dit-elle (1969) adaptie voor film, script en filmdebuut als zelfstandig regisseuse ongewoon, ontoegankelijk, experimenteel, sober Cinema.nl. Gearchiveerd op 5 maart 2016. Ina.fr video: Duras over de film met onder andere Catherine Sellers en Michael Lonsdale
Van 1971 tot 1980 1971 – Jaune le soleil IMDb. Gearchiveerd op 5 april 2022. naar de roman Abahn Sabana David (1970) scenario en regie met Catherine Sellers, Sami Frey, Dionys Mascolo en Michael Lonsdale 1975 – India Song IMDb. Gearchiveerd op 7 augustus 2023. naar het gelijknamige toneelstuk (1973) adaptie voor film, script en regie met Delphine Seyrig in de hoofdrol waarvoor ze in 1976 werd genomineerd voor de César voor Beste actrice 1976 – Des journées entières dans les arbres Des journées entières dans les arbres de Marguerite Duras, ina.fr naar de roman (1954) en het toneelstuk (1965) met dezelfde naam scenario en regie met Madeleine Renaud, Jean-Pierre Aumont en Bulle Ogier als vertolkers 1979 – Le navire Night IMDb. Gearchiveerd op 21 maart 2023. script en regie script vertaald als Nachtschip Night (2007, vert. Rokus Hofstede, Uitgeverij Voetnoot, Perlouses 14 – ) Boeken VPRO
Vanaf 1981 1985 – Les Enfants regie samen met Jean Mascolo en Jean-Marc Turine naar haar romans Ah ! Ernesto (1971) en La Pluie d'été (1990) met onder andere André Dussollier als schooldirecteur 1992 – L'Amant (The Lover) IMDb. Gearchiveerd op 10 juli 2023. naar de gelijknamige roman (1984) verfilmd door Jean-Jacques Annaud met Jane March en Tony Leung Ka-Fai in de hoofdrollen Duras begon in opdracht van producent Claude Berri aan het script. Dit bleef onvoltooid ingevolge haar langdurige hospitalisatie en daarna door een conflict met de regisseur. Duras kantte zich tegen de verfilming en schreef als reactie de roman L'Amant de la Chine du Nord (1991), die verscheen juist voor de film uitkwam. 2004 – L'Après-midi de Monsieur Andesmas imdB. Gearchiveerd op 20 augustus 2021. naar de gelijknamige novelle (1962) verfilmd door Michelle Porte met Michel Bouquet en Miou-Miou