thumb|class=notpageimage|Topografische gemeentekaart van Schiedam, juni 2023 thumb|class=notpageimage|Oude kaart gemeente Schiedam circa 1870 thumb|Oude stadhuis van Schiedam thumb|Zicht op Schiedam met het zakkendragershuisje thumb|Molens in Schiedam, De Vrijheid en De Noord (in de achtergrond) Schiedam () is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het gemeentebestuur neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam-Den Haag.
Schiedam is gelegen tussen Rotterdam en Vlaardingen, oorspronkelijk aan de Schie en later ook aan de Nieuwe Maas. Op had de gemeente inwoners (bron: CBS). De stad is bekend om haar jeneverproductie, de historische binnenstad met historische havens (in andere steden zouden ze 'grachten' worden genoemd) en de hoogste windmolens ter wereld.
Geschiedenis
De geschiedenis van de stad Schiedam gaat terug tot de 13e eeuw. Nabij de monding van de Schie werd rond ca. 1230 door de heer van Wassenaar en/of heer Dirk Bokel van ambacht Mathenesse een dam aangelegd om het polderland te beschermen tegen het zeewater. In 1247 kreeg gravin Aleid van Holland bij haar huwelijk met graaf Jan van Avesnes het oostelijke deel van de dam (en het poldertje) als bruidsgeschenk. In 1272 verkocht ridder Dirk II van Wassenaer het ambacht Schiedam met al zijn rechten en inkomsten met betrekking tot de dam aan gravin Aleida van Holland (Aleid van Avesnes).Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 2: Wassenaer, Dirk II van - website van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren In 1275 werden stadsrechten verleend door vrouwe Aleid van Holland (Aleida van Avesnes), de zuster van graaf Willem II van Holland.
De achttiende eeuw was voor Schiedam een Gouden Eeuw, als gevolg van de stilgevallen drankimport uit het buitenland en de opkomst van de jeneverstokerij. Er ontstonden tientallen branderijen en destilleerderijen die over de hele wereld exporteerden. De jeneverindustrie gaf Schiedam de bijnaam 'Zwart Nazareth'. De bedrijfstak is inmiddels grotendeels verdwenen, maar de ten behoeve van de industrie gebouwde zes klassieke windmolens bepalen nog steeds het stadsbeeld. In 2005 is de Noletmolen gebouwd naar het beeld deze molens. Ook zijn er nog een aantal voormalige branderijen. In 1 daarvan, aan de historische Lange Haven, is sinds 1996 het Jenevermuseum gevestigd.
In 1941 werd de gemeente Kethel en Spaland geannexeerd, waardoor er ruimte was voor grootschalige woningbouw ten noorden van Schiedam. Hier liggen nu de wijken Tuindorp, Sveaparken, Kethel, Groenoord, Woudhoek en Spaland.
Eind 2021 tekende de gemeente Schiedam een verkoopcontract met een consortium van vastgoedontwikkelaars en aannemers voor de ontwikkeling van het nieuwbouwproject Schieveste, gelegen direct naast station Schiedam Centrum tot het vormen van het zogenaamde "SchieDistrict". Naast woningen zal er ook beroepsonderwijs en bedrijfsvesting in de mechatronica tot stand komen in het "MICS" (Mechatronica Innovatie Campus Schiedam). Dit project voorziet in de realisatie van circa 3.000 woningen. In april 2025 werd ook groen licht gegeven voor de ontwikkeling van de Glasbuurt, waar nog eens 738 woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad van de stad.
In totaal zijn er in 2025 zeventien woningbouwprojecten in ontwikkeling in Schiedam. Deze variëren van grootschalige nieuwbouwlocaties, zoals het voormalige terrein van de firma Dirkzwager, tot de transformatie van bestaande gebouwen zoals oude kerken. Daarnaast worden er ook nieuwe scholen gerealiseerd in het kader van de stadsontwikkeling.
De gemeente Schiedam verwacht dat het aantal inwoners tussen 2023 en 2050 met ongeveer 19% zal groeien, tot een totaal van circa 96.000 inwoners.
