De Isabellakazerne is een voormalige kazerne (1917-1993) gelegen aan de Reutsedijk in Vught, en genoemd naar Isabella van Spanje (1566-1633).

De kazerne is gelegen op het terrein waar van oudsher het Fort Isabella gevestigd was. Het fort is verdwenen, wat rest is een uit de 18e eeuw stammend poortgebouwtje (de Puist). Het fort werd, vermoedelijk vanaf 1617, gedurende het Twaalfjarig Bestand gebouwd op de plaats van buurtschap De Reut. Doel was de stad 's-Hertogenbosch aan de zuidzijde te beschermen, en het riviertje de Dommel te vrijwaren van vijandelijk ingrijpen. Het fort speelde een cruciale rol bij de belegering van 's-Hertogenbosch door Frederik Hendrik in 1629. De waterwerken en het wegenpatroon herinneren nog aan het oorspronkelijk stervormige patroon van dit fort.

Vanaf 1701 maakte het fort deel uit van het Zuiderfrontier, de mede door Menno van Coehoorn ontworpen verdedigingslinie tegen Spaanse en later Franse expansie. Na de aanleg van de Vughtse lunetten tussen 1844 en 1848, na de Belgische Opstand, werd Fort Isabella gebruikt om zich te verdedigen tegen een eventuele aanval van de Belgen, die er nooit is gekomen.

De huidige kazerne werd in de jaren ‘10 van de 20e eeuw gebouwd. Aanvankelijk bestemd voor het onderbrengen van een regiment Infanterie (in dit geval 17 RI), werd het in 1922 ingericht tot het onderbrengen van het Bataljon Wielrijders (later Regiment Wielrijders).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Isabellakazerne gebruikt door de SS en de Landweer (NSB). In de naoorlogse jaren werd het complex ingericht als opleidingcentrum voor de infanterie. Eerst voor onderofficieren tot 1967. Daarna tot 1992 werd het een opleidingscentrum voor soldaten van het IBC.jeoudekazernenu

In de eerste helft van de jaren ‘90 van de 20e eeuw werden op het terrein vluchtelingen opgevangen, onder meer uit Joegoslavië. Daarna heeft het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) een akkoord bereikt met de gemeente Vught om er een asielzoekerscentrum te vestigen. Tot 2007 was het een deportatiecentrum voor uitgeprocedeerde vluchtelingen.

Tussen 2013 en 2019 was het kazernecomplex tijdelijk in gebruik door studenten, bedrijven en horeca. Sinds 2019 wordt het complex herontwikkeld. Er worden woningen, appartementencomplexen en bedrijfsgebouwen gerealiseerd, maar de oorspronkelijke kazerne-architectuur blijft zichtbaar. In 2026 is dit project voltooid.

Op de kazerne wordt de Collectie Wielrijders tentoongesteld. Deze biedt een overzicht van militaria die door het Regiment Wielrijders van 1922 tot 1940 zijn gebruikt. De Stichting Fort Isabellakazerne bekommert zich om de instandhouding van het militair erfgoed op de Isabellakazerne. Hiertoe worden rondleidingen en lezingen verzorgd alsmede publicaties uitgebracht. De Stichting is actief lid van de Stichting Menno van Coehoorn.

Externe links Stichting Fort Isabellakazerne Stichting Menno van Coehoorn Fort Isabella

Rijksmonument De Isabellakazerne kent vijf rijksmonumenten.

Object Oorspronkelijkefunctie? Bouwjaar Architect Locatie Coördinaten? Nr.? Afbeelding Poortgebouw, De Puist 17px|Gebouw|class=noviewer Fort, vesting en -onderdl 17e eeuw 21950 25px|center|link=:d:Q17403609|Dit rijksmonument op Wikidata|class=noviewer 100x100px|center|border|Poortgebouw, De Puist Hoofdgebouw 17px|Militair verblijfsgebouw|class=noviewer Militair verblijfsgebouw 1915–1917 521323 25px|center|link=:d:Q17598014|Dit rijksmonument op Wikidata|class=noviewer 100x100px|center|border|Hoofdgebouw Kiosk (aangeboden door Reg. Wielrijders) 17px|Straatmeubilair|class=noviewer Straatmeubilair 1932 521324 25px|center|link=:d:Q17598016|Dit rijksmonument op Wikidata|class=noviewer 100x100px|center|border|Kiosk (aangeboden door Reg. Wielrijders) Toegangspoort Isabellakazerne 17px|Militair wachtgebouw|class=noviewer Militair wachtgebouw 1915–1917 525853 25px|center|link=:d:Q17604307|Dit rijksmonument op Wikidata|class=noviewer 100x100px|center|border|Toegangspoort Isabellakazerne Meer afbeeldingen De Vestingwallen (De noordwestelijke enveloppe) 17px|Gebouw|class=noviewer Fort, vesting en -onderdl 18e eeuw style="vertical-align:middle;text-align:center"

Categorie:Rijksmonument in Vught Categorie:Voormalige kazerne in Nederland