Het toponiem sel(e) verwijst naar het Oudnederlandse salasala of seli in het Oudnederlands woordenboek (verwant aan het Nederlands zaal): een hoofdgebouw, centrale woning; uit één ruimte bestaand huisgebouw. Varianten zijn selle, zaal, zele of sale, een voorbeeld hiervan is de naam van de Belgische gemeente Londerzeel.
Zo is Brussel een samenstelling van broek en -sel, wat nog te zien is in de Franse schrijfwijze Bruxelles, en doorklinkt in de oude uitspraak Broekzele. In Nederland is de bekendste Sel: Seleheim, tegenwoordige Zelhem geheten.
Voorbeelden die samengesteld zijn met -sel(e) Aarsele, Bazel, Beersel, Bekkerzeel, Belsele, Bollezele, Borsele, Broksele, Brussel, Dadizele, Dudzele, Elversele, Gijzenzele, Herzele, Lederzele, Leisele, Londerzeel, Mazenzele, Melsele, Moorsel, Moortsele, Mortsel, Nederokkerzeel, Ochtezele, Oldenzaal, Onkerzele, Oosterzele, Oudezeele, Poesele, Strazele, Steenokkerzeel, Steensel, Sterksel, Strazeele, Vlierzele, Vollezele, Wakkerzeel, Winksele, Winnezele, Zele, Zermezele, Zwevezele
Voorbeelden die samengesteld zijn met sel(e)- Selehurst (Herbern, Duitsland), Selehurst (Harderwijk), Selhorst-Langenberg (Duitsland), Zelhem
Voorbeelden die niet samengesteld zijn met -sel(e) Afgeleid van het Germaanse *lauhazGys60, p. 626: lauha n. "bosje op hoge zandgrond". Gearchiveerd op 31 augustus 2011. (loo):
Asselt, Axel of Aksel, Eersel, Eksel, Hulsel, Moorsel, Ossel, Rijkevorsel, Ursel
Overige plaatsen die niet samengesteld zijn met -sel(e) Kassel (Frankrijk) en Kessel (Limburg) zijn afgeleid van het Romeinse castellum Mussel, Musselkanaal, de Mussel-Aa en Jipsingboermussel zijn gevormd met het woord mussel dat in het Plattdüütsch mossel betekent. Texel of Tessel betekent 'het westelijke eiland'Gys60, p. 956: Germ. tehsla „rechts > westelijk”. Gearchiveerd op 31 maart 2012.
Voorbeelden die mogelijk samengesteld zijn met -sel(e) Van veel plaatsnamen is de herkomst (etymologie) niet met zekerheid vast te stellen door het ontbreken van oude vermeldingen of doordat de oude vermeldingen niet eenduidig zijn. Vaak ligt een samenstelling met -sel(e) of -loo het meest voor de hand.
Beesel, Belzele, Doornzele, Dutsel, Eversel, Gorssel, Hunsel, Hupsel, Knegsel, Koersel, Liessel, Meensel, Netersel, Nijnsel, Oensel, Nijverseel, Ramsel, Reusel, Sijsele, Varssel, Viersel, Voormezele, Wilsele, Zoersel
Zie ook Toponymie Toponiem Acht Zaligheden, een streek in Noord-Brabant waarvan de naam gebaseerd is op acht op -sel uitgaande plaatsen.
Categorie:Toponiem als suffix