Bezienswaardigheden Stadhuis, Grote Markt Grote of St.-Janskerk Schiedamse molens: de zes klassieke stellingmolens (Molen De Walvisch, Molen De Drie Koornbloemen, Molen De Vrijheid, Molen De Noord, Molen De Palmboom, Molen De Kameel) en de nieuwe "energiemolen" De Nolet (2005); enkele van deze molens behoren tot de hoogste klassieke windmolens ter wereld. De ruïne van Huis te Riviere Liduinabasiliek met Heilig Hartbeeld De grachten van Schiedam ("havens" genoemd: Lange Haven, Korte Haven en de Nieuwe Haven) Babbersmolen (Steenhuismolen (1710-1888), Stellingmolen (1888-1924), Stellingmolen (2014-heden)) Zakkendragershuisje Korenbeurs Voormalig Sint-Jacobs-gasthuis, nu het Stedelijk Museum Schiedam Kantoorgebouw voor de toenmalige HAV Bank van architect Dudok uit 1935, in 1997 verbouwd tot appartementen Sint-Jan-de-Doperkerk (Havenkerk) Historische stadsgezichten
Monumenten Een deel van Schiedam is een beschermd stadsgezicht. In de gemeente is er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Schiedam Lijst van gemeentelijke monumenten in Schiedam Lijst van oorlogsmonumenten in Schiedam Lijst van Stolpersteine in Schiedam
550px
Kaart van het oude centrum van Schiedam, met bezienswaardigheden.
Kunst en cultuur De meeste culturele voorzieningen in Schiedam bevinden zich in de binnenstad. Zo is er het Stedelijk Museum Schiedam, bekend om zijn grote collectie kunst van de kunstbeweging Cobra, het Nationaal Jenevermuseum waar nog regelmatig gestookt wordt en museummolen De Walvisch, waar nog gedraaid en gemalen wordt. Tot februari 2018 was De Nieuwe Palmboom museummolen.
Naast de musea zijn er vele kunstenaars en hun ateliers te vinden in de stad. Ook kent de stad een aantal galeries.
In de voormalige Korenbeurs naast de Dam is sinds juni 2015 de eerste groene bibliotheek van Nederland gevestigd. In het Wennekerpand, een voormalige distilleerderij, zijn diverse culturele instellingen ondergebracht. Onder meer is er het filmhuis Wenneker Cinema en de kleine zaal van het Theater aan de Schie waarvan de hoofdlocatie aan het Stadserf te vinden is. Naast zijn musea en culturele centra kent Schiedam een groeiend aantal terugkerende evenementen en festivals, waarvan de bekendste zijn: Brandersfeesten De Bonte Koe Chocolade Festival Film op 't Erf, later Film in 't Park Fotofestival Schiedam Jenever- en Ginfestival Muziek op het Water(sinds 2025 Korte Haven Klassiek) Nationale Molendag Open Monumentendagen Open Expo Schiedam Opera aan de Schie Suikerzoet Filmfestival Wereldmuziekfestival Verueño Where we've met
Kunst in de openbare ruimte In Schiedam zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie lijst van beelden in Schiedam.
Media In Schiedam is Streekomroep Twee actief als publieke omroep op lokaal niveau. De omroep zendt uit op televisie en radio en bedient daarnaast online platforms, waaronder een eigen website. De redactie en studio van de omroep bevinden zich in het Wennekerpand. Schiedam deelt deze omroep met Vlaardingen.
Samenstelling gemeentebestuur Gemeenteraad Stadhuis Schiedam met rechts de Sint Liduinabasiliek|thumb|260px
Sinds 2026 telt de gemeenteraad van Schiedam 37 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1994: +ZetelsPartij199419982002200620102014201820222026 PRO Schiedam (GroenLinks-PvdA-Progressief Schiedam) - - - - - - - - 8 Alles voor Schiedam - - - - - - - 2 5 DENK - - - - - - 4 4 4 VVD 5 7 5 4 5 4 6 6 4 Lijst Mark Verspeek - - - - - - - - 3 D66 6 2 1 1 4 5 4 3 3 CDA 5 5 6 5 4 3 2 2 3 FVD - - - - - - - - 2 OuderenPartij Schiedam - - - - - - 2 3 2 Lokaal Onafhankelijk Schiedam - - - - - - 2 2 1 50PLUS - - - - - - - - 1 PvdD - - - - - - - - 1 GroenLinks 3 3 3 2 2 2 3 4 PvdA 9 11 7 13 9 5 2 4 Progressief Schiedam - - - - 1 2 2 3 AOV - 1 1 1 2 4 4 2 - SP - 3 2 5 2 4 2 - - Sociaal Liberaal Verbond - - - - - - 1 - - ChristenUnie-SGP - - - - - 1 1 - - Leefbaar Schiedam - - 7 3 2 3 - - - Lijst Blanco - - - - - 1 - - - Gemeente Belangen Schiedam 2 2 3 1 1 1 - - - TON - - - - 2 - - - - Fractie Schoenmakers/S.O.S 1 - - - 1 - - - - CD 4 1 - - - - - - -Totaal353535353535353537
Burgemeester
College van B&W Het college van burgemeester en wethouders bestaat uit:College
Naam Functie Partij Taken Harald Bergmann Burgemeester VVD Algemene zaken en juridische zaken; Bestuurlijke- en raadsaangelegenheden, integriteit en algemeen beleid; Openbare orde en veiligheid; Regionale aangelegenheden Antoinette Laan Wethouder/1e locoburgemeester VVD Bouwen en Wonen; Financiën en Control; Sport; Havens en bedrijventerreinen; Nationaal Programma Nieuwland en Oost; Coördinatie gemeentelijke handhaving; Gemeentearchief Cemil Kahramanoğlu Wethouder DENK Buitenruimte & recreatie; Onderwijs; Samenleven; Nationaal Programma Nieuwland en Oost; Jeugdbeleid Petra Zwang Wethouder PvdA Armoedebeleid en Schuldhulpverlening; Kinderopvang/ Voor- en vroegschoolse educatie; Volwasseneneducatie en laaggeletterdheid; Zorg en Welzijn (Wmo (m.u.v. Jeugdzorg), Wijkondersteuningsteams, Samen Schiedam, Senioren); Volksgezondheid; Wijkregie en Burgerparticipatie Anouschka Biekman Wethouder D66 Binnenstad, Stadspromotie en Toerisme; Samenleven; Werk en Inkomen; Vastgoed, Grondbeleid en Monumenten; ICT & Facilitaire zaken; Communicatie; 750 jaar Schiedam Frans Hamerslag Wethouder PS Mobiliteit; Dierenwelzijn en Natuur; Duurzaamheid en Milieu; P&O; Cultuur en media; Horeca en Evenementen; Inkoop; Economie; Dienstverlening Caroline Bos Gemeentesecretaris n.v.t. Hoofd van de gemeentelijke organisatie en de eerste adviseur van het college
Verkeer en vervoer Trein- en metrostation Schiedam Centrum|thumb Schiedam ligt voor een groot gedeelte binnen de Ring Rotterdam. Hierdoor is de stad goed te bereiken via de afrit aan de A4 Schiedam-West en de afritten aan de A20 Schiedam-Noord en Schiedam.
Schiedam heeft een gecombineerd trein- en metrostation, station Schiedam Centrum. Vanaf dit station kan met een directe verbinding per trein onder meer gereisd worden naar o.a. Amsterdam, Dordrecht, Den Haag, Rotterdam, Roosendaal en Vlissingen.
Schiedam is ook per metro bereikbaar. station Schiedam Centrum is bereikbaar met metrolijnen A, B en C vanuit Rotterdam. Met metrolijn C kan men ook verder reizen langs de Schiedamse metrostations Parkweg, Troelstralaan en Vijfsluizen richting Hoogvliet en Spijkenisse. Na een opening op 28 september 2019 is de Hoekse Lijn op 30 september 2019 voor de metro in gebruik genomen.Hoekse Lijn van start Station Schiedam Nieuwland is bij de ingebruikstelling als metro van de Hoekse Lijn geopend en is bereikbaar met metrolijnen A en B.
Ook heeft Schiedam een tramverbinding met Rotterdam. Tramlijnen 1 en 11 (alleen overdag tot circa 19:00) doen beide de binnenstad, station Schiedam Centrum en Schiedam-Noord aan.
Onderwijs en gezondheidszorg Onderwijs In Schiedam bevinden zich ongeveer 35 scholen voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en mbo, waaronder zowel openbare als rooms-katholieke, protestants-christelijke, gereformeerde en islamitische scholen. In het aangrenzende Rotterdam bevinden zich diverse hbo-opleidingen en de Erasmus Universiteit Rotterdam.
De oudste school voor voortgezet onderwijs is het Stedelijk Gymnasium Schiedam met een historie die teruggaat tot 1346.
Gezondheidszorg Van oudsher kende Schiedam twee ziekenhuizen: het Gemeenteziekenhuis en het Nolet Ziekenhuis, die in 1981 fuseerden tot het Schieland Ziekenhuis. In 2008 werd het Vlietland Ziekenhuis in gebruik genomen, een fusie van het Schieland Ziekenhuis in Schiedam en het Holyziekenhuis in Vlaardingen. Dit ziekenhuis ligt nabij de A20 en station Schiedam Nieuwland. Op 29 juni 2012 fuseerde dit ziekenhuis met het Fransiscus Gasthuis in Rotterdam.
Bekende Schiedammers
Internationale relaties Schiedam had tot 2008 een zusterband met onderstaande steden:
Esslingen (Duitsland) Vienne (Frankrijk) Udine (Italië) Neath Port Talbot (VK) Velenje (Slovenië) Piotrkow (Polen)
Toen Schiedam in 2008 onderdeel werd van de Europese gemeenschap voor middelgrote steden (Eurotowns), heeft de gemeente de zusterbanden opgezegd.